Prematüre çocuklarda planlama, dikkat ve çalışma belleği: Yürütücü işlevler ile yaşam kalitesinin erken çocukluk döneminde duyusal profilleri üzerinden incelenmesi
Planning, attention, and working memory in preterm children: An examination of executive functions and quality of life through sensory profiles in early childhood
- Tez No: 1004364
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KAAN İLDİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nörobilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Nörobilim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Prematüre doğum, erken çocukluk döneminde duyusal işlemleme, yürütücü işlevler ve yaşam kalitesi üzerinde uzun vadeli ve çok boyutlu etkiler oluşturabilmektedir. Prematüre doğan çocuklar günlük yaşamlarında çevresel uyaranlara uyum sağlama, dikkatini sürdürme, davranışlarını düzenleme ve sosyal etkileşimlerde çeşitli güçlükler yaşayabilmekte; bu durum işlevselliklerini ve yaşam doyumlarını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, prematüre doğan çocukların duyusal işlemleme özellikleri, yürütücü işlev performansları ve yaşam kalitesi düzeylerinin zamanında doğan akranlarıyla karşılaştırılması ve bu değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 3–7 yaş arasında olan 34'ü prematüre ve 34'ü zamanında doğmuş toplam 68 çocuk dahil edilmiştir. Olguların demografik, klinik ve kişisel özellikleri kayıt altına alınmıştır. Tüm katılımcılar Kiddy-KINDL Yaşam Kalitesi Ölçeği, Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri–Ebeveyn Formu ve Dunn Duyu Profili Bakım Veren Anketi kullanılarak; elde edilen veriler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Veri analizi için SPSS 26.0 programı kullanılmıştır. Tüm analizler için anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Yapılan değerlendirmelerin sonucunda prematüre çocukların duyusal işlemleme alanlarının özellikle işitsel, görsel, vestibüler, dokunsal ve çoklu duyusal alanlarda daha fazla güçlük yaşadığını; yürütücü işlevler açısından önleyici kontrol becerilerinde daha belirgin zorlanmalar gösterdiğini ortaya koymuştur. Yaşam kalitesi açısından ise sosyal ilişkiler ve anaokulu/kreş uyumu alt boyutlarında prematüre çocukların daha düşük düzeyde işlevsellik sergilediği belirlenmiştir. Ayrıca, duyusal işlemleme, yürütücü işlevler ve yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar, prematüre doğumun erken çocukluk döneminde bilişsel, duyusal ve psikososyal alanları birlikte etkileyebileceğini göstermekte ve bu çocuklara yönelik erken dönemden itibaren bütüncül değerlendirme ve müdahale programlarının planlanmasının önemli olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Preterm birth may lead to long-term and multidimensional effects on sensory processing, executive functions, and quality of life in early childhood. Children born preterm may experience difficulties in adapting to environmental stimuli, sustaining attention, regulating behaviors, and social interactions in daily life, which may negatively affect their functionality and life satisfaction. This study aimed to compare the sensory processing characteristics, executive function performances, and quality of life levels of children born preterm with those of their full-term peers and to examine the relationships among these variables. A total of 68 children aged 3–7 years, including 34 born preterm and 34 born full term, were included in the study. Demographic, clinical, and personal characteristics of the participants were recorded. All participants were assessed using the Kiddy-KINDL Quality of Life Questionnaire, the Childhood Executive Function Inventory–Parent Form, and the Dunn Sensory Profile Caregiver Questionnaire, and the relationships among the obtained data were analyzed. SPSS 26.0 software was used for data analysis, and the level of statistical significance was accepted as p<0.05. The results revealed that preterm children experienced greater difficulties in sensory processing, particularly in auditory, visual, vestibular, tactile, and multisensory domains, and showed more pronounced difficulties in inhibitory control skills in terms of executive functions. In addition, preterm children demonstrated lower levels of functioning in the subdomains of social relationships and kindergarten/daycare adaptation. Significant relationships were found among sensory processing, executive functions, and quality of life. These findings indicate that preterm birth may simultaneously affect cognitive, sensory, and psychosocial domains in early childhood and highlight the importance of planning comprehensive assessment and intervention programs from an early period.
Benzer Tezler
- Açık uçlu materyaller ile çocukların oyun davranışlarında ve yürütücü işlev becerilerinde ortaya çıkan değişimin incelenmesi
Examining of the change in children's play behavior and executive function skills by loose parts materials
NEŞE AŞKAR
- Exploring dropout in mentalization based treatment for children
Çocuklar için zihinselleştirme temelli tedavide terapi terkinin incelenmesi
AYŞEN GÖNCÜ
- Anne ve yenidoğanda T4 ve TSH düzeylerinin ölçülmesi ve tiroid fonksiyonlarının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HATİCE YENER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Trakya ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Kademesiz çapraz akımla çalışan bir difüzörde şeker pancarından şeker ekstraksiyonu
Başlık çevirisi yok
ALİ ALTINER
