Tip-2 diyabetli bireylerde eş desteği ile öz yönetim arasındaki ilişki
Relationship between spouse support and self-management inindividuals with Type-2 diabetes
- Tez No: 1003025
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN KALKAN UĞURLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Tip-2 diyabet, eş desteği, diyabet öz yönetimi, sosyal destek, hemşirelik, Type 2 diabetes mellitus, spousal support, diabetes self-management, social support, nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, Tip-2 diyabetli bireylerde eş desteği ile diyabet öz yönetimi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki bu araştırma, Rize ili İyidere ilçesinde bulunan Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran Tip-2 diyabet tanısı almış bireylerle yürütüldü. Araştırmanın verileri, etik kurul izni ve kurum onayı alındıktan sonra 01 Şubat 2025 – 01 Aralık 2025 tarihleri arasında, araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Araştırmanın örneklemini, 232 Tip-2 diyabetli birey oluşturdu. Veriler,“Tanımlayıcı Bilgi Formu”,“Eş Destek Ölçeği (EDÖ)”ve“Diyabet Öz Yönetim Skalası (DÖYS)”kullanılarak elde edildi. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılıp; tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon ve doğrusal regresyon analizleri uygulandı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 63.34±9.37 yıl olup, %50.9'u kadın ve %75.9'u çalışmamaktadır. Katılımcıların diyabet süresi ortalaması 8.59±6.33 yıl, HbA1c ortalaması ise 7.63±1.74 olarak bulundu. EDÖ toplam puan ortalaması 65.59±14.47 (min-max: 27–81) olup, bireylerin eşlerinden yüksek düzeyde destek algıladıkları saptandı. EDÖ alt boyut puan ortalamaları incelendiğinde, en yüksek puan duygusal destek (25.87±6.84), en düşük puan ise sosyal ilgi desteği (6.70±1.80) boyutunda belirlendi. DÖYS toplam puan ortalaması 6.27±2.09 (min–max: 0–10) olup, katılımcıların öz yönetim düzeylerinin orta düzeyde olduğu görüldü. Eş desteği ile diyabet öz yönetimi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulundu (r=0.381; p<0.001). Regresyon analizine göre eş desteği, diyabet öz yönetiminin anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlendi (B=0.055; p<0.001; R²=0.141). Sonuç: Araştırma sonucunda, Tip-2 diyabetli bireylerde eş desteği arttıkça diyabet öz yönetimi düzeyinin de yükseldiği saptandı. Diyabet yönetiminde sadece bireye yönelik değil, eş katılımını güçlendiren aile temelli eğitim ve danışmanlık programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to determine the relationship between spousal support and diabetes self-management among individuals with Type 2 diabetes mellitus. Material and Method: This descriptive and correlational cross-sectional study was carried out with individuals diagnosed with Type 2 diabetes who applied to the Family Health Center in İyidere district of Rize province, Türkiye. After obtaining ethical approval and institutional permission, data were collected between February 1, 2025, and December 1, 2025, through face-to-face interviews conducted by the researcher. The sample consisted of 232 individuals with Type 2 diabetes who met the inclusion criteria and voluntarily agreed to participate in the study. Data were collected using the Descriptive Information Form, Spousal Support Scale (SSS), and Diabetes Self-Management Questionnaire (DSMQ). The data were analyzed using SPSS 22.0 software. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation, and linear regression analyses were applied. Results: The mean age of the participants was 63.34±9.37 years, 50.9% were female, and 75.9% were unemployed. The mean duration of diabetes was 8.59±6.33 years, and the mean HbA1c value was 7.63±1.74. The mean total score of the SSS was 65.59±14.47 (min-max: 27–81), indicating that participants perceived a high level of spousal support. Among the subdimensions, the highest mean score was emotional support (25.87±6.84), while the lowest was social interest support (6.70±1.80). The mean total score of the DSMQ was 6.27±2.09 (range: 0–10), indicating a moderate level of self-management. A positive and statistically significant correlation was found between spousal support and diabetes self-management (r=0.381; p<0.001). Regression analysis revealed that spousal support was a significant predictor of diabetes self-management (B=0.055; p<0.001; R²=0.141). Conclusion: The findings of this study indicate that higher levels of spousal support are associated with better diabetes self-management among individuals with Type 2 diabetes. It is recommended that family-based education and counseling programs that enhance spousal involvement be integrated into diabetes management practices to promote sustained self-care behaviors.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetli hastalarda algılanan aile desteğinin değerlendirilmesi
To assess the perceived family support ın patients diagnosed with type 2 diabetes
PERİHAN OKÇU
- Diyabetli hastalarda uyumun ve aile destek düzeylerinin belirlenmesi
Determine the levels of family support and cohesion for diabetic patients
SELİN AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Hemşirelikİstanbul Bilim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA DURNA
- Tip 2 diyabetik hastaların glisemi kontrolünde aile etkisinin araştırılması
The investigation of the family effect on glycemic control of type 2 diabetes mellitus patients
DİLEK BAYKAL
- Diyabet merkezine başvuran tip 2 diabetes mellitus'lu hastaların beslenme durumlarının saptanması
Determining the nutritional status of patients with type 2 diabetes mellitus who apply to diabetes center
NEVİN AVHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI ÇURGUNLU
- Tip 1 ve tip 2 diyabette koçluk ve motivasyonel görüşmenin A1C düzeyi ve sağlık kontrol odağına etkisi
The effect of coaching and motivational interviewing on A1C level and health control locus in ytpe 1 and type 2 diabetes
SELDEN APA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Hemşirelikİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF ÜNSAL AVDAL