Retrograd intrarenal cerrahide yapay zeka yöntemlerinin postoperatif komplikasyon ve başarıyı tahmin etmedeki rolü
The role of artificial intelligence methods in predicting postoperative complications and surgical success in retrograde intrarenal surgery
- Tez No: 1003412
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FATİH ŞAHİN, DOÇ. DR. ÇAĞRI DOĞAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Üroloji, Urology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Üroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Retrograd intrarenal cerrahi (RİRC) günümüzde böbrek taşlarının tedavisinde yaygın olarak kullanılan minimal invaziv bir yöntemdir. RİRC sonrası cerrahi başarı ve postoperatif komplikasyonlar; hasta, taş ve cerrahiye ait çok sayıda değişkenden etkilenmektedir. Bu çalışmada, RİRC uygulanan hastalarda postoperatif komplikasyon ve cerrahi başarıyı öngörmede yapay zekâ temelli makine öğrenmesi yöntemlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM: Ocak 2016–Mart 2025 tarihleri arasında Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Kliniğinde RİRC uygulanan 1585 hastaya ait veriler retrospektif olarak analiz edilmiştir. Hastalara ait demografik özellikler, klinik bulgular, taş karakteristikleri, laboratuvar verileri ve cerrahi parametreleri içeren toplam 38 öznitelik kullanılarak cerrahi başarı, postoperatif komplikasyon varlığı ve modifiye Clavien skoru hedef değişkenleri için çeşitli makine öğrenmesi modelleri oluşturulmuştur. Modellerin performansı doğruluk, dengeli doğruluk, AUC, Macro F1 skoru ve Cohen's Kappa katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. BULGULAR: Cerrahi başarı tahmininde en yüksek performans Lasso regresyon modeli ile elde edilmiş olup Kappa katsayısı 0,36, Accuracy 0,7413, F1 skoru 0,5452 ve AUC 0,7407 olarak bulunmuştur. Postoperatif komplikasyon tahmininde ise en yüksek performans RDA modelinde elde edilmiş olup Kappa katsayısı 0,11, Accuracy 0,8161, F1 skoru 0,2138, ve AUC 0,625 olarak bulunmuştur. Modellerin doğruluk oranları görece yüksek olmakla birlikte Kappa değerlerinin düşük seviyelerde kaldığı saptanmıştır. Öznitelik katkı analizlerinde toplam taş hacmi, taş sayısı ve taş boyutunun cerrahi başarıyı öngörmede en belirgin değişkenler olduğu görülmüştür. SONUÇ: Sonuç olarak bu çalışmada makine öğrenmesi yöntemlerinin RİRC sonrası cerrahi başarı ve komplikasyon riskinin öngörülmesinde potansiyel fayda sağlayabileceğini; ancak nadir görülen komplikasyonların tahmininde sınırlılıkların bulunduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
OBJECTIVE: Retrograde intrarenal surgery (RIRS) is currently a widely used minimally invasive method for the treatment of kidney stones. Numerous patient, stone, and surgery-related factors influence surgical success and postoperative complications following RIRS. This study aimed to evaluate the effectiveness of artificial intelligence–based machine learning (ML) methods for predicting postoperative complications and surgical success in RIRS. METHODS: Data from 1585 patients who underwent RIRS between January 2016 and March 2025 were retrospectively analyzed. A total of 38 variables, including demographic characteristics, clinical findings, stone characteristics, laboratory data, and surgical parameters, were used to develop ML models to predict surgical success, postoperative complications, and the modified Clavien score as target variables. Model performance was evaluated using accuracy, balanced accuracy, area under the curve (AUC), Macro F1 score, and Cohen's Kappa coefficient. RESULTS: The highest performance in predicting surgical success was obtained with the Lasso regression model, with a Kappa coefficient of 0.36, Accuracy of 0.7413, F1 score of 0.5452, and AUC of 0.7407. In predicting postoperative complications, the highest performance was obtained with the RDA model, with a Kappa coefficient of 0.11, Accuracy of 0.8161, F1 score of 0.2138, and AUC of 0.625. While the accuracy rates of the models were relatively high, the Kappa values remained at low levels. In feature contribution analyses, total stone volume, stone number, and stone size were found to be the most significant variables in predicting surgical success. CONCLUSION: This study demonstrates that ML methods may offer potential benefit in predicting surgical success and postoperative complication risk following RIRS; however, limitations persist in predicting rare postoperative complications.
Benzer Tezler
- Üriner sistem taş hastalığının cerrahi tedavisinde başarıyı ve komplikasyonları öngörmede yapay zekâ uygulamalarının kullanımı
Use of artificial intelligenceapplications in prediction of success and complications in the surgical treatment of urinary stone disease
FERHAT ÇOBAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
ÜrolojiAdıyaman ÜniversitesiÜroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ÇİFT
ÖĞR. GÖR. HÜSEYİN KUTLU
- Retrograd intrarenal cerrahide üreteral giriş kılıfı kullanımının böbrek hasarına etkisi
The effect of ureteral access sheath use on kidney damage in retrograde intrarenal surgery
EMRAH KÜÇÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
ÜrolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiÜroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LOKMAN İRKILATA
- Retrograd İntrarenal Cerrahide R.I.R.S. kullanılan farklı güçteki lazerlerin yarattığı renal hasarın serolojik biyobelirteçleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of renaldamage caused bylasers of different Powers used in retrogradeintrarenalsurgery (RIRS) with serological biomarkers
HAIDER NIHAD IZADDIN ALALAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
ÜrolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiÜroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET BALASAR
- Retrograd intrarenal cerrahide vakum destekli ve geleneksel erişim kılıfı kullanımının cerrahi sonuçlarının karşılaştırılması
Comparison of surgical outcomes between vacuum assisted and conventional access sheath use in retrograd intrarenal surgery
BURAK UYANIKOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
ÜrolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiÜroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN BAHADIR HABERAL
- Retrograd intrarenal cerrahide litotomi, t-tilt ve trendelenburg pozisyonlarının cerrahi sonuçlara etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of lithotomy, t-tilt, and trendelenburg positions on surgical outcomes in retrograde intrarenal surgery
ALİ SAİD KILIÇALP
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
ÜrolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiÜroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER FARUK BOZKURT