İmmunsupresif tedavi uygulanan böbrek hastalarına roy uyum modeline göre verilen eğitimin özyeterlik, immunsupresif tedavi ve kronik hastalıklara uyum düzeyine etkisi
The effect of education based on roy adaptation model on self-efficacy, immunosuppressive therapy, and adaptation to chronic diseases in kidney patients undergoing immunosuppressive treatment
- Tez No: 1003416
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞEBNEM BİLGİÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nefroloji, Nursing, Nephrology
- Anahtar Kelimeler: Böbrek nakli, Böbrek yetmezliği, Hasta uyumu, Tedaviye bağlılık ve uyum, Kidney transplantation, Kidney failure, Patient compliance, Treatment adherence and compliance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kronik böbrek hastalığı ve böbrek transplantasyonu sonrası uygulanan İmmünsüpresif tedaviler, hastaların yaşam adaptasyonu ve transplantasyonun başarısının devamlılığı açısından kritik bir öneme sahiptir. Ancak immünsüpresif tedaviye uyum süreci yalnızca ilacın düzenli kullanımı ile sınırlı olmayıp; hastalıkla uyum, fiziksel uyum, psikolojik denge, sosyal işlevsellik ve bireyin öz-yeterlik düzeyi gibi çok boyutlu faktörlerle yakından ilişkilidir. Bu çalışma, kronik böbrek hastalığı olan ve ilk kez immünsüpresif tedavi uygulanan hastalarda, Roy Uyum Modeli'ne dayalı eğitimin hastaların immünsüpresif tedaviye uyumu, hastalık uyumu ve öz-yeterlik düzeyleri üzerindeki etkisini incelemek amaçlanmıştır.Öntest- sontest kontrol grup tasarımlı yarı deneysel araştırma tipinde olan bu çalışma bir üniversite hastanesinin nefroloji ve transplantasyon servislerine Kasım 2024-Haziran 2025 tarihleri arasında ilk kez immünsüpresif tedavi planlanan 78 kronik böbrek hastası ile yürütüldü. Veriler“Hasta Bilgi Formu”,“İmmünsüpresif İlaç Kullanımına Uyum Ölçeği”,“Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği”, ve“Genel Özyeterlik Ölçeği”kullanılarak toplandı.Araştırmaya katılan deney ve kontrol grubu hastalarının demografik ve klinik özellikler açısından benzer olup gruplar arası anlamlı fark saptanmamıştır (p<0,05). Üç görüşme süresi boyunca yapılan ölçümlerde, deney grubu hastalarının immünsüpresif ilaç kullanımına uyum, kronik hastalıklara uyum, alt boyutları (fiziksel, sosyal, psikolojik) ve genel özyeterlik puanlarında anlamlı artış gözlendiği ve bu artışın kontrol grubu hastalarına göre daha belirdgin olduğu bulundu (p<0,001).Bu çalışmada immünsüpresif tedavi uygulanan hastalara Roy uyum modeline göre verilen eğitim, immünsüpresif tedaviye uyumu, kronik hastalıklara uyumu ve genel özyeterliği anlamlı şekilde arttırmıştır. Deney grubu hastalarında gözlenen artışlar, kontrol grubu hastalarına kıyasla daha belirgin olup eğitimin etkinliğini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Immunosuppressive therapies administered following chronic kidney disease and kidney transplantation are of critical importance in terms of patients' adaptation to life and the sustainability of transplant success. However, adherence to immunosuppressive therapy is not limited to the regular use of medication; it is closely associated with multidimensional factors such as disease adaptation, physical adjustment, psychological balance, social functioning, and the individual's level of self-efficacy. This study was conducted to examine the effect of education based on the Roy Adaptation Model on adherence to immunosuppressive therapy, disease adaptation, and self-efficacy levels in patients with chronic kidney disease who were receiving immunosuppressive therapy for the first time.This pretest–posttest quasi-experimental study with a control group was carried out with 78 chronic kidney disease patients who were scheduled to receive immunosuppressive therapy for the first time between November 2024 and June 2025 in the nephrology and transplantation units of a university hospital. Data were collected using the“Patient Information Form”,“Immunosuppressive Medication Adherence Scale”,“Chronic Disease Adaptation Scale”, and the“General Self-Efficacy Scale”.It was determined that the patients in the experimental and control groups were similar in terms of demographic and clinical characteristics, and no statistically significant difference was found between the groups (p>0.05). Measurements conducted over three interview sessions showed a significant increase in immunosuppressive medication adherence, chronic disease adaptation and its subdimensions (physical, social, and psychological), and general self-efficacy scores in the experimental group, and this increase was found to be more pronounced compared to the control group (p<0.001).In conclusion, the education provided based on the Roy Adaptation Model to patients receiving immunosuppressive therapy significantly increased adherence to immunosuppressive therapy, adaptation to chronic disease, and general self-efficacy levels. The improvements observed in the experimental group were more prominent compared to those in the control group, supporting the effectiveness of the education provided.
Benzer Tezler
- Akut rejeksiyonda ve kronik allograft nefropatisinde panel reaktif antikor ve Fcγ reseptör gen polimorfizmi
Başlık çevirisi yok
NEŞE ÖZKAYIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ MİR
- Böbrek transplantasyonu hastalarında potansiyel ilaç ilaç etkileşimlerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective analysis of potential drug drug interactions in kidney transplant patients
BAŞAK IŞIK TUNCEL
Doktora
Türkçe
2025
Eczacılık ve FarmakolojiAkdeniz ÜniversitesiTıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELVİNAZ TAŞATARGİL
- Renal transplantasyon hastalarında immunsupresif tedavinin takibi ve tedaviye uyuncun iyileştirilmesi
Monitorization of immunosuppressive therapy in renal transplant patients and improvement of their drug therapy adherence
KAMER TECEN YÜCEL
Doktora
Türkçe
2021
NefrolojiHacettepe ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH KUTAY DEMİRKAN
- Renal transplantasyon hastalarında ilaç tedavi profilinin ve hasta uyumunun değerlendirilmesi
Evaluation of medication profile and patient adherence in renaltransplantation patients
İZEL DEDE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eczacılık ve FarmakolojiMarmara ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT SANCAR
- Bezmialem Vakıf Ünıversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Nefroloji Kliniğinde tedavisi yapılan primer glomerüler hastalık tanılı hastaların tedavi sonuçları
Treatment results of patients diagnosed with primary glomerular disease treated at Bezmialem Vakif University Health Practice and Research Center Nephrology Clinic
ŞÜKRAN SEVDE SAĞLAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
NefrolojiBezm-İ Alem Vakıf Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM GÜRSU