Ortaokul matematik öğretmen adaylarının ispata ilişkin algı ve becerilerinin incelenmesi
Pre-service middle school mathematics teachers' perceptions and competencies regarding proof
- Tez No: 1004079
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMED FATİH DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Matematik, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Matematiksel ispat, İspat algısı, İspat yeterlilikleri, İspat yapma ve değerlendirme, Matematik öğretmen adayları, Mathematical proof, Proof perceptions, Proof competencies, Proof-construction and evaluation, Pre-service mathematics teachers
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ortaokul matematik öğretmen adaylarının ispat konusundaki algı ve yeterliliklerini, görüşlerine, ispat yapma becerilerine ve ispatları değerlendirme yaklaşımlarına odaklanarak incelemiştir. Bu boyutların anlaşılması, gelecekteki öğretmenlerin ispat öğretimine nasıl yaklaşabilecekleri konusunda fikir verirken, aynı zamanda öğretim uygulamalarını etkileyebilecek bilgi eksikliklerini ya da yanlış anlamalarını da ortaya koymaktadır. Hem bireysel hem de kavramsal bakış açılarını saptayabilmek için iç içe geçmiş çoklu durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2022-2023 akademik yılında Türkiye'deki bir devlet üniversitesinde dört sınıf düzeyinden (her sınıf düzeyinde altı öğretmen adayı) amaçlı olarak seçilen 24 ortaokul matematik öğretmen adayı oluşturmuştur. Veriler, üç aşamalı bir protokole göre yönlendirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır: (1)ispat algılarına ilişkin sorular, (2)ispat oluşturma becerilerini ölçen görevler ve (3)örnek argümanların değerlendirilmesi. Veriler, Gömülü Teori çerçevesinde içerik analizi ve açık kodlama kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, öğretmen adaylarının oybirliğiyle ispatın önemini vurguladığını fakat ortaöğretim matematik eğitiminde ispatın yeterince yer almadığını belirttiğini ve bunu genellikle öğretmenlerin ispata ilişkin sınırlı farkındalığa sahip olmalarına bağladıklarını göstermiştir. Birçok öğretmen adayı, mevcut araştırmalardaki yönelimlerle tutarlı olarak ispat oluştururken örnek tabanlı yaklaşımlara güvenmiştir. İspat konusunda çok yönlü anlayışlar ifade etmelerine rağmen bu anlayışlar ispat üretimlerine veya değerlendirmelerine tutarlı bir şekilde yansımamıştır. Sınıf seviyeleri arasındaki gelişim beklenen ilerlemeyi göstermemiş ve öğretmen adaylarının öğretim zorluklarına önerdikleri çözümler sınırlı ve yüzeysel kalmıştır. Çalışma, öğretmen adaylarının ispatla ilgili yeterliliklerindeki hem güçlü hem de zayıf yönleri vurgulamakta ve öğretmen eğitim programlarında hedefleri olan bir desteğe ihtiyaç duyulduğunu vurgulamaktadır. Gelecekteki araştırmalar, kurum kültürü, öğretim programı ve öğretmenlik uygulaması deneyimleri gibi bağlamsal etkiler de göz önünde bulundurularak ispat algılarının ve yeterliliklerinin zaman içindeki gelişimini incelemeleri önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examined the perceptions and competencies of middle school mathematics preservice teachers regarding proof, focusing on their views, proof-construction skills, and approaches to evaluating proofs. Understanding these dimensions provides insights into how future teachers might approach teaching proofs while also revealing any gaps in knowledge or misunderstandings that might influence their teaching practices. A nested multiple case study design was used to capture both individual and conceptual perspectives. The study group consisted of 24 preservice middle school mathematics teachers purposively selected from four grade levels (six preservice teachers per grade level) at a state university in Türkiye during the 2022-2023 academic year. Data were collected through semi-structured interviews guided by a three-stage protocol: (1) questions regarding perceptions of proof, (2) tasks assessing proof-construction skills, and (3) evaluation of sample arguments. Data were analyzed using content analysis and open coding within the framework of Grounded Theory. Findings indicated that preservice teachers unanimously emphasized the importance of proof but indicated that it was not sufficiently included in secondary mathematics education, often attributing this to teachers' limited awareness of proof. Consistent with current research trends, many preservice teachers relied on example-based approaches to constructing proofs. Although they expressed multifaceted understandings of proof, these understandings were not consistently reflected in their proof production or evaluation. Development across grade levels did not demonstrate the expected progression, and preservice teachers' proposed solutions to teaching challenges remained limited and superficial. The study highlights both strengths and weaknesses in preservice teachers' proof-related competencies and highlights the need for targeted support in teacher education programs. Future research is recommended to examine the development of proof perceptions and competencies over time, while also considering contextual influences such as institutional culture, curriculum, and teaching practice experiences.
Benzer Tezler
- İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının informal ispatlar konusunda bilgi ve becerilerinin incelenmesi
Investigation of preservice middle school mathematics teachers' knowledge and skills about informal proofs
GÜLŞEN KÜBRA ÖDEMİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM BAYAZIT
- Öğretim elemanlarının matematik derslerinde ispat anlatım yapılarının incelenmesi
Investigation of instructors' proof presentation structures in mathematics lectures
ESRA AKSOY
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN NARLI
- Ortaokul matematik öğretmen adaylarının ispat yapma süreçlerinin incelenmesi
Investigation of pre-service middle school mathematics teachers' proving processes
BAŞAK BARAK
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiMatematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANGÜL KABAEL
- İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının geometri alanındaki ispat yapabilme yeterliklerinin incelenmesi
Analysis of pre-service elementary teachers proof abilities in geometry learning area
MURAT COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM SEVGİ
- Ortaokul matematik öğretmeni adaylarının ispat şemaları
The proof schmes of preservice middle school mathematics teachers
EMİNE GAYE ÇONTAY
Doktora
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASUMAN DUATEPE PAKSU