Okul öncesi dönemde resim analizi ile değerlendirilen kardeş ilişkilerinin akran ilişkilerine yansımaları
Reflections of sibling relationships assessed through picture analysis in the preschool period on peer relationships
- Tez No: 1003918
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE YÜKSEL KADIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada okul öncesi dönemdeki çocukların kardeş ilişkilerinin niteliği ile akran ilişkileri arasındaki ilişkiler nicel ve nitel boyutlarıyla ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, kardeş ilişkilerinin akran ilişkileri ve sosyal uyum üzerindeki yordayıcı rolünü incelemek ve çocuk resimleri aracılığıyla bu ilişkilerin sosyal-duygusal temsillerini değerlendirmektir. Araştırma, karma yöntem yaklaşımı çerçevesinde yürütülmüş olup nicel ve nitel veri toplama araçları birlikte kullanılmıştır. Nicel boyutta, çocukların demografik özelliklerine ilişkin bilgilerin elde edilmesi amacıyla Demografik Bilgi Formu uygulanmış; kardeş ilişkilerinin niteliğini değerlendirmek üzere Schaeffer Kardeş Davranışı Değerlendirme Ölçeği, akran ilişkilerini değerlendirmek üzere ise Ladd ve Profilet Akran İlişkileri Ölçeği kullanılmıştır. Nitel boyutta ise çocukların kardeşleriyle etkileşimlerini ve aile içi ilişkilerini yansıtma biçimlerini ortaya koymak amacıyla resim analizi yapılmıştır. Bu doğrultuda, araştırmada kardeş ilişkileri ile akran ilişkileri çok yönlü biçimde ele alınarak ölçek verileri ile resim analizi bulguları bir arada yorumlanmıştır. Bulgular, olumlu kardeş ilişkilerinin prososyal akran davranışlarıyla pozitif; olumsuz kardeş etkileşimlerinin ise akran saldırganlığı, dışlanma ve kaygı göstergeleriyle ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Resim temelli analizler, olumlu kardeş ilişkilerinde fiziksel yakınlık, mutlu duygusal ifadeler ve ortak etkinlik temalarının; olumsuz kardeş ilişkilerinde ise saldırganlık, duygusal olumsuzluk ve koyu renk kullanımının öne çıktığını göstermiştir. Sonuç olarak, kardeş ilişkilerinin okul öncesi dönemde çocukların sosyal uyumu ve akran ilişkileri açısından önemli bir gelişimsel bağlam oluşturduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda, erken müdahale programlarının kardeş etkileşimlerini de kapsayacak biçimde yapılandırılması ve çocuk resimlerinin değerlendirme süreçlerinde tamamlayıcı bir araç olarak kullanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, the relationships between the quality of sibling relationships and peer relationships of preschool children were examined through both quantitative and qualitative dimensions. The aim of the study was to investigate the predictive role of sibling relationships on peer relationships and social adjustment, and to evaluate the social–emotional representations of these relationships through children's drawings. The research was conducted within the framework of a mixed-methods approach, in which quantitative and qualitative data collection tools were used together. In the quantitative dimension, a Demographic Information Form was administered to obtain information on children's demographic characteristics; the Schaeffer Sibling Behavior Rating Scale was used to assess the quality of sibling relationships, and the Ladd and Profilet Peer Relationship Scale was used to evaluate peer relationships. In terms of qualitative analysis, picture analysis was conducted to reveal how children interact with their siblings and reflect their family relationships. Accordingly, sibling relationships and peer relationships were examined in a multifaceted manner in the study, and scale data were interpreted together with the findings of the picture analysis. The findings revealed that positive sibling relationships were positively associated with prosocial peer behavior, while negative sibling interactions were associated with indicators of peer aggression, exclusion, and anxiety. Drawing-based analyses showed that themes of physical closeness, positive emotional expressions, and shared activities were prominent in positive sibling relationships, while aggression, negative emotional expressions, and the use of dark colors were more salient in negative sibling relationships. In conclusion, sibling relationships were found to constitute an important developmental context for children's social adjustment and peer relationships in the preschool period. Accordingly, it is recommended that early intervention programs be structured to include sibling interactions and that children's drawings be used as a complementary tool in assessment processes.
Benzer Tezler
- Okul öncesi dönemde olan çocukların ahlaki gelişimlerinin resim analizi ile incelenmesi
Moral development investigation of preschool children with picture analysis
BÜŞRA BÜYÜKBAKKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SÖZER ÇAPAN
- Göçmen çocukların resim yoluyla değerlendirilen duygu ifadeleri ile annelerin çocuklarının duygu ifade becerilerine yönelik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between immigrant children's emotional expressions assessed through pictures and the perceptions of the mothers towards their child's emotional expression skills
ASLIHAN AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hemşirelikİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEYLA BAYSAN ARABACI
- Alt ve üst sosyo-ekonomik düzeydeki dokuz yaş grubu kız ve erkek çocukların yaratıcılıklarını etkileyen bazı faktörler üzerinde bir araştırma
A Research on some factors influencing the creativity of nine year old girls and boys from upper and lower socio-economical levels
NERİMAN ARAL(ÇAĞATAY)
- 62-72 ay çocuklarının öz düzenleme becerisi üzerinde eğitici drama programının etkisinin incelenmesi
Study on the effects of educational drama program on the self regulation skills in 62-72 month old children
SEVGİ KIYAKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimOkan ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. IŞIK KAMARAJ
- Şermin Yaşar'ın çocuk kitaplarının çocuğa görelik ilkesi ve eğitsel iletiler açısından incelenmesi
Investigation of Şermin Yaşar's children's books in terms of relativity to children and educational messages
AYŞENUR DAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK CERAN