Bir eğitim araştırma hastanesinde çalışan hemşirelerin afet okuryazarlığı ile afete müdahale öz yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between disaster literacy and disaster response self-efficacy of nurses working in a training and research hospital
- Tez No: 1003499
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ADİLE TÜMER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Afet okuryazarlığı, Doğal afet okuryazarlığı, Halk sağlığı hemşireliği, Disaster literacy, Natural disaster literacy, Community healt nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, hemşirelerin afet okuryazarlığı ile afete müdahale öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Kesitsel ve ilişki arayıcı tipteki araştırma 2024 yılında, bir eğitim ve araştırma hastanesinde, 280 hemşirenin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri“Tanıtıcı Bilgiler Formu”,“Afet Okuryazarlığı Ölçeği (AFOY)”ve“Afete Müdahale Öz Yeterlik Ölçeği (AMÖY)”kullanılarak yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesi SPSS 22.0 paket programında yapılmıştır. Veri analizinde, Kolmogorov Smirnov testi, tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalamasının 33.88±10.23 (min.:21, maks.:54), %80.9'unun kadın, %90.7'sinin lisans mezunu ve %52.1'inin en az bir afet deneyimlediği belirlenmiştir. Araştırmada AFOY puan ortalamasının 34.40±4.54, AMÖY puan ortalamasının 66.54±11.22 olduğu saptanmıştır. Araştırmanın bulguları, afet okuryazarlığı ve afete müdahale özyeterlik puanlarının orta düzeyde olduğunu göstermektedir. AFOY ile AMÖY toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, orta düzeyde ve pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır (r=0.385, p<0.001). Regresyon analizine göre afet okuryazarlığı, afete müdahale öz yeterliliğini anlamlı şekilde yordamaktadır (R²=0.148; p<0.001). Afete müdahale öz yeterlik puanındaki değişimin %15'inin afet okur yazarlığı tarafından açıklandığı ve afet okur yazarlığı puanındaki 1 birimlik artışın, afete müdahale öz yeterlik puanını 0.952 birim arttıracağı öngörülmüştür. Sonuçlar, hemşirelerde afet okuryazarlığı ve afete müdahale öz yeterliğinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar için yol gösterici olabilir. Konuya ilişkin randomize kontrollü araştırmaların yapılması önerilir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between nurses' disaster literacy and their disaster response self-efficacy levels. The cross-sectional and correlational study was carried out in 2024 in a training and research hospital with the participation of 280 nurses. The study data were collected using a“Descriptive Information Form,”the“Disaster Literacy Scale (DLS),”and the“Disaster Response Self-Efficacy Scale (DRSES)”through a face-to-face questionnaire method. Data analysis was performed using the SPSS 22.0 software package. The Kolmogorov–Smirnov test, descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and simple linear regression analysis were used for data analysis.The mean age of the participating nurses was 33.88 ± 10.23 years (min: 21, max: 54); 80.9% were female, 90.7% held a bachelor's degree, and 52.1% had experienced at least one disaster. The mean score of the DLS was 34.40 ± 4.54, and the mean score of the DRSES was 66.54 ± 11.22. The findings indicate that both disaster literacy and disaster response self-efficacy levels were moderate. A statistically significant, moderate, and positive correlation was found between total DLS and DRSES scores (r = 0.385, p < 0.001). According to the regression analysis, disaster literacy significantly predicted disaster response self-efficacy (R² = 0.148; p < 0.001). It was estimated that 15% of the variance in disaster response self-efficacy was explained by disaster literacy, and that a one-unit increase in disaster literacy score would increase the disaster response self-efficacy score by 0.952 units.These results may guide future efforts aimed at improving disaster literacy and disaster response self-efficacy among nurses. Randomized controlled studies on this topic are recommended.
Benzer Tezler
- Bir kamu hastanesinde çalışan ebe ve hemşirelerin cinsel sağlık okuryazarlığı ile afet durumlarında cinsel ve üreme sağlığı bilgi düzeylerinin belirlenmesi
Determination of sexual health literacy and sexual and reproductive health knowledge in disaster situations among midwives and nurses working in a public hospital
MERVE GİZEM BAĞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk SağlığıBalıkesir ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVDE AKSU
- Bir eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan hemşirelerin afetlere hazır oluşluklarında temel yeterliliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the basic competencies in disaster preparedness of nurses working in a training and research hospital
AHMET TOKTAŞ
- Bir kamu üniversitesi hastanesinde çalışan hemşirelerin afetlere hazır oluşluluk durumları
Preparedness to disasters of nurses who works at A hospital of state University
GÜLCAN TAŞKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
- Düzce Üniversitesi Hastanesinde çalışan hemşirelerin afete müdahale öz yeterlilikleri ve öznel iyi oluşları arasındaki ilişki; dayanıklılığın aracı rolü
The relationship between disaster response self-efficacy and subjective well-being of nurses working in Düzce University Hospital; dediator role of resilience
AYŞE SELVA YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İlk ve Acil YardımBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN ERDOĞAN
- Acil serviste çalışan hemşirelerin triyaj karar verme becerilerinin ve eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi
Determination of triage decision-making skills and trainingneeds of nurses working in the emergency department.
TUĞBA ÇETİNKAYA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Acil Tıpİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHemşirelikte Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖNÜL BODUR