Geri Dön

Futbolcuların farklı yüksek yoğunluklu aralıklı antrenman seanslarının amino asit profili, kalp tipi serbest yağ asidi bağlayıcı protein (H-FABP) ve bazı kas hasarı belirteçlerinin toparlanma üzerine etkisi

The effects of different high-intensity interval training sessions on amino acid profile, heart-type fatty acid-binding protein (H-FABP), and selected muscle damage markers in football players

PDF İndir

  1. Tez No: 1003588
  2. Yazar: TÜLAY CEYLAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MURAT ELİÖZ, PROF. DR. HALEF OKAN DOĞAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Spor, Sports
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, futbolcularda iki farklı yüksek yoğunluklu aralıklı antrenman protokolünün (HIIT 1:1 ve HIIT 1:2) amino asit profili, kalp tipi serbest yağ asidi bağlayıcı protein ve bazı kas hasarı belirteçleri üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Araştırmanın amacı, antrenman içi yüklenme-toparlanma döngülerinin biyokimyasal ve fonksiyonel yanıtlarını ortaya koyarak performansın korunması ve antrenman programlamasına bilimsel katkı sunmaktır. Çalışma, 18 elit erkek futbolcunun her iki HIIT protokolünü uygulamasıyla yürütülmüştür. Kan örnekleri egzersiz öncesi, hemen sonrası, 6., 24., 48. ve 72. saatlerde alınmış; amino asit profili LC-MS/MS yöntemiyle, kas hasarı ve inflamasyon belirteçleri (CK, LDH, CK-MB, H-FABP) biyokimya analizleriyle değerlendirilmiştir. Ek olarak dikey sıçrama ve algılanan ağrı skorları takip edilmiştir. Bulgular, HIIT 1:1 protokolünün özellikle 24. ve 48. saatlerde CK ve LDH düzeylerinde belirgin artışa yol açtığını; HIIT 1:2 protokolünde ise bu değişimlerin daha sınırlı kaldığını göstermiştir. H-FABP düzeyleri her iki protokolde egzersiz sonrası yükselmiş, 24. saat itibarıyla normale dönme eğilimi göstermiştir. Dallı zincirli amino asitlerin (lösin, izolösin, valin) zamana bağlı değişimleri, toparlanma sürecinin biyokimyasal bir göstergesi olarak öne çıkmıştır. Performans parametrelerinde en büyük düşüş egzersiz sonrası ve 24. saatte görülmüş, 72. saate doğru toparlanma ivme kazanmıştır. Bu sonuçlar, HIIT 1:1 protokolünün metabolik ve yapısal stres yükünün daha fazla olduğunu ve toparlanma süresini uzatabileceğini göstermektedir. Bu bulgulara dayanarak, yüksek yoğunluklu aralıklı antrenmanların sezon içi periyotlamada dikkatle planlanması; toparlanma süresi bireysel yanıtlar, biyokimyasal belirteç takibi ve performans ölçümleriyle bütüncül olarak yönetilmelidir. Çalışmanın sınırlılıkları örneklem büyüklüğünün sınırlı olması ve yalnızca erkek futbolculardan oluşmasıdır. Gelecek araştırmalarda kadın futbolcular, farklı yaş grupları ve farklı HIIT düzenlemeleri incelenebilir. Pratik olarak, HIIT 1:2 protokolü, yoğun maç periyotlarında daha uygun bir seçenek olabilir.

Özet (Çeviri)

This study comparatively examined the effects of two different high-intensity interval training protocols (HIIT 1:1 and HIIT 1:2) on amino acid profiles, heart-type fatty acid-binding protein, and selected muscle damage biomarkers in football players. The primary aim was to identify the biochemical and functional responses across loading-recovery cycles, thereby contributing to performance maintenance and evidence-based training design. Eighteen elite male football players completed both HIIT protocols. Blood samples were collected before exercise, immediately after, and at the 6th, 24th, 48th, and 72nd hours. Amino acid profiling was performed using LC-MS/MS, while muscle damage and inflammation biomarkers (CK, LDH, CK-MB, H-FABP) were analyzed via standard biochemical methods. Additionally, vertical jump performance and perceived muscle soreness were monitored. Findings revealed that the HIIT 1:1 protocol elicited significantly higher elevations in CK and LDH values, particularly at 24 and 48 hours, whereas changes observed following HIIT 1:2 were more moderate. H-FABP concentrations rose after both protocols but tended to return toward baseline around 24 hours. Temporal variations in branched-chain amino acids (leucine, isoleucine, valine) suggested their relevance as biochemical indicators of recovery dynamics. Performance measures showed the greatest decline immediately after exercise and at 24 hours, with noticeable improvements by 72 hours. These results indicate that HIIT 1:1 imposes a greater metabolic and structural stress load compared to HIIT 1:2, potentially prolonging recovery. Based on these findings, high-intensity interval training should be strategically integrated into in-season planning. Recovery duration should be individualized through combined monitoring of biochemical markers, performance output, and subjective indicators. Limitations of the study include a relatively small sample size and inclusion of only male football players. Future studies may investigate female athletes, different age groups, and alternative HIIT formats. In practice, HIIT 1:2 may represent a more suitable option during congested match schedules due to its reduced physiological burden.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    734113

    Genç futbolcularda proprioseptif antremanın yüksek yoğunluklu eylemler ve beceri üzerindeki etkisi

    The effect of proprioceptive training on high-intensity actions and skill on young football players

    SÜLEYMAN VİRAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    SporTekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. UMUT CANLI

  2. Tez No

    1004356

    Doğrusal ve yön değiştirilmeli yüksek yoğunluklu interval çalışmalarının U-17 elit erkek futbolcularda reaktif kuvvet indeksi ve maksimum laktat düzeylerine akut etkisi

    Investigation of the acute effect of linear and direction changing high intensity interval training on reactive strength index and maximum lactate levels in U-17 elite male football players

    ÖZGE KÖSE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    SporSüleyman Demirel Üniversitesi

    Egzersiz ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KENAN IŞILDAK

  3. Tez No

    797068

    Kadın futbolcularda farklı antrenman metotlarının alt ekstremite kuvveti ve performansa etkisi

    Effects of different training methods on female soccer players' lower extremity strength and performance

    SİNAN NAYIROĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    SporOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ KERİM YILMAZ

    PROF. DR. FİLİPE MANUEL CLEMENTE

  4. Tez No

    576163

    Genç erkek futbolcuların resmi maçlardaki iç ve dış yük profillerinin incelenmesi

    Examination of the internal and external load profiles of young male football players during official matches

    ONAT ÇETİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    SporSakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MALİK BEYLEROĞLU

  5. Tez No

    985954

    Sirkadiyen ritmin, futbolcuların koşu tabanlı anaerobik performans parametrelerine etkisi

    Effect of circadian rhythm on running-based anaerobic performance parameters of football players

    ASENA UYAR SARIKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    FizyolojiYozgat Bozok Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA ANDRE

Geri Dön