Evde sağlık hizmetleri alan yarı bağımlı hastalar ile mobil hastaların sarkopeni ve osteoporoz varlığı ile vizüel analog skorlamasının karşılaştırılması
Comparison of sarcopenia and osteoporosis presence and visual analog scale scores between partially dependent patients receiving home healthcare services and mobile patients
- Tez No: 1004502
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜMEYRA ASLANER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Ağrı, Kırılganlık, Osteoporoz, Sarkopeni, Yaşlılık, Ağrı, Kırılganlık, Osteoporoz, Sarkopeni, Yaşlılık
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Kayseri Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET EVDE SAĞLIK HİZMETLERİ ALAN YARI BAĞIMLI HASTALAR İLE MOBİL HASTALARIN SARKOPENİ VE OSTEOPOROZ VARLIĞI İLE VİZÜEL ANALOG SKORLAMASININ KARŞILAŞTIRILMASI Amaç: Bu çalışma, Evde Sağlık Hizmetleri (ESH) kapsamında takip edilen yarı bağımlı (destekli mobil) yaşlı hastalar ile bağımsız mobil yaşlı bireylerin sarkopeni, osteoporoz ve ağrı düzeylerini karşılaştırmak; ayrıca mobilite kısıtlılığı ve fonksiyonel bağımlılık üzerinde etkili olan klinik faktörleri belirlemek amacıyla planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırmaya, Kayseri Şehir Hastanesi ESH birimine kayıtlı 57 yarı bağımlı hasta ve kontrol grubu olarak 57 bağımsız mobil birey olmak üzere toplam 114 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların fonksiyonel durumları Barthel İndeksi ve Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması (FAS), sarkopeni riskleri SARC-F anketi, kırılganlık düzeyleri ise Klinik Kırılganlık Ölçeği (CFS) ile değerlendirilmiştir. Kas kütlesi ultrasonografik kuadriseps kas kalınlığı ölçümüyle, kas gücü el dinamometresiyle, kemik mineral yoğunluğu (KMY) ise DXA yöntemiyle saptanmıştır. Ağrı şiddeti ve lokalizasyonu Vizüel Analog Skala (VAS) kullanılarak kaydedilmiştir. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 71,4 ± 5 yıl olup %71,1'i kadındır. Yarı bağımlı grupta hipertansiyon (%86), serebrovasküler hastalık (SVH) (%52,6) ve kardiyovasküler hastalık (%47,4) prevalansı ile toplam kronik hastalık sayısı anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). SARC-F >4 (sarkopeni şüphesi) oranı yarı bağımlı grupta %98,2 iken bağımsız grupta %40,4 olarak saptanmıştır (p<0,001). Barthel ve FAS skorları yarı bağımlı grupta anlamlı düzeyde düşük, CFS skorları ise anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Buna karşın, gruplar arasında kuadriseps kas kalınlığı, el kavrama gücü ve osteoporoz prevalansı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Ağrı şiddeti (VAS) gruplar arasında benzerlik gösterirken; bağımsız grupta bel/sırt ağrısı, yarı bağımlı grupta ise kol/bacak ağrısı daha sık bildirilmiştir (p<0,001). Lojistik regresyon analizinde, serum kalsiyum düzeyindeki artışın ağrı varlığı riskini 3,1 kat artırdığı; SVH varlığının ise yarı bağımlı olma riskini yaklaşık 15 kat artırdığı belirlenmiştir. Sonuç: Bu çalışma, Evde Sağlık Hizmetleri (ESH) alan yarı bağımlı yaşlı bireylerde mobilite kaybının temel belirleyicisinin kas kütlesi ya da izole kas gücünden ziyade vasküler hastalık yükü, sistemik kırılganlık ve ağrı olduğunu göstermiştir. Mobilite kısıtlılığı bulunan bireylerde artan ağrı şiddeti ile azalan kas gücü arasındaki ilişki, ağrının kas performansını baskılayan ve fonksiyonel gerilemeyi hızlandıran aktif bir faktör olabileceğini düşündürmektedir. ESH alan yaşlılarda ağrı yalnızca dejeneratif bir semptom olarak değil; sarkopeni ve osteoporozun klinik bir göstergesi olarak değerlendirilmelidir. Mobilite kaybının önlenmesi için vasküler risk yönetimi, kırılganlık değerlendirmesi ve kapsamlı geriatrik yaklaşım birlikte ele alınmalıdır.
Özet (Çeviri)
ÖZET EVDE SAĞLIK HİZMETLERİ ALAN YARI BAĞIMLI HASTALAR İLE MOBİL HASTALARIN SARKOPENİ VE OSTEOPOROZ VARLIĞI İLE VİZÜEL ANALOG SKORLAMASININ KARŞILAŞTIRILMASI Amaç: Bu çalışma, Evde Sağlık Hizmetleri (ESH) kapsamında takip edilen yarı bağımlı (destekli mobil) yaşlı hastalar ile bağımsız mobil yaşlı bireylerin sarkopeni, osteoporoz ve ağrı düzeylerini karşılaştırmak; ayrıca mobilite kısıtlılığı ve fonksiyonel bağımlılık üzerinde etkili olan klinik faktörleri belirlemek amacıyla planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırmaya, Kayseri Şehir Hastanesi ESH birimine kayıtlı 57 yarı bağımlı hasta ve kontrol grubu olarak 57 bağımsız mobil birey olmak üzere toplam 114 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların fonksiyonel durumları Barthel İndeksi ve Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması (FAS), sarkopeni riskleri SARC-F anketi, kırılganlık düzeyleri ise Klinik Kırılganlık Ölçeği (CFS) ile değerlendirilmiştir. Kas kütlesi ultrasonografik kuadriseps kas kalınlığı ölçümüyle, kas gücü el dinamometresiyle, kemik mineral yoğunluğu (KMY) ise DXA yöntemiyle saptanmıştır. Ağrı şiddeti ve lokalizasyonu Vizüel Analog Skala (VAS) kullanılarak kaydedilmiştir. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 71,4 ± 5 yıl olup %71,1'i kadındır. Yarı bağımlı grupta hipertansiyon (%86), serebrovasküler hastalık (SVH) (%52,6) ve kardiyovasküler hastalık (%47,4) prevalansı ile toplam kronik hastalık sayısı anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). SARC-F >4 (sarkopeni şüphesi) oranı yarı bağımlı grupta %98,2 iken bağımsız grupta %40,4 olarak saptanmıştır (p<0,001). Barthel ve FAS skorları yarı bağımlı grupta anlamlı düzeyde düşük, CFS skorları ise anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Buna karşın, gruplar arasında kuadriseps kas kalınlığı, el kavrama gücü ve osteoporoz prevalansı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Ağrı şiddeti (VAS) gruplar arasında benzerlik gösterirken; bağımsız grupta bel/sırt ağrısı, yarı bağımlı grupta ise kol/bacak ağrısı daha sık bildirilmiştir (p<0,001). Lojistik regresyon analizinde, serum kalsiyum düzeyindeki artışın ağrı varlığı riskini 3,1 kat artırdığı; SVH varlığının ise yarı bağımlı olma riskini yaklaşık 15 kat artırdığı belirlenmiştir. Sonuç: Bu çalışma, Evde Sağlık Hizmetleri (ESH) alan yarı bağımlı yaşlı bireylerde mobilite kaybının temel belirleyicisinin kas kütlesi ya da izole kas gücünden ziyade vasküler hastalık yükü, sistemik kırılganlık ve ağrı olduğunu göstermiştir. Mobilite kısıtlılığı bulunan bireylerde artan ağrı şiddeti ile azalan kas gücü arasındaki ilişki, ağrının kas performansını baskılayan ve fonksiyonel gerilemeyi hızlandıran aktif bir faktör olabileceğini düşündürmektedir. ESH alan yaşlılarda ağrı yalnızca dejeneratif bir semptom olarak değil; sarkopeni ve osteoporozun klinik bir göstergesi olarak değerlendirilmelidir. Mobilite kaybının önlenmesi için vasküler risk yönetimi, kırılganlık değerlendirmesi ve kapsamlı geriatrik yaklaşım birlikte ele alınmalıdır.
Benzer Tezler
- Ankara Şehir hastanesi evde sağlık hizmetleri biriminden 2021 yılı içinde hizmet alan diyabet tanılı hastaların incelenmesi
Examination of patients diagnosed with diabetes who received services from ankara city Hospital home HEALTH care unit in 2021
ESRA KORKMAZ HAFALIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN İREP KARATAŞ ERAY
- Tokat İl merkezinde yaşayan evde bakım birimi tarafından takip edilmiş hastaların retrospektif incelenmesi
Retrospective analysis of patients who have followed BY home care services in tokat central district
MEHTAP TAŞOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiGaziosmanpaşa ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NAGİHAN YILDIZ ÇELTEK
- Haseki Eğitim Araştırma Hastanesi evde sağlık hizmetleri birimine kayıtlı bireylerde polifarmasi sıklığı ve ilişkili faktörler
Frequency of polypharmacy and related factors among individuals registered in the home health services unit of Haseki Training and Research Hospital
BEDRİYE BURCU DİRİÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABAH TÜZÜN
DR. BURCU HACIOĞLU
- Evde sağlık hizmeti alan diabetes mellitus tanılı hastalarda glisemik regülasyonun ve regülasyonu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of glycemic regulation and factors affecting regulation in patients with diabetes mellitus receiving home health care services
SEMA NUR SAYIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE DİDEM ESEN
- Bir vakıf üniversitesi hastanesinde yatan yaşlılara bakım verenlerin bakım yükü ve bakım yükünü etkileyen faktörler
The care burden of caregivers of the elderly hospitalized in A foundation University Hospital and the factors affecting care burden
HANDE KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESRİN İLHAN