Mekânsal kalite değerlendirmesinde entropi yaklaşımı
Entropy approach in spatial quality assessment
- Tez No: 1003952
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT AKTEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Peyzaj Mimarlığı, Landscape Architecture
- Anahtar Kelimeler: Kentsel kalite, Kentsel mekan, Urban quality, Urban space
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Isparta ili sınırları içerisinde yer alan Gökçay Mesireliği'nin mekânsal kalite düzeyi, uzman değerlendirmelerine dayalı nicel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın temel amacı, kentsel açık ve yeşil alanlarda mekânsal kaliteyi oluşturan ana kriterlerin göreli önem düzeylerini belirlemek ve alanın genel mekânsal kalite performansını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda mekânsal kalite; erişilebilirlik/ulaşılabilirlik, konfor ve imaj, kullanım ve aktiviteler, sosyal etkileşim ve güvenlik olmak üzere beş ana kriter üzerinden ele alınmıştır. Araştırma kapsamında, farklı disiplinlerden uzmanların katılımıyla hazırlanan anket formu aracılığıyla değerlendirme verileri elde edilmiştir. Uzmanlardan alınan puanlar doğrultusunda, ana kriterlere ait ortalama değerler hesaplanmış ve kriterlerin göreli önem düzeyleri Entropi Ağırlıklandırma Yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Entropi yöntemi ile elde edilen ağırlık katsayıları, kriterlerin mekânsal kaliteyi açıklamadaki ayırt edicilik düzeylerini ortaya koyarken; ortalama ve ağırlıklı skorlar alanın mekânsal kalite performans düzeyinin değerlendirilmesinde kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre Gökçay Mesireliği'nin genel mekânsal kalite skoru 3,064 olarak hesaplanmış olup, bu değer beşli Likert ölçeğinde alanın mekânsal kalite düzeyinin orta düzeyin üzerinde olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, sosyal etkileşim ile kullanım ve aktiviteler kriterlerinin mekânsal kaliteyi açıklamada daha belirleyici olduğunu; konfor ve imaj ile erişilebilirlik gibi kriterlerde ise mekânsal iyileştirme potansiyeli bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma, mekânsal kalite değerlendirmelerinde kriterlerin performans düzeyi ile ayırt edicilik düzeyinin birlikte ele alınmasının önemini vurgulamakta; uzman değerlendirmelerine dayalı Entropi Ağırlıklandırma Yöntemi'nin kentsel açık ve yeşil alanların mekânsal kalite analizlerinde kullanılabilirliğini ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçların, benzer nitelikteki kamusal alanlara yönelik planlama ve tasarım kararlarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the spatial quality level of Gökçay Recreation Area, located within the boundaries of Isparta Province, by using quantitative methods based on expert evaluations. The main aim of the study is to determine the relative importance of the main criteria constituting spatial quality in urban open and green spaces and to reveal the overall spatial quality performance of the area. In this context, spatial quality is examined under five main criteria: accessibility, comfort and image, uses and activities, social interaction, and safety. Within the scope of the research, evaluation data were obtained through a questionnaire administered to experts from different disciplines. Based on the scores provided by the experts, average values for the main criteria were calculated, and the relative importance levels of the criteria were determined using the Entropy Weighting Method. While the entropy method reveals the discriminative power of the criteria in explaining spatial quality, average and weighted scores were used to evaluate the spatial quality performance level of the area. According to the findings, the overall spatial quality score of Gökçay Recreation Area was calculated as 3.064, indicating that the spatial quality level of the area is above the medium level on a five-point Likert scale. The results show that social interaction and uses and activities are more decisive criteria in explaining spatial quality, while criteria such as comfort and image and accessibility indicate potential for spatial improvement. This study emphasizes the importance of evaluating both the performance level and the discriminative power of criteria in spatial quality assessments and demonstrates the applicability of the Entropy Weighting Method based on expert evaluations in analyzing the spatial quality of urban open and green spaces. The findings are expected to contribute to planning and design decisions for similar public spaces.
Benzer Tezler
- Nöro-mimari kapsamında kullanıcının mekânsal kalite algısı ve deneyimi; Trabzon Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi bekleme alanları
User's spatial quality perception and experience within the scope of neuro-architecture; Trabzon Oral and Dental Health Hospitalwaiting areas
SEYYEDEH ASAL HOJJATI
Doktora
Türkçe
2024
MimarlıkKaradeniz Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKAY ÖZDEMİR
- Kentsel alanlarda kullanılan su öğelerinin görsel kalite değerlendirmesi
Visual landscape quality assessment of waterscapes used in urban areas
SELEN DÖNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Peyzaj MimarlığıDüzce ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZGÜR YERLİ
- Endüstri yoğun kentsel alan sokak tozlarında polisiklik aromatik hidrokarbonlar ve ftalat esterlerinin seviyelerinin ve mekansal dağılımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the levels and spatial distribution of polycyclic aromatic hydrocarbons and phthalate esters in street dust from industrial intensive urban areas
İREM NİSA EKİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Çevre MühendisliğiKocaeli ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ARSLANBAŞ
- Akçakoca kıyı bandı örneğinde görsel kalitenin belirlenmesi ve değerlendirilmesi üzerine bir araştırma
Determination and improvement of visual quality at a sample of Akçakoca coastline
MEHMET KIVANÇ AK
Doktora
Türkçe
2010
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ YILMAZ
- Peyzaj mimarlığında kullanılan sert zemin döşeme malzemelerinin görsel etki değerlendirmesi
Visual impact assessment of flooring materials used in landscape architecture
GÖKÇE APAYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Peyzaj MimarlığıDüzce ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KIVANÇ AK