Atletlerde üstbilişsel farkındalık ile totem davranışları arasındaki yapısal ilişki
Structural relationship between metacognitive awareness and totem behaviors in athletes
- Tez No: 1004045
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OKAN KILIÇKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Spor Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, atletizm sporcularının batıl inanç eğilimleri ile performans esnasındaki üstbilişsel süreçleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada özellikle sporcuların ritüel/batıl inanç düzeyleri ile performans sırasında düşüncelerini izleme, dikkat kontrolü ve bilişsel düzenleme gibi üstbilişsel süreçler arasındaki bağlantılar değerlendirilmiştir. Çalışmanın evrenini Türkiye Atletizm Federasyonuna bağlı aktif sporcular oluşturmuş, örneklemi ise 18–45 yaş aralığında yer alan ve düzenli şekilde antrenman yapan 202 gönüllü atlet meydana getirmiştir. Veriler,“Sporda Batıl İnanca Yönelik Tutum Ölçeği”ve“Performans Esnasında Üstbilişsel Süreçler Ölçeği”kullanılarak çevrim içi ortamda toplanmıştır. Analizlerde betimsel istatistiklerin yanı sıra Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre cinsiyet değişkeni iki yapı üzerinde anlamlı bir fark yaratmamıştır. Buna karşın yaş, antrenman sıklığı, kariyer müsabaka sayısı ve totem davranışı sıklığı anlamlı belirleyiciler olarak öne çıkmıştır. Özellikle yaş ve deneyim arttıkça hem batıl inanç eğilimlerinin hem de üstbilişsel farkındalığın yükseldiği görülmüştür. Korelasyon bulguları, batıl inanç puanları ile üstbilişsel süreçler arasında pozitif ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir (r = .43, p < .001). Sonuç olarak çalışma, atletizm sporcularında ritüel/batıl inanç davranışlarının yalnızca irrasyonel bir eğilim değil, aynı zamanda bilişsel düzenleme, dikkat sürdürme ve performansa odaklanmayı destekleyen bir psikolojik mekanizma olarak işlev görebileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between superstitious tendencies and metacognitive processes during performance among athletics athletes. Specifically, it investigates the association between athletes' ritualistic/superstitious behaviors and their metacognitive processes—such as monitoring thoughts, controlling attention, and regulating cognition—during performance. The population of the study consisted of active athletes registered with the Turkish Athletics Federation, while the sample comprised 202 volunteer athletes aged 18–45 who regularly participated in training. Data were collected online using the“Attitudes Toward Superstition in Sports Scale”and the“Metacognitive Processes During Performance Scale.”Descriptive statistics, Independent Samples t-Test, One-Way ANOVA, and Pearson Correlation Analysis were employed in the analyses. Findings indicated that gender did not produce significant differences in either construct. However, age, training frequency, career competition experience, and the frequency of totem behaviors emerged as significant determinants. As age and experience increased, both superstition levels and metacognitive awareness tended to rise. Correlation results revealed a positive and moderate relationship between superstition scores and metacognitive processes (r = .43, p < .001). In conclusion, the study suggests that ritualistic or superstitious behaviors among athletics athletes may not merely represent irrational tendencies but may also function as psychological mechanisms that assist in cognitive regulation, sustaining attention, and maintaining performance-focused concentration.
Benzer Tezler
- Taktik atletlerde denge, fonksiyonel kuvvet ve zihinsel antrenman modellerinin tabanca atış performansına etkisi
The effects of balance, functional strength, and mental training models on pistol shooting performance in tactical athletes
İSMAİL DUT
Doktora
Türkçe
2025
Sporİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHareket ve Antrenman Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ATEŞ
- Hazırlık dönemindeki oryantiring sporcularına uygulanacak kor kuvvet antrenmanının bazı fiziksel-fizyolojik parametrelerine etkisi
Effects of core strength training on some physical and physiological parameters of orienteers during preparation phase
TUĞBA CİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM CİCİOĞLU
- Reduction of dental anxiety in children using virtual reality
Çocuklarda dental kaygının sanal gerçeklik ile azaltılması
FATMA BETÜL GÜREŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
YRD. DOÇ. GÖKHAN İNCE
- Atletlerde mükemmeliyetçilik ve zihinsel dayanıklılığın incelenmesi
Investigation of perfectionism and mental toughness in track and field athletes
EBRU KURTULGET
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SporMersin ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ÇEPİKKURT
- Atletlerde TECAR terapi yönteminin yorgunluk ve kas hasarı parametrelerine etkisi
Effects of TECAR therapy on fatique and muscle damage parameters in athletes
ABDULLAH ALTUNHAN
Doktora
Türkçe
2021
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyonİnönü ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT AÇAK