Yalova merkez ilçe ve yakın çevresi biyotoplarının haritalanması ve mekansal planlamaya yönelik stratejilerin geliştirilmesi
Mapping of biotopes of Yalova central district and its surrounding and development of strategies for spatial planning
- Tez No: 1003707
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞERİFE DOĞANAY YENER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Peyzaj Mimarlığı, Landscape Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kentleşme baskısının yoğunlaştığı alanlarda biyolojik çeşitliliğin korunması, doğal ve kentsel peyzaj bileşenlerinin ekolojik özelliklerinin birlikte değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda biyotop haritalama, farklı arazi kullanım türlerinin ekolojik niteliğini mekânsal düzeyde ortaya koyarak planlama süreçleri için önemli bir veri altyapısı sunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Yalova Merkez İlçe ve yakın çevresinde yer alan doğal ve kentsel alanlardaki biyotopları tanımlamak, mekânsal dağılımlarını ve ekolojik değerlerini belirlemek ve bu verilerin mevcut mekânsal planlama kararlarıyla ilişkisini irdelemektir. Çalışma kapsamında, biyotop temelli verilerin planlama süreçlerine entegrasyon potansiyelini ortaya koymayı hedeflenmiştir. Araştırma alanı; ormanlar, tarım alanları, sulak alanlar, kıyı sistemleri ve yoğun kentsel kullanımların bir arada bulunduğu Yalova Merkez İlçe ve çevresini kapsamaktadır. Çalışmada CORINE ve EUNIS habitat sınıflandırma sistemleri esas alınmış; CBS tabanlı analizler sonucunda, arazi çalışmaları ve vejetasyon analizleri şeklinde yürütülmüştür. Biyotoplar ana ve alt tipler düzeyinde sınıflandırılmış, biyotopların kendini yenileme yeteneği çok ölçütlü bir değerlendirme yöntemiyle hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda çalışma alanında 11 ana biyotop ve 25 alt biyotop tipi tespit edilmiştir. Doğal biyotoplar yüksek ekolojik kendini yenileme yeteneği ile öne çıkarken; sanayi alanları ve yoğun yapılaşmış kentsel alanlar düşük biyotop kendini yenileme yeteneği göstermiştir. Bununla birlikte, parklar, mezarlıklar ve yol ağaçlandırmaları gibi kentsel biyotopların önemli ölçüde tür çeşitliliği ve ekolojik işlev barındırdığı belirlenmiştir. Kentleşme baskısının özellikle Merkez İlçe, Çiftlikköy ve Altınova çevresinde biyotop sürekliliğini azalttığı ve habitat parçalanmasını arttırdığı saptanmıştır. Çalışma, biyotop haritalama ve biyotopların kendini yenileme yeteneğinin değerlendirilmesinin, mekânsal planlama kararlarının ekolojik temelde güçlendirilmesi için etkili bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, biyotop verilerinin planlama süreçlerine sistematik olarak dahil edilmesinin sürdürülebilir mekânsal gelişim açısından kritik önem taşıdığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In areas experiencing intense urbanisation pressure, the conservation of biological diversity necessitates the joint assessment of the ecological characteristics of natural and urban landscape components. In this context, biotope mapping provides an important data infrastructure for planning processes by revealing the ecological quality of different land use types at a spatial level. The aim of this study is to identify the biotopes in natural and urban areas located in Yalova Central District and its immediate surroundings, determine their spatial distribution and ecological values, and examine the relationship between these data and existing spatial planning decisions. The study aims to reveal the potential for integrating biotope-based data into planning processes. The research area covers Yalova Central District and its surroundings, which include forests, agricultural areas, wetlands, coastal systems, and areas of intensive urban use. The study was based on the CORINE and EUNIS habitat classification systems and was conducted through fieldwork and vegetation analysis using GIS-based analysis. Biotopes were classified at the main and sub-type levels, and their self-renewal capacity was calculated using a multi-criteria assessment method. The study identified 11 main biotopes and 25 sub-biotope types in the study area. Natural biotopes stood out with their high ecological self-renewal capacity, while industrial areas and densely built-up urban areas showed low biotope self-renewal capacity. However, it was determined that urban biotopes such as parks, cemeteries, and roadside afforestation significantly harbour species diversity and ecological functions. It was found that urbanisation pressure, particularly around the Central District, Çiftlikköy and Altınova, reduced biotope continuity and increased habitat fragmentation. The study demonstrates that biotope mapping and the assessment of biotope self-renewal capacity are effective tools for strengthening spatial planning decisions on an ecological basis. The findings indicate that the systematic inclusion of biotope data in planning processes is of critical importance for sustainable spatial development.
Benzer Tezler
- Investigation of the change of NO2 pollution during the pandemic period using satellite retrievals in Marmara region
Marmara bölgesinde uydu verileri kullanılarak NO2 kirliliğinin pandemi döneminde değişiminin incelenmesi
ALİ OSMAN ÇEKER
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURÇAK KAYNAK TEZEL
- Tarım ve hayvancılık kaynaklı metan emisyonlarının TROPOMI metan ölçümleri ile incelenmesi
Assessment of methane emissions from agriculture and livestock with TROPOMI methane observations
EDA CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURÇAK KAYNAK TEZEL
- Erciş (Van) yöresinde bazı standart üzüm çeşitlerinin yetiştirilebileceği alanların coğrafi bilgi sistemiyle belirlenmesi
Determination of suitable areas for some standard grape types in erci̇ş (Van) region by geographical information system
DENİZ UĞUR GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADNAN DOĞAN
- Gençlik ve spor il müdürlüğü spor tesislerinde sunulan hizmetin kalitesinin kullanıcılar tarafından nasıl algılandığının incelenmesi (Yalova ili merkez ilçe örneği)
Investigation of how the quality of the service provided in the sports facilities of the provincial directorate of youth and sports is perceived by the users (Yalova province central district example)
FERDAĞ ÖZARAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporYalova ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ŞAHİN
- Mevcut emsal ve değişken emsal kullanılarak kentsel dönüşüm projesinin yapılabilirliğinin analizi: Yalova örneği
Feasibility analysis of an urban transformation project using existing and variable floor area ratios: The case of Yalova
TUĞBA AYDIN GÜMÜŞEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Okan ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİROL ALAS