Yeni nesil tütün ürünleri ve akciğer üzerindeki etkileri
New generation tobacco products and their effects on the lung
- Tez No: 1003754
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM ÇAĞATAY KARAASLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Allerji ve İmmünoloji, Göğüs Hastalıkları, Halk Sağlığı, Allergy and Immunology, Chest Diseases, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Isınan ama yanmayan (Heat-not-burn, HnB) tütün ürünleri, klasik sigaralardan daha az zararlı kimyasala sahip olduğu öne sürülen ve klasik sigara alternatifi olarak üretilen elektronik cihazlardır. Sigaraların 950°C'ye çıkan yanma sıcaklığına karşılık HnB ürünlerinin tütünü 350°C'de ısıtması nedeniyle daha“zararsız”olduğu iddia edilmektedir. Sigaraların akciğerde sitokin salımı, lipid molekülleri, oksidatif stres ve telomerler üzerine etkilerine dair çalışmalar mevcuttur ancak HnB ürünlerinin diğer tütün ürünlerine göre yeni olması ve bazı çalışmaların sigara şirketleri tarafından desteklenmesi, elde edilen sonuçlarda çelişkilere neden olmaktadır. HnB'lerin sitokin salımı, oksidatif stres ve lipid molekülleri üzerindeki etkisine yoğunlaşılmasına rağmen sonuçlar kısıtlı, makrofajların cevabı ile ilgili sonuçlar ise azdır. Epitel ve makrofajlardaki telomer yapısının nasıl etkilendiğine dair çalışma ise mevcut değildir. Tez kapsamında yapılan araştırmalardan yola çıkarak HnB uyarımının sıkı bağlantı molekülleri, sitokin salımı, lipit metabolizması, oksidatif stres ve telomer ile bağlantılı genler üzerindeki etkileri ve aralarındaki ilişkinin epitel hücre ve makrofajlarda araştırılması planlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda alveolar epitel hücre hattı olan A549 ve bronş epitel hücre hattı olan 16HBE14o- hücreleri M2 makrofajlar ile kültür edilmiş ve klasik sigara dumanı ve HnB aerosolüne maruz bırakılmıştır. Maruziyetten 6 ve 24 saat sonra toplanan RNA örnekleri transkriptom analizine gönderilmiş, hücrelerin canlılık deneyleri gerçekleştirilmiş, sıkı bağlantı molekülleri boyanarak epitel harabiyet gösterilmiş ve hücre süpernatantlarında inflamatuvar sitokin ölçümleri gerçekleştirilmiştir. In vivo deneylerde ise C57BL/6 fareleri 16 hafta boyunca tüm vücut-kronik uyarım modeli ile hem klasik sigara dumanına hem de HnB aerosolüne maruz bırakılmıştır. Devamında immün hücre analizleri, makrofaj profilinin çıkarılması, 3 farklı histolojik boyama, sıkı bağlantı moleküllerinin boyanması ve transkriptom analizleri ile HnB'nin uzun süreli etkileri model organizma üzerinden gösterilmiştir. Çalışma sonucunda hem hücre kültürü hem de hayvan modellerinde HnB ürünlerinin hücre canlılığını azalttığını, sıkı bağlantı moleküllerinde bozulmalara yol açtığını, ekstraselüler matriks bütünlüğünü zayıflattığını ve inflamatuvar sitokin seviyelerini arttırdığı gözlenmiştir. Bu etkilerin klasik sigara dumanına maruz bırakılan hücre ve dokulardaki değişikliklere benzer olduğu saptanmıştır. Elde edilen bu sonuçlar“güvenilir”ve“zararsız”olarak piyasaya sürülen ve etkisi tam olarak aydınlatılmamış̧ olan HnB ürünlerinin akciğerde ve özellikle de epitel hücreler üzerinde farklı moleküler ve biyolojik süreçler üzerinden klasik sigara kadar zararlı olabileceğini göstermiştir. Bu nedenle HnB ürünlerinin kronik akciğer hastalıkları için bir risk faktörü olarak değerlendirilmesi, kullanımının belirli düzenlemeler ile azaltılarak bilinçlendirme çalışmalarının yapılması ile halk sağlığının korunması büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Heat-not-burn (HnB) tobacco products are electronic devices produced as alternatives to conventional cigarettes and are claimed to contain fewer harmful chemicals. They are asserted to be“less harmful”due to heating tobacco to 350°C, in contrast to the combustion temperature of cigarettes, which reaches 950°C. While studies exist regarding the effects of cigarettes on cytokine release, lipid molecules, oxidative stress, and telomerase in the lung, the novelty of HnB products compared to other tobacco products, along with sponsorship of certain studies by tobacco companies, leads to contradictions in the obtained results. Although the effects of HnB products on cytokine release, oxidative stress, and lipid metabolism have been previously investigated, the data obtained are limited, and little is known about the response of macrophages to these products. Furthermore, there are no existing studies on how the telomere structure in epithelial cells and macrophages is affected. Building upon the research conducted within the scope of this thesis, the aim was to investigate the relationship between HnB stimulation and genes related to tight junction molecules, cytokine release, lipid metabolism, oxidative stress, and telomeres in both epithelial cells and macrophages. For this purpose, the alveolar epithelial cell line, A549, and the bronchial epithelial cell line, 16HBE14o-, were co-cultured with M2 macrophages and exposed to classic cigarette smoke and HnB aerosol. RNA samples collected at 6 and 24 hours post-exposure were sent for transcriptome analysis; cell viability assays were performed; epithelial damage was demonstrated by staining tight junction molecules; and inflammatory cytokine measurements were carried out in cell supernatants. In the in vivo experiments, C57BL/6 mice were exposed to both classic cigarette smoke and HnB aerosol via a whole-body chronic stimulation model for 16 weeks. Subsequently, the long-term effects of HnB on the model organism were demonstrated through immune cell analyses, macrophage profiling, three different histological staining, tight junction molecule staining, and transcriptome analyses. The results of the study indicated that in both cell culture and animal models, HnB products reduced cell viability, caused disruptions in tight junction molecules, compromised extracellular matrix integrity, and increased inflammatory cytokine levels. These effects were determined to be comparable to the alterations observed in cells and tissues exposed to conventional cigarette smoke. These findings demonstrate that HnB products—which are marketed as“safe”and“harmless,”yet whose full effects have not been elucidated—may be as harmful as conventional cigarettes to the lungs, particularly to epithelial cells, through distinct molecular and biological pathways. Therefore, it is of paramount importance to evaluate HnB products as a risk factor for chronic lung diseases, to protect public health by reducing their usage through specific regulations, and to conduct public awareness campaigns.
Benzer Tezler
- İzmir adliyesi çalışanlarının tütün tüketim alışkanlıkları ve yeni nesil tütün ürünlerine yönelik algısının incelenmesi
An examination of tobacco consumption habits and perceptions toward new generation tobacco products among employees of İzmir courthouse
DENİZ KOÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halk SağlığıEge ÜniversitesiMadde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖRKEM YARARBAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİ DERYA YÜCEL
- Tütün kullanan üniversite öğrencilerinin yeni nesil tütün ürünlerine yönelik tutumlarında bireysel yenilikçilik faktörünün incelenmesi
Investigating individual innovativeness factor among tobacco user university students' attitudes towards new generation tobacco products
AYŞE ZEYNEP ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiEge ÜniversitesiMadde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖRKEM YARARBAŞ
PROF. DR. HÜR HASSOY
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi öğrencilerinin geleneksel ve yeni tütün ürünlerini bilme ve kullanma durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of Ondokuz Mayıs University students' knowledge and use of traditional and new tobacco products
İLAYDA KULAÇ AKSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Halk SağlığıOndokuz Mayıs ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE NİLDEN ARSLAN
- Manisa Celal Bayar Üniversitesi Çocuk Hastalıkları Polikliniğine başvuran 12-17 yaş aralığındaki olgularda klasik ve elektronik tütün ürünleri kullanma sıklığı ve bunun sosyal destekle ilişkisi
Frequency of classical and electronic tobacco product use and its relationship with social support in cases aged 12-17 admitted to Manisa Celal Bayar University Pediatric Outpatient Clinic
YILMAZ EKİNCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıManisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGE YILMAZ
- Üçüncü basamak bir hastanede asistan hekimlerin elektronik sigara ve diğer tütün ürünleri bağımlılık düzeylerinin karşılaştırması ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Comparison of cigarette addiction levels due to electronic cigarettes and other tobacco products in a resident physicians in a tertiary hospital and evaluation of related factors
FURKAN ÖNOL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL