Hava kurtarma ve yangınla mücadele ekiplerinin (ARFF) takım çalışmasına yatkınlıkları ve örgütsel bağlılıklarının değerlendirilmesi: İstanbul bölgesi Avrupa yakası havalimanları örneği
Evaluati̇on of ai̇r rescue and fi̇refi̇ghti̇ng teams' (ARFF) teamwork and organi̇zati̇onal commi̇tment: The case of Istanbul regi̇on European si̇de ai̇rports.
- Tez No: 1004714
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN ERDOĞAN, DOÇ. DR. CÜNEYT ÇALIŞKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sivil Havacılık, Halkla İlişkiler, İlk ve Acil Yardım, Civil Aviation, Public Relations, Emergency and First Aid
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Afet Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Hava Kurtarma ve Yangınla Mücadele (ARFF) ekiplerinin takım çalışmasına yatkınlıkları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiyi literatüre kazandırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni, İstanbul Havalimanı ve Atatürk Havalimanı'nda görev yapan toplam 395 ARFF personelinden oluşmaktadır. Örneklem, araştırmaya katılmayı kabul eden 215 ARFF personelinden oluşmuştur. Veri toplama araçları olarak, 8 maddelik“Sosyodemografik Bilgi Formu”, 28 maddelik“Takım Çalışmasına Yatkınlık Ölçeği (TÇYÖ)”ve 15 maddelik“Örgütsel Bağlılık Ölçeği (ÖBÖ)”uygulanmıştır. Verilerin analizinde, frekans, yüzde, ortalama, Student's t-testi, Mann-Whitney U, One-Way ANOVA, Kruskal-Wallis, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Katılımcıların %84,7'si (n=182) erkek, %15,3'ü (n=33) kadındır. Bunların %49,8'i (n=107) evli, %50,2'si (n=108) bekardır. Eğitim düzeyleri incelendiğinde, %80,0'ı (n=172) ön lisans, %13'ü (n=28) lisans ve %7'si (n=15) yüksek lisans mezunudur. Görev dağılımına bakıldığında, %74,4'ü (n=160) müdahale ekibi, %15,8'i (n=34) ARFF Dispatcher ve %9,8'i (n=21) idari biriminde çalışmaktadır. ARFF ekiplerinin hizmet süresi Ort±SS= 4,98±3,73 yıl olup, minimum 1 yıl, maksimum 34 yıl olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %62,8'i (n=135) ekip çalışması ile ilgili sorun yaşadığını, %37,2'si (n=80) ise herhangi bir sorun yaşamadığını belirtmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, ARFF ekiplerinin takım çalışmasına yatkınlık düzeyleri sosyodemografik değişkenlere göre farklılık göstermektedir. Erkekler ve evli bireyler, iç motivasyon ve liderlik becerilerinde daha yüksek puan almıştır. Eğitim düzeyi arttıkça örgütsel bağlılık artmış; ancak ön lisans mezunları bazı alt boyutlarda daha düşük puanlar almıştır. Görev dağılımı açısından idari birimde çalışanlar, diğer gruplara göre hem takım çalışması hem de örgütsel bağlılık düzeylerinde daha yüksek sonuçlar göstermiştir. Örgütsel bağlılık üzerinde cinsiyet ve medeni durum anlamlı fark yaratmazken, eğitim düzeyi ve görev dağılımı belirleyici olmuştur. Takım çalışmasında sorun yaşamayanların örgütsel bağlılık düzeyleri daha yüksektir. Pearson korelasyon analizine göre, yaş ve hizmet süresi ile bazı takım çalışması alt boyutları arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Özellikle iç motivasyon, liderlik, sorumluluk ve iş birliği gibi faktörler hem takım çalışması hem de örgütsel bağlılıkla güçlü şekilde ilişkilidir. Yapılan basit doğrusal regresyon analizine göre ise örgütsel bağlılığın takım çalışmasına yatkınlıktaki varyansın %12,7'sini açıkladığını ve anlamlı bir pozitif ilişki olduğu, örgütsel bağlılık düzeyinin artmasının takım çalışmasına yatkınlık düzeyinde anlamlı bir yükselmeye neden olabileceğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular doğrultusunda; ekip içi iletişimi ve iş birliğini artırmaya yönelik eğitimler, liderlik ve problem çözme becerilerini geliştiren uygulamalar, çalışan motivasyonunu destekleyen ödül ve kariyer planlamaları önerilmektedir. Ayrıca, etkili kriz yönetimi ve yönetsel destek mekanizmaları ile örgütsel bağlılık güçlendirilebilir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to contribute to the literatüre by examining the relationship between teamwork propensity and organizational commitment among Airport Rescue and Firefighting (ARFF) teams. The research population consists of 395 ARFF personnel working at Istanbul Airport and Atatürk Airport, while the sample includes 215 ARFF personnel who agreed to participate in the study. Data collection tools included an 8-item“Sociodemographic Information Form,”a 28-item“Teamwork Propensity Scale (TÇYÖ),”and a 15-item“Organizational Commitment Scale (ÖBÖ).”Data were analyzed using frequency, percentage, mean, Student's t-test, Mann-Whitney U, One-Way ANOVA, Kruskal-Wallis, correlation, and regression analyses. Among the participants, 84.7% (n=182) were male, and 15.3% (n=33) were female. Of the participants, 49.8% (n=107) were married, and 50.2% (n=108) were single. Regarding education levels, 80.0% (n=172) had an associate degree, 13.0% (n=28) had a bachelor's degree, and 7.0% (n=15) had a postgraduate degree. In terms of job distribution, 74.4% (n=160) worked in intervention teams, 15.8% (n=34) were ARFF Dispatchers, and 9.8% (n=21) worked in administrative units. The mean service duration of ARFF personnel was 4.98±3.73 years, ranging from 1 to 34 years. Additionally, 62.8% (n=135) of the participants reported experiencing issues related to teamwork, while 37.2% (n=80) stated that they had not encountered any problems. According to the findings, teamwork propensity levels varied significantly according to sociodemographic variables. Male and married participants scored higher in internal motivation and leadership skills. As the education level increased, organizational commitment also rose; however, associate degree holders scored lower in some subdimensions. Administrative personnel scored higher than other groups in both teamwork and organizational commitment. While gender and marital status did not create a statistically significant difference in organizational commitment, education level and job roles were found to be influential. Those who did not experience issues during teamwork showed higher levels of organizational commitment. Pearson correlation analysis revealed significant positive relationships between age, years of service, and certain teamwork subdimensions. In particular, internal motivation, leadership, responsibility, and collaboration showed strong correlations with both teamwork and organizational commitment. According to simple linear regression analysis, organizational commitment significantly explained 12.7% of the variance in teamwork orientation, indicating a positive relationship. Based on these findings, it is recommended to organize training programs aimed at improving intra-team communication and collaboration, as well as practices to enhance leadership and problem-solving skills. Reward and career development systems should be implemented to support employee motivation. Furthermore, effective crisis management strategies and supportive managerial approaches can strengthen organizational commitment.
Benzer Tezler
- Hava kurtarma ve yangınla mücadele çalışanlarının fiziksel aktivite düzeyleri ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between physical activity levels and quality of life of air rescue and fire fighting workers
EYYÜP DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk SağlığıDicle ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HIDIR SARI
- Kurtarma ve yangınla mücadele (ARFF) personelinin sağlık inanç modeli'ne dayalı genel afete hazırlık inanç düzeyleri ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Determination of general disaster preparedness belief levels and related factors based on the health belief model of aircraft rescue firefighting ARFF personnel
ÜMMÜ YAYLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İlk ve Acil YardımÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiAfet Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU İNAL ÖNAL
- Dört rotorlu bir insansız hava aracının modellenmesi ve PID kontrolcü tasarımı
Modeling and PID controller design of a four rotor unmanned aerial vehicle
MEHMET KARAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Havacılık ve Uzay MühendisliğiTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. COŞKU KASNAKOĞLU
- Acil durum ve afetlere müdahale personellerinin kriz anı kurum içi iletişimlerinin değerlendirmesi: Trabzon ili örneği
Evaluation of internal communications of emergency and disaster response personnel at the time of crisis: The case of Trabzon province
ÖZNUR ÇİNAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İlk ve Acil YardımGümüşhane ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL CENGİZ
- Havaalanlarında yangın riskleri ve yangın güvenliği: Havalimanı örneği
Fire risks and fire safety in the airports: A case of airports
İSA COŞGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sivil Havacılıkİstanbul Rumeli Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CENK GÜNGÖR