Çiftçilerin sulama uygulamalarının analizi: Davranışsal içgörü yaklaşımıyla kuraklıkla mücadelede etkili politikalar tasarlama
Analysis of farmers' irrigation practices: Designing effective policies to combat drought with the behavioral insights approach
- Tez No: 1004647
- Danışmanlar: PROF. DR. CİHAT GÜNDEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Ekonomi, Agriculture, Economics
- Anahtar Kelimeler: Tarımsal sulama, Agricultural watering
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarım İşletmeciliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel iklim değişikliği ve nüfus artışı, tarımsal üretim ve tatlı su kaynakları üzerindeki baskıyı giderek artırmaktadır. Bu durum, pek çok bölgede arz odaklı tarımsal su yönetimi yaklaşımlarından, talep yönetimi eksenli politikalara geçişi zorunlu kılmıştır. Talep yönetiminin iklim değişikliğine uyumdaki başarısı, yalnızca teknik ve yapısal unsurlara değil, aynı zamanda ana aktörler olan çiftçilerin kalıcı davranış değişikliği sergileyebilmelerine bağlıdır. Bu araştırmada, kuraklığa uyum bağlamında çiftçilerin sulama uygulamalarını en etkili şekilde yönlendirecek davranışsal politika müdahalelerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, bilişsel süreçler ile bağlamsal unsurların çiftçilerin mevcut sulama uygulamalarını ve kuraklık koşullarına yanıt olarak öngördükleri stratejileri nasıl etkilediği incelenmiştir. İklim Değişikliğine Bireysel Proaktif Uyum Modeli (MPPACC) teorik çerçeve olarak esas alınmıştır. Araştırmanın ana materyalini, İzmir ili Ödemiş ilçesinde sulamaya dayalı bitkisel üretim yapan 34 çiftçiyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilen veriler oluşturmaktadır. Verilerin analizinde yansıtıcı tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Bulgular, çiftçilerin mevcut sulama uygulamalarını şekillendiren davranışsal mekanizmaların üç temadan etkilendiğini göstermiştir. Bunlar,“önceki davranışın tekrar edilmesi”,“zor günlerin geride kaldığı varsayımı”ve“bedavacılık sorunu”dur. Kuraklık bağlamında sulama uygulamaları, çiftçilerin risk değerlendirmeleri ve uyum kapasitesi değerlendirmelerinden etkilenmektedir. Bu açıdan çiftçilerin,“Kaybı önleyebilirim”,“Kaybı önleyebilirim ama … gerekli”,“Böyle idare edebilirim”ve“Kaybı önleyemem”olmak üzere dört farklı kümeye ayrıldıkları belirlenmiştir. Ayrıca, çiftçilerin sulama uygulamalarının Beklenti Teorisi doğrultusunda şekillenmekte olduğu görülmüştür. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular, Fogg Davranış Modeli ve MINDSPACE çerçevesi esas alınarak davranışsal içgörü yaklaşımı kapsamında tartışılmış; araştırmacı ve politika yapıcılara yönelik“Kuraklığa Uyum Bağlamında Çiftçilerin Sulama Uygulamalarına Yönelik Politika Müdahalesi Tasarımı Yol Haritası”nın oluşturulmasında kullanılmıştır. Çalışma, davranışsal bulguların politika tasarımına dahil edilmesinin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Global climate change and population growth are increasingly putting pressure on agricultural production and freshwater resources. As a result, many regions have been shifting from supply-oriented agricultural water management approaches to demand-management policies. The success of demand management strategies in adapting to climate change depends not only on technical and structural elements but also on farmers' ability to sustain lasting behavior change, as they are the key stakeholders in this process. This research aims to identify behavioral policy interventions that effectively guide farmers' irrigation practices in the context of drought adaptation. To achieve this, the study examines how cognitive processes and contextual factors influence farmers' current irrigation practices and their anticipated strategies in response to drought conditions. The Model of Private Proactive Adaptation to Climate Change (MPPACC) was employed as the theoretical framework. The data was gathered through semi-structured interviews with 34 farmers engaged in irrigated agriculture in the Ödemiş district of İzmir province. Reflexive thematic analysis was utilized to analyze the data. The findings revealed that the behavioral mechanisms influencing farmers' irrigation practices are shaped by three key themes:“repetition of previous behavior,”“the belief that challenging times are behind,”and“the free-rider problem.”In the context of drought, farmers' irrigation practices are influenced by their risk appraisal and adaptation appraisal. In this regard, the study identified four distinct clusters of farmers as follows:“I can prevent the loss,”“I can prevent the loss, but … is necessary,”“I can get by like this,”and“I cannot prevent the loss.”Additionally, it has been observed that farmers' irrigation practices are being shaped by the principles outlined in Prospect Theory. The findings were discussed within the framework of a behavioral insights approach, focusing on the Fogg Behavioral Model and the MINDSPACE framework, and were used to develop the“Policy Intervention Design Roadmap for Farmers' Irrigation Practices for Drought Adaptation”for researchers and policymakers. The study emphasizes the importance of incorporating behavioral insights into policy design.
Benzer Tezler
- CBS ve oyun teorisi kullanarak tarımsal üretimde nitrat ve su kullanımının optimizasyonu
Optimizing nitrate and water usage in agricultural production using gis and game theory
NARGES GANJALI
Doktora
İngilizce
2025
Coğrafyaİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANER GÜNEY
- Tarımsal üretimin dönüşümü ve akıllı tarım
Transformation of agricultural production and smart agriculture
FULYA ÜSTÜNDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİN YİĞİT
- Ankara ilinde basınçlı sulama desteklemelerinin etki analizi
Impact analysis of pressure irrigation support in Ankara province
BELGİN YILMAZ
Doktora
Türkçe
2023
ZiraatSelçuk ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN TOPAK
- Kiraz yetiştiriciliğinde iyi tarım uygulamalarının benimsenmesini etkileyen faktörlerin analizi
The analysis of the factors that affect the adoption of the cherry growing in good agricultural practices
MEHMET HASDEMİR
- Assessing the performance of gridded precipitation products – a comparative analysis of the Black Sea and East Africa regions
Gridli yağış ürünlerinin performansının belirlenmesi - Karadeniz ve Doğu Afrika bölgelerinin karşılaştırmalı analizi
SEAD AHMED SWALIH
Doktora
İngilizce
2022
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERCAN KAHYA