Yapay zekaya olan güven, reklama yönelik şüphecilik ve yapay zeka okuryazarlığı ile satın alma niyeti arasındaki etkileşim
Trust in artifical intelligence, advertising skepticism, and the interaction between artifical intelligence literacy and purchase intention
- Tez No: 1003376
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İLKAY TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Pazarlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yapay zekaya olan güven, reklama yönelik şüphecilik ve yapay zeka okuryazarlığı ile tüketicilerin satın alma niyeti arasındaki etkileşimsel ilişkileri incelemektir. Dijital reklamcılığın dönüşümüyle birlikte yapay zeka destekli reklam içerikleri yaygınlaşmış; bu durum, tüketicilerin reklam mesajlarını değerlendirme süreçlerinde yalnızca güven değil, aynı zamanda eleştirel tutumlar ve bilişsel yeterliliklerin de belirleyici hâle gelmesine yol açmıştır. Bu bağlamda çalışma, satın alma niyetinin tekil değişkenlerin doğrudan etkisinden ziyade, söz konusu değişkenler arasındaki karşılıklı ilişkiler ve etkileşimler sonucunda şekillendiği varsayımına dayanmaktadır. Araştırmada nicel yöntem benimsenmiş ve anket tekniğiyle elde edilen 392 geçerli veri analiz edilmiştir. Bulgular, yapay zekaya olan güven, reklama yönelik şüphecilik, yapay zeka okuryazarlığı ve satın alma niyeti arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, reklama yönelik şüpheciliğin satın alma niyeti üzerinde anlamlı ve negatif yönlü bir etkiye sahip olduğu; yapay zekaya olan güven ve yapay zeka okuryazarlığının ise satın alma niyeti üzerindeki etkilerinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Demografik karşılaştırmalarda yalnızca bazı değişkenler açısından anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, satın alma niyetinin yapay zeka temelli reklam bağlamında çok boyutlu ve etkileşimsel bir yapı içerisinde değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the interactional relationships between trust in artificial intelligence, advertising skepticism, artificial intelligence literacy, and consumers' purchase intention. With the transformation of digital advertising, advertising content created through artificial intelligence has become increasingly widespread, leading consumers' evaluation processes of advertising messages to be shaped not only by trust, but also by critical attitudes and cognitive competencies. In this context, the study is grounded in the assumption that purchase intention is formed not through the direct effects of isolated variables, but through the reciprocal relationships among these constructs. The study adopts a quantitative research design and is based on the analysis of 392 valid responses collected through a survey method. The findings indicate statistically significant relationships between trust in artificial intelligence, advertising skepticism, artificial intelligence literacy, and purchase intention. However, advertising skepticism is found to have a significant and negative effect on purchase intention, whereas the effects of trust in artificial intelligence and artificial intelligence literacy on purchase intention are not statistically significant. Demographic comparisons reveal significant differences only for certain variables. Overall, the findings suggest that purchase intention in the context of advertising supported by artificial intelligence should be evaluated as a multidimensional phenomenon shaped by interacting perceptual and attitudinal factors.
Benzer Tezler
- Audio-visual affect recognition
Yüz ifadeleri ve sesten çok-kipli duygu tanıma
SARA ZHALEHPOUR
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiBahçeşehir ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Assoc. Prof. Dr. ÇİĞDEM EROĞLU ERDEM
- Tüketiciler yapay zekâya satın alma karar verme yetkisi verir mi?: Nitel bir araştırma
Do consumers give ai the power to make buying decisions?: A qualitative study
GÖKHAN KAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeAnadolu ÜniversitesiPazarlama Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLŞAD TEKİN
- Ebelik öğrencilerinde yapay zeka okuryazarlığının tıbbi yapay zekaya hazır bulunuşluğuna etkisi
The effect of artificial intelligence literacy on midwifery students' readiness for medical artificial intelligence
SEDANUR IŞIK
- Bir üniversite hastanesinde çalışan araştırma görevlilerinin tıbbi yapay zeka hazırbulunuşluk ve kaygı düzeylerinin belirlenmesi
Determination of medical artificial intelligence readiness and anxiety levels of research assistants working in a university hospital
RAMAZAN TAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF DENİZ ŞAFAK
- Açıklanabilir yapay zekâ teknikleri ile parkinson hastalık teşhisi
Diagnosis of parkinson's disease with explainable artificial intelligence techniques
TUĞÇE KAÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ONUR OLGUN