Nuri Bilge Ceylan filmlerinde halk kültürü unsurları
Elements of folk culture in Nuri Bilge Ceylan's films
- Tez No: 1004032
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ KÖKTAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Nuri Bilge Ceylan'ın Kasaba, Mayıs Sıkıntısı, Uzak, İklimler, Üç Maymun, Bir Zamanlar Anadolu'da, Kış Uykusu, Ahlat Ağacı ve Kuru Otlar Üstüne adlı dokuz filmi çerçevesinde halk kültürü ve folklor öğelerinin görünürlüğünü Sedat Veyis Örnek'in tasnifi temelinde kapsamlı bir biçimde incelemektedir. Filmler, Türkiye'de köy, kasaba ve kent yaşamına ilişkin değişen kültürel dinamiklerin sinemasal yansımalarını ortaya koymakta ve toplumsal pratiklerin farklı mekânsal bağlamlarda geçirdiği dönüşümü görünür kılmaktadır. Özellikle Kasaba ve Mayıs Sıkıntısı, halk mimarisinden beslenme alışkanlıklarına, çocuk oyunlarından gündelik törelere kadar geleneksel kültürün en doğal ve bütünlüklü örneklerini sunarken; Bir Zamanlar Anadolu'da ve Ahlat Ağacı gibi filmler toplumsal ilişkiler, misafirlik, köy ekonomisi, yerel otorite yapıları ve sözlü kültür üzerinden yoğun folklorik ögeler taşımaktadır. Buna karşın Uzak ve Üç Maymun gibi kent merkezli filmlerde folklor, mekânsal dokudan ziyade bireylerin davranış biçimlerinde ve taşra kökenli karakterlerin kültürel taşıyıcılığında görünmektedir. İklimler ile Kış Uykusu ise coğrafyalar arası geçişlerle taşra ve kent kültürünün karşıtlığını dramatik bir bağlam üzerinden yansıtmaktadır. Kuru Otlar Üstüne, Doğu Anadolu'nun sert iklimi ve kapalı sosyal yapısı çerçevesinde halk kültürünü gündelik yaşam, eğitim ortamları ve toplumsal baskılar üzerinden işlemektedir. Sonuç olarak Nuri Bilge Ceylan sineması, halk kültürünü doğrudan folklorik bir gösteriye dönüştürmek yerine, mekân, atmosfer, sessizlik, gündelik pratikler ve karakter psikolojileri aracılığıyla incelikli ve çok katmanlı bir şekilde temsil etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study comprehensively examines the visibility of folk culture and folklore elements across nine films by Nuri Bilge Ceylan—namely Kasaba, Mayıs Sıkıntısı, Uzak, İklimler, Üç Maymun, Bir Zamanlar Anadolu'da, Kış Uykusu, Ahlat Ağacı, and Kuru Otlar Üstüne—based on the classification framework developed by Sedat Veyis Örnek. The films reveal cinematic reflections of the changing cultural dynamics related to rural, small-town, and urban life in Turkey, making visible the transformation of social practices across different spatial contexts. Specifically, Kasaba (The Town) and Mayıs Sıkıntısı (Clouds of May) present the most natural and holistic examples of traditional culture, ranging from folk architecture and nutrition habits to children's games and daily customs. Conversely, films such as Bir Zamanlar Anadolu'da (Once Upon a Time in Anatolia) and Ahlat Ağacı (The Wild Pear Tree) carry intense folkloric elements through social relations, hospitality, the village economy, local authority structures, and oral culture. In contrast, urban-centric films like Uzak (Distant) and Üç Maymun (Three Monkeys) feature folklore not primarily in the spatial texture but in the characters' behaviors and the cultural baggage carried by those of rural origin. İklimler (Climates) and Kış Uykusu (Winter Sleep), through inter-geographical transitions, reflect the opposition between rural and urban cultures within a dramatic context. Kuru Otlar Üstüne (About Dry Grasses) addresses folk culture through daily life, educational settings, and social pressures, framed by the harsh climate and closed social structure of Eastern Anatolia. In conclusion, Nuri Bilge Ceylan's cinema represents folk culture not by turning it into a direct folkloric spectacle, but through an intricate and multi-layered approach using setting, atmosphere, silence, everyday practices, and character psychologies.
Benzer Tezler
- Nuri Bilge Ceylan sinemasında aydın karakter temsilleri
Intellectual characters representation in the cinema of Nuri Bilge Ceylan
ZEYNEP AKIN SONGUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Güzel SanatlarBatman ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLA KANBUR
- Nuri Bilge Ceylan filmlerinde dekadans
Decadence in the movies of Nuri Bilge Ceylan
EŞREF AKMEŞE
Doktora
Türkçe
2020
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV FATOŞ PARSA
- Sinemada poetik yaklaşım: Nuri Bilge Ceylan filmlerinde baba-oğul salınımları
Poetic approach in cinema: Father and son oscillations in Nuri Bilge Ceylan's films
ZÜHRE CANAY GÜVEN
Doktora
Türkçe
2021
Sahne ve Görüntü SanatlarıSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEKİN CAN
- Gündelik hayat sosyolojisi bağlamında Nuri Bilge Ceylan'ın filmlerinde antagonizma
Antagonism in Nuri Bilge Ceylan's films in the context of daily life sociology
BERKCAN AĞCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiPamukkale ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKAN ERDOĞAN
- Türk sinemasındaki 'Auteur' yönetmenlerin filmlerinde nihilizm ve birey: Zeki Demirkubuz, Nuri Bilge Ceylan, Tayfun Pirselimoğlu örneği
Nihilism and individual in films of 'Auteur' directors in Turkish Cinema: Zeki Demirkubuz, Nuri Bilge Ceylan, Tayfun Pirselimoğlu examples
ULAŞ IŞIKLAR
Doktora
Türkçe
2017
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LALE KABADAYI