Karay Türkçesinde İbranice unsurlar
Hebrew elements in the Karaim language
- Tez No: 1003653
- Danışmanlar: PROF. DR. NEVZAT ÖZKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Karay Türkçesi, Karay metinleri, Karay edebiyatı, Tuv Ta'am, İbranice, Karaim language, Karaite texts, Karaim literature, Tuv Ta'am, Hebrew
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın konusu, Karay Türkçesindeki İbranice unsurların tespit edilmesidir. Bu kapsamda, etnik ve dinî azınlık olan Karayların kökeni ve tarihi ele alınmış; sadece Tevrat'a dayanan bir inanç sistemine sahip olan Karayların Rabbani Yahudilerden ayrılma nedenleri incelenmiş, tarihî süreçte mekân ve toplum etkisiyle yaşadıkları sosyokültürel değişimler araştırılmış, elde edilen bulgulardan yola çıkılarak Karay Türkçesinin yayıldığı coğrafi alanlar belirlenmiş ve bu bölgelerde yaşayan çok dilli topluluklarla temasın Karay Türkçesi üzerindeki etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda, Karay dini, dili ve kültürü üzerinde etkili olan farklı dönemlerin Karay yazarları ve eserlerine dair bilgiler de derlenerek ortaya konulmuştur. Küçük bir azınlık grup tarafından konuşulan Karay Türkçesinin varoluş sürecinde Karay yazılı ve sözlü kaynaklarının, özellikle folklorik belleğin rolü analiz edilmiştir. Ayrıca, Doğu Avrupa'da ortaya çıkan Karay matbaa ve yayınevi faaliyetlerinin, dergi, derleme ve kitapların Karay Türkçesinin fonetik, morfolojik ve cümle yapısının, söz hazinesinin korunması doğrultusundaki önemli rolü ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın yürütülmesi açısından önem arz etmesi nedeniyle Karay Türkçesinin diğer Türk lehçeleri arasındaki yeri ve önemi tespit edilmiş; Arapça, Rusça, Hazar Türkçesi ve İbranicenin Karay Türkçesiyle olan etkileşimi çok yönlü şekilde ele alınmıştır. Karay Türkçesinde İbranice unsurları tespit etmek adına analiz edilen metnin (Tuv Ta'am) transkripsiyon ve tercümesi sonucunda elde edilen dinî, kültürel kavram, terim ve kelimeler sınıflandırılarak tahlil edilmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda, İbranicenin Karay Türkçesindeki fonetik, morfolojik, cümle yapısı ve söz hazinesi üzerindeki etkisiyle birlikte, özellikle dinî literatürde İbranice kelimelerin kullanım yoğunluğuna dikkat çekilmiştir.
Özet (Çeviri)
The subject of this study is the identification of Hebrew elements in the Karaim language. This study researchs the origins and history of the Karaites, the reasons of their Torah-focused belief system, the socio-cultural changes they experienced throughout history. Based on the findings, the impact of contact with multilingual communities living in these regions on the Karaim language have been researched. In this context, information on Karaite writers and their works from different periods who influenced Karaim religion, language and culture has been presented. The role of Karaim written and oral sources in the development of the Karaim language has been analyzed on the basis of folkloric memory, too. Furthermore, an attempt has been made to demonstrate the significant role of Karaim printing and publications emerged in Eastern Europe in preserving the phonetics, morphology, sentence structure and vocabulary of the Karaim language. Due to its importance for the implementation of the study, the place and importance of Karaim among other Turkic languages have been determined, and its interaction with Arabic, Russian, Khazar, and Hebrew has been examined from a multifaceted perspective. Religious and cultural concepts, terms and words obtained through the transcription and translation of the analyzed text (Tuv Ta'am) have been classified and analyzed for identifying Hebrew elements in Karaim. In this context, attention has been drawn to the influence of Hebrew on Karaim grammer, as well as the prevalence of Hebrew words, particularly in religious literature.
Benzer Tezler
- Karay Awazı dergisi (1931-1938) temelinde Karay Türkçesinde deyimler (transkripsiyonlu metin-çeviri-inceleme-sözlük)
Idioms in the Karai Turkish on the basis of the journal Karai Awazi (1931-1938) (transcripted text- translate-research-dictionary)
GÜLSÜM KIRBAŞ
- Karay Türkçesinin tarihî ve Çağdaş Kıpçak Türkçesiyle karşılaştırmalı söz varlığı - fiil
The comperative vocabulary with the historic and Modern Kipchak Turkish of Karaim Turkish - verb
ABDULKADİR ÖZTÜRK
