Akıllı şehir'den bilge şehir'e: Tarihi çevrelerde mimari tasarım süreçleri için coğrafi bilgi sistemleri tabanlı bir model önerisi
From smart city to wise city: A geographic information systems-based model proposal for architectural design processes in historical environments
- Tez No: 1004258
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FERİDE PINAR ARABACIOĞLU, PROF. DR. ASLI SUNGUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Mimarlık, Urban and Regional Planning, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimari Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde kentler, dijitalleşme ve teknolojik gelişmeler doğrultusunda“akıllı şehir”yaklaşımıyla yeniden tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, kent yaşamının iyileştirilmesi çoğunlukla veri temelli ve teknoloji odaklı çözümler üzerinden ele alınmaktadır. Ancak bu yaklaşım, kentin tarihi birikimini, mekânsal hafızasını ve kültürel katmanlarını çoğu zaman ikincil bir unsur olarak ele almaktadır. Bu tez, akıllı şehir kavramını eleştirel bir perspektifle yeniden ele alarak, tarihi çevrenin barındırdığı bilgi ve deneyim üzerinden“bilge şehir”yaklaşımını ortaya koymaktadır. Çalışmada kent, gerçek zamanlı verilerle yönetilen bir sistem yerine, geçmişten bugüne taşınan katmanlar aracılığıyla öğrenebilen ve bu mekânsal bilgiyi aktarabilen bir yapı olarak ele alınmaktadır. Çalışma, bilge şehir yaklaşımını mimari tasarım uzmanlık alanı bağlamında ele almakta, modelin tarihi çevrede yeni yapı tasarımı süreçleriyle kurduğu ilişkiye odaklanarak yaklaşımı bu ölçekte test etmektedir. Bu kapsamda seçilen bir pilot alan çalışmasıyla, tarihi çevreden elde edilen mekânsal verilerin üç boyutlu analizler aracılığıyla değerlendirilmesi ve bu değerlendirmelerin yeni müdahale kararları için nasıl referans oluşturabileceği sınanmıştır. Böylece model, kuramsal bir öneri olmanın ötesinde mimari tasarım bağlamında uygulanabilirliği test edilmiş bir yaklaşım olarak ele alınmıştır. Bilge şehir yaklaşımı, kenti yalnızca“akıllı”değil, tarihinden öğrenen, bağlamını dikkate alan ve mekânsal sürekliliği gözeten bir yapı olarak yeniden tanımlamakta ve mimari tasarım ile kentsel planlama alanlarını arasında karşılıklı katkı ilişkisi kuran bütüncül bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Today, cities are being redefined through the“smart city”paradigm in line with digitalization and technological advancements. In this context, the improvement of urban life is predominantly addressed through data-driven and technology-oriented solutions. However, this approach often treats the historical accumulation, spatial memory, and cultural layers of the city as secondary elements. This thesis reconsiders the concept of the smart city from a critical but holistic perspective and proposes the“wise city”approach based on the knowledge and experience embedded in the historical environment. Within this framework, the city is conceptualized not merely as a system governed by real-time data, but as a structure capable of learning through layers accumulated from past to present and transmitting this spatial knowledge. The study addresses the wise city approach within the disciplinary scope of architectural design and focuses on its relationship with new building design processes in historical environments, testing the approach at this scale. Through a pilot case study, spatial data derived from the historical environment are evaluated using three-dimensional analyses, and the extent to which these evaluations can inform new intervention decisions is examined. Thus, the model is presented not only as a theoretical proposition but also as an approach whose applicability in architectural design has been tested. The wise city approach redefines the city not only as“smart,”but as a structure that learns from its past, considers its context, and preserves spatial continuity, offering a holistic framework that establishes a reciprocal relationship between architectural design and urban planning..
Benzer Tezler
- Arna Bontemps ve Richard Wright'ın romanlarında otobiyografik öğeler
The autobiographical elements in Richard Wright and Arna Bontemps' novels
ELÂ OCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
İngiliz Dili ve EdebiyatıYüzüncü Yıl Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BÜLENT CERCİS TANRITANIR
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- İstanbul'daki konaklama yapılarının yatak odası kitlelerinin yönlenme kararlarının analizi
Analysis of orientation of bedroom masses in accommodation buildings in Istanbul
ELİF BÜYÜKEKİZ ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVER FUNDA KERESTECİOĞLU
- Cultural heritage circular governance for the integrated conservation of historic cities: The case of the Medina of Munis
Tarihi şehirlerin bütünleşik korunmasına yönelik kültürel miras'ın döngüsel yönetişimi: Tunus Medine örneği
YASMINE TIRA
Doktora
İngilizce
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDAN TÜRKOĞLU