Hatay ili geçici konaklama merkezlerinde yaşayan depremzede bireylerin, posttravmatik stres bozukluğu ve depresyon düzeyi ile nomofobi arasındaki ilişki
The relationship between posttraumatic stress disorder, depression levels, and nomophobia among earthquake survivors living in temporary accommodation centers in Hatay province
- Tez No: 1003782
- Danışmanlar: PROF. DR. ERHAN YENGİL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Deprem, Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Depresyon, Nomofobi, Geçici Konaklama Merkezleri, Hatay
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen ve Hatay ili geçici konaklama merkezlerinde yaşayan depremzede bireylerde, travma sonrası stres bozukluğu ve depresyon düzeyleri ile nomofobi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı bir çalışmadır, Hatay ilinde bulunan belirli geçici konaklama merkezlerinde yürütülmüştür. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, DSM-V için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (PCL-5), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Türkçe Nomofobi Ölçeği ile toplanmıştır. 370 kişi ile tamamlanmıştır. Bulgular: Katılımcıların medyan yaşı 39 olup %56,2'si kadın idi. Katılımcıların %50'sinde TSSB, %47,3'ünde klinik düzeyde depresif belirtiler ve %79,5'inde orta ya da ağır düzeyde nomofobi saptanmıştır. TSSB puanları; düşük eğitimlilerde, geliri giderinden az olanlarda, sigara ve alkol kullananlarda, deprem sırasında kapalı alanda bulunanlarda, göçük altında kalanlarda, maddi kayıp yaşayanlarda ve birinci derece yakınında yaralanma ya da vefat bulunanlarda daha yüksek bulundu (p<0,05). BDÖ puanları; düşük eğitimlilerde, geliri giderinden az olanlarda, kronik hastalığı bulunanlarda ve geçmişte psikiyatrik hastalık öyküsü olanlarda daha yüksek bulundu (p<0,05). Nomofobi puanlarının; günlük telefon kullanım süresi, iletişim amaçlı kullanım, sigara ve alkol kullanımı, maddi kayıp yaşama ve düşük eğitim düzeyi ile ilişkili olarak arttığı belirlenmiştir (p<0,05). TSSB puanları ile toplam nomofobi puanları arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır (p<0,001). BDÖ puanları ile toplam nomofobi puanı arasında bir ilişki saptanmamıştır (p=0,061).TSSB belirtilerinin nomofobi düzeylerini anlamlı biçimde yordadığı belirlenmiştir (p<0,001). Sonuç: Deprem sonrası dönemde depremzedelerde TSSB, depresyon ve nomofobinin yaygın olduğu ve ruhsal değerlendirme süreçlerinin daha sistematik biçimde ele alınması ile psikososyal desteklerin güçlendirilmesini gerekli kılmaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim:Thisstudyaimedtoexaminetherelationshipbetween post-traumaticstressdisorder (PTSD), depression, andnomophobiaamongearthquakesurvivorsaffectedbytheFebruary 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakeswhowereliving in temporaryaccommodationcenters in Hatay province. MaterialandMethod:Thiscross-sectionaldescriptivestudywasconducted on a voluntarybasis in selectedtemporaryaccommodationcenters in Hatay province. Datawerecollectedusing a Demographic Information Form, the Post-TraumaticStressDisorderChecklistfor DSM-5 (PCL-5), the Beck Depression Inventory (BDI), andtheTurkishNomophobiaScale. Thestudysampleconsisted of 370 participants. Descriptivestatistics, groupcomparisons, correlationanalyses, and multiple linearregressionanalysiswereperformed. Results:Themedianage of theparticipantswas 39 years, and 56.2% werefemale. PTSD wasidentified in 50% of theparticipants, clinicallysignificantdepressivesymptoms in 47.3%, andmoderateto severe nomophobia in 79.5%. PTSD scoresweresignificantlyhigheramongindividualswithlowereducationalattainment (p<0.001), thosewhoseincomewaslowerthantheirexpenses (p=0.004), smokersandalcoholusers (p<0.001), individualswhowereindoorsduringtheearthquake (p=0.004), thosetrappedunderrubble (p=0.007), thosewhoexperiencedmaterialloss (p=0.022), andthosewho had a first-degreerelativeinjured (p=0.003) ordeceased (p=0.030). Depressionscoresweresignificantlyhigheramongparticipantswithlowereducationandincomelevels (p<0.001), thosewithchronicmedicalconditions (p=0.003), andthosewith a history of psychiatricillness (p=0.017). Nomophobiascoresweresignificantlyhigher in relationtolongerdailysmartphoneuse (p=0.002), communication-orienteduse (p<0.001), smokingandalcoholuse (p<0.001), financialloss (p<0.001), andlowereducationlevel (p=0.034). A moderatepositivecorrelationwasfoundbetween PTSD andnomophobiascores (p<0.001), whilenosignificantcorrelationwasobservedbetween total BDI andnomophobiascores (p=0.061). Regressionanalysisindicatedthat PTSD symptomssignificantlypredictednomophobialevels (p<0.001). Conclusion:Thesefindingsindicatethat PTSD, depression, andnomophobiaareprevalentamongearthquakesurvivors in the post-disasterperiodandhighlighttheneedformoresystematicmentalhealthassessmentsandstrengthenedpsychosocialsupportservices.
Benzer Tezler
- Adana ili mevsimlik tarım çalışanlarında iş sağlığı ve güvenliğinin Covıd-19 sürecinde araştırılması
Investigation of occupational health and safety in seasonal agricultural workers in Adana province in the Covid-19 process
ŞÜKRİYE ECE AKTİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Halk SağlığıÇukurova ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERDİ TANIR
- Türkiye'deki bir geçici barınma merkezinde Suriyeli çocukların yaşamı: İlkokul eğitimi üzerine etnografik bir çalışma
The life of Syrian children in a temporary shelter center in Turkey: An ethnographic study on primary school education
MEHMET FANSA
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ERSOY
- Türkiye'de geçici korunan Suriyelilerin aidiyet kimlik ve vatandaşlık sorunu: Hatay ili örneği
The problem of identity belonging and citizenship of Syrian immigrants: The sample of Hatay province
ÇAĞRI GÜÇLÜTEN
Doktora
Türkçe
2023
SosyolojiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiGöç Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. MEHMET ALİ KİRMAN
- Hatay'ın göç deneyimi geçici koruma altındaki Suriyeli kadınlar üzerinden nitel bir araştırma
Migration experience of Hatay: A qualitative research on Syrian women under temporary protection
SİBEL ŞAT DURKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM GÜNEŞ
- Doğal afetlerde (deprem) 0-18 yaş çocukların geçici barınma merkezlerindeki (konteyner kent) sağlık değerlendirmeleri: Hatay örneği
Health assessments of children aged 0–18 in temporary shelter centers (container cities) during natural disasters (earthquake): The case of Hatay
ECEM GÜLİSTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL DEMİR