Afet gönüllülerinin fiziksel aktivite düzeylerinin ve psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesi
Examination of disaster volunteers' physical activity levels and psychological resistance
- Tez No: 1003583
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN ERDEM MUMCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, afet gönüllülerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesini amaçlamaktadır. Afetler, bireylerin fiziksel ve ruhsal sağlıklarını tehdit eden, toplumsal düzeni bozan ve bireylerin baş etme kapasitelerini zorlayan krizlerdir. Afet yönetiminde gönüllülerin aktif rol üstlenmesi, afet sonrası süreçlerin etkinliğini artırırken, bu bireylerin karşılaştıkları yoğun fiziksel yük ve psikolojik baskı, fiziksel aktivite ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin belirlenmesini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, araştırmada gönüllülerin demografik özelliklerine göre farklılıklar incelenmiş; elde edilen veriler doğrultusunda gönüllülerin afet süreçlerindeki rol ve performanslarına yönelik çıkarımlar yapılmıştır. Araştırma grubunu, farklı yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim ve çalışma durumu gibi demografik özelliklere sahip toplam 330 afet gönüllüsü oluşturmaktadır. Katılımcıların fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek amacıyla Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) (Kısa Formu), psikolojik dayanıklılık düzeylerini ölçmek amacıyla ise Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (PDÖ) kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, afet gönüllülerinin fiziksel aktivite düzeylerinin genel olarak orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet, yaş ve öğrenim durumuna göre fiziksel aktivite düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Psikolojik dayanıklılık düzeyleri incelendiğinde ise medeni durum, uyku süresi ve afet eğitimi alma değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<0,05). Bekar gönüllülerin psikolojik dayanıklılık puanlarının evli bireylere kıyasla daha yüksek olduğu, ayrıca afet eğitimi alan gönüllülerin psikolojik dayanıklılığın bazı alt boyutlarında daha güçlü skorlar elde ettikleri ortaya konulmuştur. Bu bulgular, afet gönüllülerinin afet yönetimi süreçlerinde etkin görev alabilmeleri için yalnızca teknik bilgi ve becerilerle değil, aynı zamanda fiziksel ve psikolojik yeterliliklerle desteklenmeleri gerektiğini göstermektedir. Düzenli fiziksel aktiviteye teşvik, gönüllülerin afet ortamında karşılaştıkları fiziksel zorluklarla daha kolay başa çıkabilmelerini sağlarken, psikolojik dayanıklılıklarını artırmaya yönelik eğitim ve destek programları da stresle başa çıkma ve afet sürecinde sürdürülebilir performans açısından kritik bir önem taşımaktadır. Araştırma sonuçlarının, afet gönüllülerinin eğitim programlarının geliştirilmesine, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesine ve gönüllülük sisteminin daha etkin bir yapıya kavuşturulmasına katkı sunacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the physical activity levels and psychological resilience of disaster volunteers. Disasters are crises that threaten individuals' physical and mental health, disrupt social order, and challenge coping capacities. The active involvement of volunteers in disaster management enhances the effectiveness of post-disaster processes; however, the intense physical workload and psychological pressure they experience make it necessary to assess their physical activity and psychological resilience levels. In this context, the study investigates differences according to volunteers' demographic characteristics and draws inferences regarding their roles and performance in disaster processes. The research group consists of 330 disaster volunteers with varying demographic characteristics such as age, gender, marital status, education, and employment status. The International Physical Activity Questionnaire (IPAQ)–Short Form was used to determine participants' physical activity levels, and the Psychological Resilience Scale (PRS) was used to measure their psychological resilience levels. According to the results, the physical activity levels of disaster volunteers were generally found to be moderate. There were no significant differences in physical activity levels based on gender, age, or education (p>0.05). In contrast, significant differences in psychological resilience were found according to marital status, sleep duration, and disaster training (p<0.05). Single volunteers had higher psychological resilience scores compared to married individuals, and those who had received disaster training demonstrated stronger scores in certain sub-dimensions of resilience. These findings indicate that for disaster volunteers to perform effectively in disaster management processes, they should be supported not only with technical knowledge and skills but also with physical and psychological competencies. Encouraging regular physical activity can help volunteers better cope with physical challenges in disaster settings, while training and support programs aimed at enhancing psychological resilience are crucial for stress management and sustainable performance during disaster response. The results of this study are expected to contribute to the development of training programs for disaster volunteers, the strengthening of psychosocial support mechanisms, and the improvement of the overall effectiveness of the volunteer system.
Benzer Tezler
- Afet ve kader ilintisi Çanakkale örneği
The relationship between disaster and fate: The case of Çanakkale
ALPER USTA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiDoğal Afetlerin Risk Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİN UĞUR ULUGERGERLİ
- Gönüllülük sosyolojisi üzerine keşfedici bir çalışma: İzmir Akut örneği
An exploratory study on the sociology of volunteering: The case of İzmir Akut
MUHAMMED BURAK SOLAK
- Afet bölgesinde çalışanlarda ikincil travmatik stres, empati ve bilişsel esneklik ilişkisi
The relationship between secondary traumatic stress, empathy and cognitive flexibility in workers in the disaster area
İCLAL IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEŞKÜRE HÜLYA KARAGÜVEN
- Factors in volunteer experiences predicting secondary traumatization following the earthquakes of February 6, 2023: A quantitative study
6 Şubat 2023 depremleri sonrası ikincil travmatizasyonu yordayan gönüllülük deneyimi faktörleri: Nicel bir çalışma
SEVİM SARIOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TANER YILMAZ
- Çocuk refahı alanında gönüllü katılımı etkileyen faktörlerin incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması
Examining the factors affecting the voluntary participation in the child welfare: A mixed methods study
HARUN ASLAN
Doktora
Türkçe
2021
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TARIK TUNCAY