Geri Dön

Google earth görüntüleri kullanılarak trabzon ili ortahisar ilçesi'nde seçili mahallelerin 2002–2023 dönemi arazi kullanım değişimlerinin zamansal analizi

Temporal analysis of land use changes in selected neighborhoods of ortahisar district, trabzon province, between 2002 and 2023 using google earth images

PDF İndir

  1. Tez No: 1003967
  2. Yazar: ÇAĞLA SAĞIR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. TURAN YÜKSEK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Peyzaj Mimarlığı, Landscape Architecture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma Trabzon ili Ortahisar ilçesine bağlı Akyazı, 1 Nolu Beşirli, 2 Nolu Beşirli, Karşıyaka ve Toklu mahallelerinde 2002–2023 yılları arasında meydana gelen arazi kullanım değişimlerini Google Earth Programı ile ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında yapı alanları, yeşil alanlar, park alanları, sert zeminler ve dolgu alanlarındaki zamansal değişimler mahalle ölçeğinde incelenmiştir. Araştırmada Google Earth uydu görüntülerinden yararlanılarak farklı yıllara ait veriler karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş; park alanları yerinde gözlemlenerek fotoğraflanmış ve anket çalışmalarıyla kullanıcı görüşleri değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, tüm mahallelerde yapı alanlarının arttığını ve kentsel büyümenin özellikle batı kesimde yoğunlaştığını göstermektedir. En yüksek bina alanı artışı %172,56 ile Akyazı Mahallesi'nde gerçekleşmiştir. Yeşil alanlar açısından mahalleler arasında belirgin farklılıklar tespit edilmiş; 2 Nolu Beşirli (%28,08), Karşıyaka (%22), Akyazı (%7,58) ve 1 Nolu Beşirli (%21,11) mahallelerinde önemli azalmalar görülürken, Toklu (%8,09) mahallelerinde sınırlı artışlar kaydedilmiştir. 2013–2023 döneminde nüfus artışı görülen mahallelerde kişi başına düşen yeşil alan miktarının azaldığı belirlenmiş; en yüksek oransal düşüş Karşıyaka (%24,90) ve 2 Nolu Beşirli (%23,02) mahallelerinde tespit edilmiştir. Buna karşılık Toklu Mahallesi'nde nüfusun azalmasına bağlı olarak kişi başına düşen yeşil alan miktarı %24,52 oranında artmıştır. Ayrıca sert zemin alanlarında tüm mahallelerde belirgin artışlar gözlenmiş; özellikle 1 Nolu Beşirli Mahallesi'nde %745,39, 2 Nolu Beşirli Mahallesi'nde %201,97 ve Toklu Mahallesi'nde %102,31 oranlarında artışlar tespit edilmiştir. Dolgu alanlarının ise kıyı mahallelerinde belirgin biçimde genişlediği belirlenmiştir; bu artış Akyazı (%434,85) ve Toklu (%332,05) mahallelerinde yüksek oranlı artışlar tespit edilmiştir. Sera alanları ise tüm mahallelerde artış eğilimi göstermiş; Akyazı Mahallesi'nde %197,77, 1 Nolu Beşirli Mahallesi'nde %923,89 oranında artış kaydedilmiş, Karşıyaka ve Toklu mahallelerinde ise 2002 yılında bulunmayan sera alanlarının 2023 yılı itibarıyla ortaya çıktığı belirlenmiştir. 2013–2023 döneminde mahalleler arasında kişi başına düşen park alanı açısından en dikkat çekici artış Toklu Mahallesi'nde (4,52 m²/kişi'den 7,63 m²/kişi'ye; %68,61) gerçekleşmiş; 1 Nolu ve 2 Nolu Beşirli mahallelerinde ise artış görülmesine rağmen kişi başına düşen park alanı yeşil alan değerlerinin düşük düzeyde kaldığı belirlenmiştir. Anket sonuçları, park alanlarının genel olarak erişilebilir olduğunu, ancak donatı, güvenlik, aydınlatma ve çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli eksiklikler barındırdığını ortaya koymaktadır. Toklu Mahallesi parkları en yüksek kullanıcı memnuniyetine sahipken, Karşıyaka Mahallesi parkları en düşük memnuniyet düzeyini göstermiştir. Çalışma sonuçlarının, kentsel yeşil alanların korunması ve geliştirilmesine yönelik planlama kararlarına ve sürdürülebilir kentsel gelişim çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

This study aims to identify land use changes that occurred between 2002 and 2023 in the Akyazı, 1 Nolu Beşirli, 2 Nolu Beşirli, Karşıyaka, and Toklu neighborhoods of the Ortahisar district in Trabzon Province using Google Earth imagery. Within the scope of the study, temporal changes in builtup areas, green areas, park areas, impervious surfaces, and land reclamation areas were examined at the neighborhood scale. Google Earth satellite images from different years were comparatively analyzed; park areas were observed on-site and documented through photographs, and user perceptions were evaluated through survey studies. The findings indicate that built-up areas increased in all neighborhoods, with urban growth intensifying particularly in the western part of the study area. The highest increase in building area was observed in Akyazı Neighborhood, with a rate of 172.56%. Significant differences were identified among neighborhoods in terms of green areas; notable decreases were recorded in 2 Nolu Beşirli (28.08%), Karşıyaka (22%), and 1 Nolu Beşirli (21.11%), while limited increases were observed in Akyazı (7.58%) and Toklu (8.09%). It has been determined that the amount of green space per capita has decreased in neighborhoods experiencing population growth between 2013 and 2023; the highest percentage decrease was observed in Karşıyaka (24.90%) and 2 Nolu Beşirli (23.02%) neighborhoods. In contrast, in Toklu Neighborhood, the amount of green space per capita increased by 24.52% due to the decrease in population. Furthermore, significant increases in hard surface areas were observed in all neighborhoods; particularly in 1 Nolu Beşirli (745.39%), 2 Nolu Beşirli (201.97%), and Toklu Neighborhood (102.31%). It was also determined that reclaimed land areas expanded significantly in coastal neighborhoods; this increase was most pronounced in Akyazı (434.85%) and Toklu (332.05%) neighborhoods. Greenhouse areas showed an increasing trend in all neighborhoods. In Akyazı Neighborhood, an increase of 197.77% was recorded, and in 1 Nolu Beşirli Neighborhood, an increase of 923.89% was recorded. It was also determined that greenhouse areas, which did not exist in Karşıyaka and Toklu neighborhoods in 2002, appeared by 2023. Between 2013 and 2023, the most significant increase in per capita park area occurred in Toklu Neighborhood (from 4.52 m²/person to 7.63 m²/person; 68.61%); however, despite increases, per capita park area in 1 Nolu and 2 Nolu Beşirli Neighborhoods remained at a low level. Survey results reveal that park areas are generally accessible; however, significant deficiencies exist in terms of facilities, safety, lighting, and environmental sustainability. Parks in Toklu Neighborhood demonstrated the highest user satisfaction levels, whereas parks in Karşıyaka Neighborhood showed the lowest satisfaction. The results of this study are expected to contribute to urban planning decisions aimed at the protection and development of urban green spaces and to support sustainable urban development strategies.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    348385

    Doğu Karadeniz (Trabzon) kıyılarında denizel koruma alanlarının tespiti

    Determination of marine protection areas on Eastern Blacksea (Trabzon) coast

    FURKAN MANİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Balıkçılık TeknolojisiKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. COŞKUN ERÜZ

  2. Tez No

    671073

    Vakfıkebir (Trabzon) ilçesinin fiziksel veriye dayalı coğrafi bilgi sistemleri tabanlı heyelan duyarlılık değerlendirmesi

    Physical data and based geographic information systems based landslide susceptiplity assessment of Vakfikebir (Trabzon) district

    METEHAN YAŞAR KALAFAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Jeoloji MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYKUT AKGÜN

  3. Tez No

    947753

    Makine öğrenmesi ile uydu görüntüleri üzerinden mekansal ve zamansal değişimin bulut tabanlı google earth engine kullanılarak değerlendirilmesi (Zonguldak örneği)

    Evaluation of spatial and temporal changes over satellite images with machine learning using cloud-based google earth engine (Zonguldak sample)

    ADEM UZUN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Ormancılık ve Orman MühendisliğiÇankırı Karatekin Üniversitesi

    Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ENDER BUĞDAY

  4. Tez No

    740787

    Assessment of spatio-temporal variations in lake surface using landsat imageries and Google Earth Engine

    Göl yüzeyindeki mekansal ve zamansal değişimlerin landsat görüntüleri ve Google Earth Engine kullanılarak değerlendirilmesi

    MOHAMMED M. Y. ALBARQOUNI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FİLİZ BEKTAŞ BALÇIK

  5. Tez No

    970123

    Google Earth Engine platformu kullanılarak mevcut güneş tarlalarının belirlenmesi ve güneş tarlaları için yer seçimi

    Determination of existing solar farms and site selection for solar farms using Google Earth Engine platform

    ŞURA KIRCALI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaAkdeniz Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DİLEK KOÇ SAN

Geri Dön