Düşünme ihtiyacı ve ve beden algısına ilişkin özgüven
Need for cognition and self-esteem about body image
- Tez No: 100329
- Danışmanlar: DOÇ.DR. DENİZ ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Beden imajı, Düşünme, Ölçekler, Öz güven, Body image, Thinking, Scales, Self confidence
- Yıl: 2001
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu araştırmanın amaçlarından biri, Türkçe'ye uyarlanmış olan Düşünme İhtiyacı Ölçeği'nin psikometrik özelliklerini, daha önce yapılanlardan farklı olarak, yetişkin ve çalışanlardan oluşan farklı bir örneklem grubu üzerinde incelemektir. Araştırmanın bir diğer amacı ise, yüksek ve düşük düşünme ihtiyacına sahip kadın ve erkeklerin bedensel algılarına ilişkin özgüven açısından bir farklılık gösterip göstermediklerini ortaya koymaktır. Araştırmanın ilk amacını gerçekleştirmek için, gönüllü olan 100 (50 kadın ve 50 erkek) gönüllü katılımcıdan veri toplanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek için birinci ve ikinci düzeylerde yapılan Faktör Analizleri sonucunda, iki faktör elde edilmiştir. Ölçekteki maddelerin 17'sinin yüklendiği birinci faktör düşünme ihtiyacını yansıtmaktadır. Ölçekteki sadece 18. Madde olan tek bir maddenin yüklendiği ikinci faktör ise toplam varyansın yaklaşık %17'sini açıklamaktadır; ancak, bu faktörü oluşturan maddenin madde-test korelasyonu ile ayıredici gücü anlamlı düzeyde olmadığı için, tüm yetişkinlere ortak ve genel bir özelliği yansıttığı düşünülmektedir. Bu nedenle, Düşünme İhtiyacı Ölçeği'nin, yazılı kaynaklarla uyuşan biçimde, tek bir faktör örüntüsü gösterdiği sonucuna varılmıştır. Ölçeğin Cronbach alfa güvenirlik katsayısı.79 olarak bulunmuştur, öncekilerle tutarlı olup yeterli düzeydedir. Ayrıca, her iki ölçeğe verilen yanıtların sosyal beğenirlikten etkilenebileceği düşüncesiyle katılımcılara Sosyal Beğenirlik Ölçeği de uygulanmıştır. Ancak, ölçekler arası korelasyonlar anlamlı düzeyde olmadığı için yanıtların sosyal beğenirlikten etkilenmediği ortaya konmuştur.Ill Araştırmanın diğer amacına ulaşmak için, ilk 1 00 katılımcıya ek olarak 300 kişiden daha veri toplanmıştır. Yüksek ve düşük düşünme ihtiyacına sahip olan kadın ve erkekleri belirlemek amacıyla, düşünme ihtiyacı ölçeğinden, 400 kişilik örneklemde, en yüksek ve en düşük puanları alan üst %25 ile alt %25'i oluşturan kişilere (yüksek düşünme ihtiyacı olanlar 127 ve düşük düşünme ihtiyacı olanlar ise 93 katılımcıdır) Beden Değerlendirmesi Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular, beklendik yönde çıkmıştır: Kadınların bedensel algılarına yönelik özgüveni, erkeklere kıyasla daha düşüktür. Bununla birlikte, beden algısına yönelik özgüvende gözlenen bu cinsiyet farkı, düşünme ihtiyacının düzeyine bağlı olarak da değişme göstermektedir. Düşünme ihtiyacının düzeyi beden algısına ilişkin özgüven üzerinde erkekler açısından bir fark yaratmazken kadınlar açısından yaratmaktadır. Düşünme ihtiyacı düşük olan kadınların bedensel algılarına ilişkin özgüveni, düşünme ihtiyacı yüksek olan kadınlara kıyasla daha düşüktür. Ayrıca, yüksek düşünme ihtiyacına sahip olma, bedensel algıya yönelik özgüven üzerinde kadınlarla erkekler arasında bir fark yaratmazken düşük düşünme ihtiyacına sahip olma bir fark yaratmaktadır; şöyleki, kadınların bedensel algılarına yönelik özgüveni erkeklerden daha düşüktür. Bulgular, ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
IV ABSTRACT The purpose of the present study was to explore the factor structure and the psychometric properties of the Turkish version of the Need for Cognition Scale on a sample consisting of adults; since the previous adaptation studies were conducted on samples consisting of university students. In the study, the effect of having a high or low need for cognition on self-perceptions of body-esteem of men and women was also examined. In order to determine the psychometric properties of the scale, 50 men and 50 women participated in the study. To obtain people with high and low need for cognition, the scale was administered to 400 participants (200 males and 200 females) and the ones who scored the highest and the lowest %25, were selected to find out their standing on the perceived body-esteem variable. The results of the first and the second order factor analysis of the Need for Cognition Scale indicated a one factor pattern, in line with the literature. The Cronbach alfa obtained was.79, which can be considered as satisfactory. The results of the 2 (sex) X 2 (need for cognition level) ANOVA, showed a main effect of sex as expected. A significant interaction effect was also found. As the tukey results among the means indicated, the level of need for cognition had no effect on perceived body-esteem for males; on the other hand, females with low need for cognition had lower perceived body- esteem than the females with higher need for cognition. While females with high-need for cognition were not different in relation to perceived body- esteem from males with high-need for cognition, females with low-need for cognition had lower perceived body-esteem than their male counterparts. The results seemed to be in line with the literature.
Benzer Tezler
- Hazır giyim üreten bir işletmede organizasyon ve yönetim sorunları
Başlık çevirisi yok
GÜLCAN GÖNENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RASİH DEMİRCİ
- Le Non-naturalisme dans la Faute de I'Abbe Mouret d'Emile Zola
Başlık çevirisi yok
GÜRBÜZ SEZGİN
Yüksek Lisans
Fransızca
1986
Fransız Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TUNA ERTEM
- Le Refus du reel dans la porte etroite d'Andre Gide
Başlık çevirisi yok
M.SERDAR ÜNAL
Yüksek Lisans
Fransızca
1986
Fransız Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı