Adölesanlarda teknoloji bağımlılığı, sosyal dışlanma ve riskli davranışların belirlenmesi
Determination of technology addiction, social exclusion, and risky behaviors in adolescents
- Tez No: 1003919
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELA VAROL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Adölesan, Sosyal Dışlanma, Riskli Davranışlar, Teknoloji Bağımlılığı, Adolescence, Social Exclusion, Risky Behaviors, Technology Addiction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Adölesanlarda teknoloji bağımlılığı, sosyal dışlanma ve riskli davranış düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Yöntem: Araştırma ilişkisel tipte yapılmıştır. Araştırma 1 Ekim- 20 Aralık 2024 tarihleri arasında Ağrı il merkezindeki 7 lisede yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Ağrı il merkezinde Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı öğrenime devam eden 10622 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma Ağrı İl Merkezindeki liselerde öğrenimine devam eden, araştırmaya katılmak isteyen ve ebeveyni onam veren öğrenciler arasından basit rastgele örnekleme yöntemi ile belirlenen 677 adölesan ile yapılmıştır. Araştırmamızda Kişisel Bilgi Formu, Teknoloji Bağımlılığı Ölçeği, Sosyal Dışlanma Ölçeği, Riskli Davranışlar Ölçeği kullanılmıştır. Veri analiz süreci SPSS yazılımı aracılığıyla yürütülmüştür. İki grubun karşılaştırılmasında t-testi tercih edilmiştir. İkiden fazla bağımsız grubun kıyaslanması amacıyla Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Gruplar arası farkın kaynağını belirlemek için Tukey testine başvurulmuştur. Varyansların heterojen olduğu durumlarda ise Tamhane testi kullanılmıştır. Homojenlik testi için Levene istatistiği kullanılmıştır. Ölçeklerin birbiriyle olan ilişkisine pearson korelasyon katsayısı ile bakılmıştır. Güvenirliğin değerlendirilmesinde Cronbach alfa katsayısından yararlanılmıştır. Analizlerde p<0,05 (%95 güven aralığı) anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Bulgular: Teknoloji Bağımlılığı Ölçeği alt boyutlarında, sosyal ağ bağımlılığı (X̄=14,14±5,91), anlık mesajlaşma bağımlılığı (X̄=13,40±6,07), çevrimiçi oyun bağımlılığı (X̄=12,07±6,84) ve web siteleri bağımlılığı (X̄=13,82±6,80) ortalama düzeyde saptanmıştır. Sosyal Dışlanma Ölçeği açısından“önemsenmeme”boyutunda düşük (X̄=7,79±3,62) ve“dışlanma”boyutunda orta-yüksek düzeyde (X̄=16,96±4,77) deneyimler yaşadıkları görülmektedir. Riskli Davranışlar Ölçeği alt boyutlarında, anti-sosyal davranışlar (X̄=14,54±5,62) orta düzeyde, intihar eğilimi (X̄=12,31±3,27) ve beslenme alışkanlıkları (X̄=14,20±4,50) ise genellikle orta seviyede saptanmıştır. Alkol (X̄=8,27±4,08) ve sigara kullanımı (X̄=8,72±5,89) alt boyutlarında ise öğrencilerin puanları çoğu düşük seviyede olduğu saptanmıştır. Okul terkine yönelik puanlar orta düzeydedir (X̄=12,26±6,98). Sonuç: Adölesanların teknoloji bağımlılığı alt boyutları düzeyleri arttıkça sosyal dışlanma alt düzeyleri artmaktadır. Adölesanların teknoloji bağımlılığı alt boyutları düzeyleri arttıkça riskli davranışlar alt boyutları düzeyleri artmaktadır. Adölesanların sosyal dışlanma alt düzeyleri arttıkça riskli davranışlar alt düzeyleri artmaktadır.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study was conducted to determine the levels of technology addiction, social exclusion, and risky behaviors in adolescents. Material and Method: This research was conducted using a correlational approach. The study was carried out in seven high schools in the city center of Ağrı between October 1st and December 20th, 2024. The population consisted of 10,622 students attending schools under the Provincial Directorate of National Education in Ağrı. The study was conducted with 677 adolescents selected using simple random sampling from among students attending high schools in Ağrı who wished to participate and whose parents gave consent. The Personal Information Form, Technology Addiction Scale, Social Exclusion Scale, and Risky Behaviors Scale were used in the study. Data analysis was performed using SPSS software. The t-test was used to compare two groups. One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was applied to compare more than two independent groups. The Tukey test was used to determine the source of the difference between groups. The Tamhane test was used in cases where the variances were heterogeneous. The Levene statistic was used for homogeneity testing. The relationship between the scales was examined using the Pearson correlation coefficient. Cronbach's alpha coefficient was used to assess reliability. A significance level of p<0.05 (95% confidence interval) was used in the analyses. Findings: In the Technology Addiction Scale sub-dimensions, social network addiction (X̄=14.14±5.91), instant messaging addiction (X̄=13.40±6.07), online gaming addiction (X̄=12.07±6.84), and website addiction (X̄=13.82±6.80) were found to be at the mean level. Regarding the Social Exclusion Scale, it was observed that participants experienced low levels of“being ignored”(X̄=7.79±3.62) and moderate-to-high levels of“exclusion”(X̄=16.96±4.77). In the Risky Behaviors Scale sub-dimensions, antisocial behaviors (X̄=14.54±5.62) were found to be at the moderate level, while suicidal tendencies (X̄=12.31±3.27) and eating habits (X̄=14.20±4.50) were generally found to be at the moderate level. In the sub-dimensions of alcohol use (X̄=8.27±4.08) and smoking (X̄=8.72±5.89), most students' scores were found to be at a low level. Scores related to school dropout were at a moderate level (X̄=12.26±6.98). Conclusion: As the levels of subdimensions of technology addiction increase in adolescents, the levels of subdimensions of social exclusion also increase. As the levels of subdimensions of technology addiction increase in adolescents, the levels of subdimensions of risky behaviors also increase. As the levels of subdimensions of social exclusion increase in adolescents, the levels of subdimensions of risky behaviors also increase.
Benzer Tezler
- Adölesanlar ile ailelerin yeni medya kullanımı ve çevrim içi güvenlik farkındalığı
New media use and awareness of online risks in adolescents and parents
MELTEM AKÇABOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiSosyal Pediatri Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ BAŞKAN
- Şiddet davranışı gösteren adolesanlarda kan, plazma ve idrarda ağır metal (kurşun, cıva, kadmiyum, mangan) düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of heavy metals (lead, mercury, cadmium, manganese) level in blood, plasma and urine of adolescents with violent behavior
SÜLEYMAN YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER GÖZÜ PİRİNÇÇİOĞLU
- Aile hekimliği polikliniklerine başvuran adolesanların covid-19 pandemi sürecinde internet bağımlılığı ve yaşam kalitesi
Internet addiction and quality of life in the covid-19 pandemicprocess of adolescents who apply to family medicineoutpatient clinics
ECE EZGİ ÖZAYKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİN PALA
- İnternet ve dijital oyun bağımlılığı açısından riskli adolesanların sağlık sorunlarının omaha sistemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of health problems with omaha system of adolescents at risk of internet and digital game addiction
ÇİÇEK ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk Sağlığıİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN ARDIÇ
- Adölesanlarda problemli cep telefonu kullanımı ve etkileşim kaygısı ile ilişkisi
Problematic mobile phone use and associated with interaction anxiousness in adolescents
GAMZE DOĞANER