سورتا الفاتحة و البقرة – تحقيق ودراسة
Fâtiha ve Bakara sûreleri örneği
- Tez No: 1004384
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ÖZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Fatiha tefsirleri, Risaleti`t-tasavvuf, Verş rivayeti, İşari tefsir, Fatiha chapter, Risaleti`t-tasavvuf, Verş rumour, Implicit interpretation
- Yıl: 2025
- Dil: Arapça
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Aziz Mahmud Hüdayi'nin“Nefâisü'l-Mecâlis”adlı tefsirinin ilmî bir tahkikini ve analitik bir incelemesini sunmayı amaçlamaktadır. Hüdayi'nin bu eseri, aşırı sembolizme veya lafzî katılığa düşmeden, rivayet tefsiri ile zevkî ve tasavvufî yaklaşımı dengeli bir şekilde birleştiren nadir örneklerden biridir. Bu çalışma, içerdiği ilmî ve manevî zenginliğe rağmen, yeterince akademik ilgi görmemiş olan bu tefsiri ele alarak önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Tezde, Hicrî on birinci yüzyıla ait değerli bir yazma nüsha esas alınarak, ilmî tahkik yöntemiyle ayet ve hadislerin tahrici, şahıs isimlerinin tanıtımı, rivayetlerin kaynaklandırılması gibi unsurlar detaylı şekilde işlenmiştir. Eserin içeriği üzerinden müellifin tefsir metodu, hadislerle ve sahabe sözleriyle ilişkisi, tasavvufî yorumlara dayanakları analiz edilmiş; zevkî işaretlerin kaynakları klasik sûfî literatürde araştırılmıştır. Bu çalışmanın önemi; hem geleneksel rivayet tefsiri ile tasavvufî bakış açısını dengeleyen nadir bir örneği ortaya koyması, hem de akademik çevrelerde genellikle ihmal edilen sûfî tefsirlerin yeniden değerlendirilmesine katkı sunmasıdır. Ayrıca tefsirin pedagojik ve ahlâkî yönleri, çağdaş İslami eğitimde değer temelli bir model olarak kullanılabilecek niteliktedir. Bu bağlamda tez, hem araştırmacılar hem de eğitimciler için önemli bir kaynak olmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis presents a critical edition and analytical study of Aziz Mahmud Hüdayi's Qur'anic commentary entitled“Nafāʾis al-Majālis”. The tafsir represents a rare synthesis between traditional (naqlī) exegesis and intuitive Sufi (dhawqī) interpretation, avoiding both excessive symbolism and rigid literalism. Despite its spiritual depth and scholarly merit, this work has remained largely overlooked in academic circles, prompting the need for a comprehensive scholarly treatment. The study is based on a valuable 11th-century AH manuscript and employs a rigorous academic methodology. It includes the verification of Qur'anic verses and Prophetic traditions, biographical notes on key figures, and the documentation of narrative sources. The thesis analyzes Hüdayi's exegetical approach, the integration of Hadith and Companions' sayings, and the grounding of his mystical insights in classical Sufi thought. The significance of this research lies in its contribution to re-evaluating Sufi tafsir within academic discourse, offering a balanced model that respects traditional sources while addressing the spiritual and ethical dimensions of the Qur'an. The tafsir's pedagogical tone and moral depth position it as a valuable resource for contemporary Islamic education. This work aims to revive scholarly interest in such interpretive approaches and serve as a useful reference for researchers and educators alike.
Benzer Tezler
- الألفاظ القرآنية في سورتي الفاتحة والبقرة في ضوء المنهج الدلالي وتوظيفها لتنمية الذخيرة اللغوية لطلاب اللغة العربية
Semantik Yaklaşım Işığında Fatiha ve Bakara Surelerinde Geçen Kur'an Kelimeleri ve Bu Kelimelerin Dil Çerçevesinde Yürütülen Uygulamalı Bir Araştırma Kapsamında Arapça Öğrencilerinin Dağarcıklarını Geliştirmek Adına Kullanımı
GUFRAN TÜFEKÇİ ASAD
Doktora
Arapça
2024
DilbilimYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. SÜLEYMAN AYDIN
- سورتا الكهف ومريم من تفسير القرآن لشمس الدين محمد الشافعي (توفي بعد 896) دراسة وتحقيق
Şemseddin Muhammed eş-Şâfi`î'nin (Ö. 896'dan sonra) Kur'an tefsirinde El-Kehf ve Meryem Sureleri – araştırma ve tahkik
AHMED DHAFER ASSIM
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MOHAMED AMİNE HOCINI
- تحقيق سورتي الشُّعراء والنمل من كتاب مفتاح التنزيل للإمام محمد بن أبي القاسم بن بابجوك البقالي الخوارزمي)
İmam Muhammed İbn Ebi El Kasım İbn Babjuk El Bakkali El Harizmi'nin Miftah-I Tenzil Kitabından Şuara Suresi Ve Neml Suresi'nin doğrulanması
ALI NSAIF WAHEEBWAHEEB
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE SEKME
- تفسير سورتي القصص والعنكبوت من مفتاح التنزيل للإمام محمد بن أبي القاسم بن بابجوك البقالي الخوارزمي)
İmam Muhammed b. Ebu'l-Kasım b. Babancuk el-Bakkalî el-Harezmî'nın Miftahu't-tenzil adlı eserinden kasas ve Ankebût surelerinin tefsiri
MOHAMMED MOLAN SHUGAA SHUGAA
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE SEKME