Mezenkimal kök hücrelerin ekstraoküler dokuda kalış sürelerinin ve etkinliklerinin araştırılması
Investigation of the survival and efficacy of mesenchymal stem cells in extraocular tissue
- Tez No: 1003155
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ÜNAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Göz Hastalıkları, Eye Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kök Hücre Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kök Hücre Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kök hücre, işlevsel olarak farklılaşmamış, olgunlaşma sürecini tamamlamamış öncül bir hücredir. Bu hücreler hasarlı dokuyu onarabilme potansiyeline sahiptirler. Mevcut özellikleri kök hücrelerin pek çok hastalıkta tedavi seçeneği olarak araştırılmasına ve kullanılmasına yol açmıştır. Gözde kök hücre uygulamaları en çok kalıtsal retina distrofileri, optik sinir hastalıkları ve kalıtsal kornea distrofilerinde kullanılmaktadır. Bu dejeneratif hastalıklar ilerleyici, geri dönüşümsüz görme kaybına neden olmaktadır ve ne yazık ki bilinen bir tedavi seçenekleri bulunmamaktadır. Göz hastalıklarında kök hücre tipi olarak sıklıkla mezenkimal kök hücre tercih edilmektedir. Retina hastalıkları için kök hücre uygulaması temel olarak 4 şekilde yapılmaktadır: Subretinal ve intravitreal göz içi uygulamalardır, etkinlikleri yüksektir ancak komplikasyon riski de yüksektir. Göz dışından yapılan suprakoroidal ve subtenon uygulamalar ise daha güvenlidir ve komplikasyon riski minimumdur. Bu uygulamaların etkinlik sürelerini belirlemek tedavilerin takibinde önemlidir. Bu çalışmada ratlara subtenon bölgeye işaretlenmiş kök hücre uygulanmış ve bu hücrelerin ekstraokuler dokuda kalış süreleri ve çevre dokulara yayılımları değerlendirilmiştir. Çalışma verilerinde kök hücre uygulamasının göz dokusu üzerinde belirgin bir rejeneratif etki ortaya koyduğu histolojik bulgularla desteklenmektedir. Erken dönemde (1. ay) sklera ve koroid tabakalarında yoğun olarak gözlenen kök hücre kaynaklı pozitif hücre varlığı, hücrelerin hedef dokuya etkin şekilde ulaştığını ve lokal mikrosisteme entegre olabildiğini göstermektedir. İlerleyen dönemde (2. ay) hücre sayısında kısmi azalma gözlense de özellikle koroid bölgesinde anlamlı düzeyde hücre varlığının devam ettiği görülmektedir. Damar çapı analizlerinde her iki dönemde de kök hücre uygulamasının anlamlı vasküler genişleme sağlaması, bu hücrelerin anjiyojenik kapasitesini ve muhtemel vasküler rejenerasyonu desteklediğini ortaya koymaktadır. Retina tabaka kalınlık analizleri, özellikle dış nükleer tabaka ve ganglion hücre katında kalınlığının anlamlı düzeyde artırdığını göstermiştir. Bu bulgular, mezenkimal kök hücrelerin nöroretinal yapıda trofik faktör salınımı ve antiapoptotik etkiler aracılığıyla nöronal koruma ve rejenerasyonu desteklediğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, subtenon mezenkimal kök hücre uygulaması, histolojik düzeyde hem vasküler hem de nöronal komponentlerde anlamlı bir rejeneratif etki göstermiştir; bu da gelecekteki klinik yaklaşımlar açısından umut verici bir hücresel tedavi seçeneği olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
A stem cell is a progenitor cell that is functionally undifferentiated and has not yet completed the maturation process. These cells have the potential to repair damaged tissue. Their unique properties have led to their investigation and application as a treatment option for various diseases. In ophthalmology, stem cell applications are most commonly used in hereditary retinal dystrophies, optic nerve diseases, and inherited corneal dystrophies. These degenerative diseases cause progressive and irreversible vision loss, and unfortunately, no effective treatment options currently exist. In ocular diseases, mesenchymal stem cells are the most commonly preferred stem cell type. For retinal diseases, stem cell administration is generally performed in four main ways: subretinal and intravitreal intraocular injections, which have high efficacy but also carry a high risk of complications; and suprachoroidal and subtenon extraocular injections, which are safer and have minimal complication risk. Determining the duration of effectiveness of these applications is important for monitoring treatment outcomes. In this study, labeled stem cells were administered into the subtenon space of rats, and the survival of these cells in the extraocular tissue and their distribution and efficacy to surrounding tissues were evaluated. The study data demonstrated, with histological evidence, that stem cell application exerted a significant regenerative effect on ocular tissues. In the early phase (1st month), the presence of stem cell–derived positive cells was prominently observed in the sclera and choroid layers, indicating that the cells effectively reached the target tissue and integrated into the local microenvironment. Although a partial decrease in cell number was observed in the later phase (2nd month), a significant presence of cells persisted, particularly in the choroidal region. Vessel diameter analyses showed that stem cell application induced significant vascular dilation at both time points, suggesting angiogenic capacity and potential vascular regeneration. Retinal layer thickness analysis demonstrated a significant increase, especially in the outer nuclear layer and the ganglion cell layer. These findings suggest that mesenchymal stem cells support neuronal protection and regeneration in the neuroretinal structure through trophic factor release and anti-apoptotic effects. In conclusion, subtenon administration of mesenchymal stem cells demonstrated significant regenerative effects on both vascular and neuronal components at the histological level, indicating that it is a promising cellular therapeutic approach for future clinical applications.
Benzer Tezler
- Mezenkimal kök hücrelerin BMP-6 geni aktarımı ile kıkırdak dokusuna farklılaşması
Chondrogenic differentiation of mesenchymal stem cells mediated by BMP-6 gene delivery
GONCA KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
BiyomühendislikHacettepe ÜniversitesiNanoteknoloji ve Nanotıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MENEMŞE GÜMÜŞDERELİOĞLU
- Mezenkimal kök hücrelerin b-lenfositlerin immünomodülatör fonksiyonları üzerine etkisi
Effect of mesenchymal stem cells on the immunomodulatory functions of b - lymphocytes
MERAL SARPER
- Mezenkimal kök hücrelerin osteojenik hücrelere farklılaştırılması
The osteogenic differention of mesenchmal stem cells
ASİYE GİZEM BİÇER
- Mezenkimal kök hücrelerin osteojenik farklılaşmasında çeşitli biyoreaktör performanslarının karşılaştırılması
Comparison of different bioreactor performances for osteogenic differentiation of mesenchymal stem cells
IŞIL GERÇEK BEŞKARDEŞ
Doktora
Türkçe
2014
Kimya MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MENEMŞE GÜMÜŞDERELİOĞLU
- Mezenkimal kök hücrelerin osteojenik farklılaşmasının bor katkılı HAp-kaplı kitosan doku iskelelerinde incelenmesi
Investigation of osteogenic differentiation of mesenchymal stem cells on boron containing HAp-coated chitosan scaffolds
INCİ ŞIKHALİYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
BiyomühendislikHacettepe ÜniversitesiBiyomühendislik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MENEMŞE GÜMÜŞDERELİOĞLU