Katılım bankacılığında bireysel finansman yöntemleri: Fıkhi dayanaklar ve güncel sorunlar
An examination of individual financing methods in the concexs of participation banking, with a focus on fiqh principles and contemporary issues
- Tez No: 1004600
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULKERİM ÜNALAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Bankacılık, Religion, Banking
- Anahtar Kelimeler: İslam Hukuku, Katılım Bankacılığı, Bireysel Krediler, Bireysel Kredi Akitleri/Araçları, Akitlerin Sıhhati, Murâbaha, Islamic Law, Participation Banking, Personal Financing, Personal Financing Contracts and Instruments, Validity of Contracts, Murābaha, Consumer loans
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Katılım Bankacılığında Bireysel Finansman Yöntemleri: Fıkhi Dayanaklar ve Güncel Sorunlar isimli çalışmamız, katılım bankacılığının konvansiyonel bankacılık işlemlerine alternatif olduğu alanlardan biri olan bireysel kredilerin İslam hukuku açısından tahlil edilmesini amaçlanmıştır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde bankacılık konusu ele alınmış, konunun sınırlarının belirlemesi açısından iki ana başlıkta tasnif edilmiştir. Çalışmanın ilk başlığında genel hatlarıyla bankacılık hakkında bilgi verilmiş, bankacılık kavramı ve türleri incelenmiştir. İkinci başlıkta ise katılım bankacılığı kapsamlı bir şekilde aktarılmaya çalışılmıştır. Bu bölümün devamında da kurumun işlem türlerine odaklanılmış; fon toplama ve kullandırma yöntemleri, diğer bankacılık hizmetleri, yatırım faaliyetleri ve kredi işlemleri hakkında malumat verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde katılım bankacılığında kredi konusu ele alınmıştır. Bu konu beş temel başlık altında tahlil edilmiştir. Bölümün girişinde krediler hakkında temel bilgilere yer verilmiştir. Müteakiben katılım bankacılığındaki bireysel kredi ürünleri incelenmiştir. Üçüncü başlıkta katılım bankacılığında bireysel kredi türleri; kredi kartları ve tüketici kredileri şeklinde bir tasnife tabi tutulmuştur. Bölümün son iki başlığında ise bireysel kredilerin kredilendirme süreci ve özellikleri ele alınmıştır. Çalışmamızın üçüncü bölümünde katılım bankacılığında uygulanan bireysel kredi işlemleri, İslam hukuku açısından tahlil edilmiştir. Altı ana başlıktan oluşan bu bölümün ilk başlığında katılım bankacılığının bireysel kredi işlemlerinde kullandığı akit ve finansman araçları incelenmiştir. Bu başlıkta klasik kaynaklarda yer alan akitlerin İslam hukukuna uygun yeni formülleri aktarılmış ve bunların bireysel kredilerde nasıl kullanıldığı ya da kullanılması gerektiğine dair yöntemler açıklanmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte katılım bankaları tarafından mevcut durumda uygulanmayan fakat fıkhî açıdan tatbik edilmesine engel bulunmayan akitlere de yer verilmiştir. İkinci başlıkta katılım bankacılığının bireysel finansman yöntemlerinde başvurulan akitlerde; ribâ, garar ve cehalet gibi akdi fesada uğratan temel sorunlar incelenmiştir. Söz konusu fıkhî sorunların çözümüne dair önerilerde bulunulmuştur. Bu iki başlık bölümün temel mevzusunu oluşturmakla birlikte konunun İslam hukuku açısından bütüncül bir şekilde kavranabilmesi için bireysel kredilerin para ile ilişkisi, bu kredilerdeki hiyel, zaruret ve dârülharp meseleleri de müstakil başlıklar altında incelenmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This doctoral study, entitled“An Examinatıon Of Individual Financing Methods In The Contexs Of Participation Banking, Wıth A Focus On Fıqh Principles And Contemporary Issues”intends to examine personal financing one of the principal domains in which participation banking presents an alternative to conventional banking through the lens of Islamic law. It tries to provide a jurisprudential analysis of personal credit practices in participation banking and to evaluate their conformity with the fundamental principles and objectives of fiqh. The dissertation is consists of three sections. The first section addresses banking in general and, for the purpose of delineating the boundaries of the subject, classifies the discussion under two main titles. Firstly it summarizes the concept of banking and its types, then puts forward participation banking thoroughly. As a regard to this framework, the operational structure of participation banks is examined with particular attention to their transaction types, including methods of fund mobilization and allocation, other banking services, investment activities, and credit-related operations. The second section examines credit in participation banking within five main headings. Following an introduction to the basic concepts of credit, it analyzes personal financing products that participation banks offer. Personal credit instruments are categorized as credit cards and consumer financing, and the allocation process and basic features of these products are addressed. The third section provides a fiqh-based evaluation of personal financing transactions operated by participation banks. It analyzes the contracts and financing instruments employed in these transactions, discusses contemporary Sharia-compliant formulations of classical contracts and their proper use in personal financing, and also considers contracts not currently implemented yet jurisprudentially permissible.Furthermore it examines key defects that may invalidate contracts such as ribā, gharār, and jahālah and offers proposals for addressing them. In order to ensure a holistic understanding, the study additionally considers the relationship between personal financing and money, as well as issues of hiyal, necessity (darūrah), and dār al-harb.
Benzer Tezler
- Katılım bankacılığı bireysel uyuşmazlıklarında yargı dışı çözüm yöntemleri
Non-judicial resolution methods in participation banking individual disputes
TUBA SÜZÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
EkonomiMarmara Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH DURMUŞ
- Bireysel finansmanda elbirliği sistemi ile katılım bankacılığının ürün karşılaştırması ve müşteri tercihlerinin değerlendirilmesi: Erzincan ili örneği
Product comparison of collaboration system and participation banking in retail financing and evaluation of customer preferences the case of Erzincan
HALİL İBRAHİM İLTER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BankacılıkErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiMuhasebe, Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜNER
- Türkiye'de katılım bankacılığının gelişimi: Kuveyt Türk üzerine bir inceleme
Development of participation banking in Turkey: A study on Kuveyt Türk
SÜLEYMAN ONUR AKBOĞA
- Katılım bankalarında gecikmiş alacakların yönetimi ve yeniden yapılandırma
Non performing loans' management and credit rescheduling in participatory banks
MUSTAFA DERECİ
Doktora
Türkçe
2022
Bankacılıkİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TABAKOĞLU
- Yenilenebilir enerji finansmanında katılım bankacılığı ve konvansiyonel bankacılığın karşılaştırılması
Comparison of participation banking and conventional banking in renewable energy finance
NİLÜFER CEYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Enerjiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAŞMET GÖKIRMAK