Malnütrisyonlu okul öncesi dönem çocuklarında maternal duygu düzenleme becerileri, ebeveyn kabul reddi ile çocuğun yeme davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between maternal emotion regulation, parental acceptance–rejection, and eating behaviors in malnourished preschool children
- Tez No: 1004494
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLSER ŞENSES DİNÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Psychiatry, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: eating behavior, malnutrition, maternal emotion regulation, parental acceptance–rejection
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Malnütrisyon, dünya genelinde özellikle beş yaş altı çocuklarda ciddi sağlık sonuçlarına yol açabilen bir halk sağlığı sorunudur. Literatürde malnütrisyonlu okul öncesi dönem çocuklarında yeme davranışı ile ebeveyne ilişkin psikososyal etmenleri birlikte ele alan çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada, malnütrisyonlu okul öncesi dönem çocuklarında maternal duygu düzenleme becerileri, ebeveyn kabul– reddi ile çocuğun yeme davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve karşılaştırmalı olarak planlanan bu çalışmaya, 36–72 ay aralığında malnütrisyon tanısı almış 60 çocuk ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 58 sağlıklı çocuk dahil edilmiştir. Malnütrisyon grubu, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Endokrinoloji kliniğine başvuran ve bir endokrinoloji uzmanı tarafından değerlendirilerek malnütrisyon tanısı konulan, malnütrisyon dışında herhangi bir tıbbi hastalığı, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ve gelişimsel gecikme tanısı olmayan çocuklardan; kontrol grubu ise herhangi bir tıbbi veya psikiyatrik hastalık tanısı olmayan sağlıklı çocuklardan seçilmiştir. Tüm katılımcıların psikiyatrik değerlendirmeleri araştırmacı tarafından DSM-5 tanı ölçütleri temelli klinik görüşmeler ile yapılmıştır. Tüm katılımcıların anneleri tarafından Erken Çocukluk Dönemi Uyumsal Yeme Davranışı Ölçeği (EÇDUYDÖ), Güçler Güçlükler Anketi (GGA), Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği (BSATÖ), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16), Kısa Semptom Envanteri (KSE), Ebeveyn Kabul Red Ölçeği (EKRÖ) ve Eş Destek Ölçeği (EDÖ) doldurulmuştur. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, grup karşılaştırmaları, korelasyon ve lineer regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda malnütrisyonlu çocukların doğum ağırlıklarının daha düşük olduğu ve anne sütü alma sürelerinin daha kısa olduğu saptanmıştır. Bu grupta yeme isteksizliği, duyusal nedenlerle ilişkili yeme reddi ve yemek sırasında agresyon/direnç davranışları sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Malnütrisyonlu çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite, davranışsal ve duygusal sorunlar daha sık görülmüş; çocukların %63,3'ünde en az bir psikiyatrik tanı saptanmış ve en sık tanının Kaçıngan/Kısıtlı Yiyecek Alım Bozukluğu olduğu belirlenmiştir. Malnütrisyon grubundaki annelerde anksiyete, depresyon, somatizasyon belirtileri ve duygu düzenleme güçlükleri anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır. EKRÖ sıcaklık/şefkat alt boyutunda gruplar arasında fark saptanmazken; hostilite, ihmal ve red alt boyutları malnütrisyon grubunda daha yüksek bulunmuştur. Algılanan eş desteği düzeyi bu grupta daha düşük saptanmıştır. Regresyon analizlerinde, çocuğun yeme davranışı sorunlarını yordayan en güçlü değişkenin annenin beslenme sürecindeki olumsuz tutumları olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda okul öncesi dönemde malnütrisyonun; annenin duygu düzenleme güçlükleri, psikopatolojik belirtileri ve beslenme sürecindeki olumsuz tutumları ile yakından ilişkili olduğu saptanmıştır. Bulgularımız, malnütrisyonlu çocukların değerlendirilmesinde yeme davranışının, annenin ruhsal durumunun ve aile içi destek sistemlerinin de ele alındığı bütüncül yaklaşımın önemini vurgulamaktadır. Gelecekte bu alanda daha büyük örneklemlerle yapılacak boylamsal çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: Malnutrition is a major public health problem worldwide, particularly among children under five years of age, and is associated with serious health consequences. Studies simultaneously examining eating behaviors and parentrelated psychosocial factors in malnourished preschool children are limited. This study aimed to investigate the relationship between maternal emotion regulation skills, parental acceptance–rejection patterns, and children's eating behaviors in malnourished preschool children. Materials and Methods: This cross-sectional and comparative study included 60 children aged 36–72 months diagnosed with malnutrition and 58 age- and sexmatched healthy controls. The malnutrition group consisted of children evaluated at the Pediatric Endocrinology Clinic of Ankara Bilkent City Hospital, diagnosed with malnutrition by an endocrinologist, and without any medical condition other than malnutrition, autism spectrum disorder, or developmental delay. The control group included healthy children without any medical or psychiatric diagnosis. Psychiatric evaluations were conducted by the researcher using DSM-5–based clinical interviews. Mothers completed the Early Childhood Adaptive Eating Behavior Scale (ECAEBS), Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ), Maternal Attitudes Towards the Feeding Process Scale (MATFPS), Difficulties in Emotion Regulation Scale–Short Form (DERS-16), Brief Symptom Inventory (BSI), Parental Acceptance–Rejection Questionnaire (PARQ), and Spousal Support Scale (SSS). Descriptive statistics, group comparisons, correlation analyses, and linear regression analyses were performed. Results: Malnourished children had lower birth weights and shorter durations of breastfeeding. Food reluctance, sensory-based food refusal, and aggressive or resistant behaviors during meals were significantly more frequent in the malnutrition group than in the healthy control group. Attention-deficit/hyperactivity symptoms and emotional and behavioral problems were more common among malnourished children; at least one psychiatric diagnosis was identified in 63.3% of the sample, with Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder being the most frequent diagnosis. Mothers of malnourished children exhibited significantly higher levels of anxiety, depression, somatization, and emotion regulation difficulties. While no group difference was observed in the warmth/affection subscale of the PARQ, hostility, neglect, and rejection scores were higher, and perceived spousal support was lower in the malnutrition group. Regression analyses indicated that negative maternal feeding practices were the strongest predictor of children's eating behavior problems. Conclusion: Malnutrition in preschool children is closely associated with maternal emotion regulation difficulties, psychopathological symptoms, and negative feeding practices. These findings highlight the importance of a holistic approach that incorporates children's eating behaviors, maternal mental health, and family support systems in the evaluation of malnutrition. Further longitudinal studies with larger samples are needed to clarify these relationships.
Benzer Tezler
- Bursa ili İnegöl ilçesi merkez köylerinde 0-3 yaş grubu çocukların beslenme durumları ve bunu etkileyen faktörler
Children's in the age group of 0-3 years nutritional conditions and effective factors in the villages of Bursa-İnegöl-Merkez
ŞEBNEM SOYUER
- Kayseri merkez-ilçelerinde 3-36 aylık çocuklarda malnütrisyon prevalansı ve etkileyen faktörler
Başlık çevirisi yok
ADEM TAKIŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Erciyes ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Gölbaşı Sağlık Ocağı bölgesinde 0-48 aylık çocuklarda malnütrisyon prevalansı ve bunu etkileyen etmenler
Başlık çevirisi yok
FERİN BATMAN
- 0-60 ay yaş grubu çocuklarda triseps deri kıvrım kalınlığı ölçülerek beslenme durumunun değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
AHMET KARADUMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1988
Erciyes ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Bursa Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki ilkokul çocuklarında kol yağ alanı ve kol kas alanı normlarının belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
CELAL SALİH
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Uludağ ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...