Yönetici hemşirelerin karanlık liderlik tutumu ile hemşirelerin kariyer başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between executive nurses' dark leadership attitude and nurses' career success
- Tez No: 1004768
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA AZİZOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada hemşirelerin, sağlık kurumlarında görev yapan yönetici hemşirelerinin sergiledikleri karanlık liderlik tutum algıları ile klinik hemşirelerin algılanan kariyer başarı düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, İstanbul ili 4 Nolu Kamu Hastaneleri Başkanlığına bağlı altı hastanede görev yapan toplam 2.352 hemşire oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde orantılı kota örnekleme yöntemi kullanılmış; güç analizi ve evreni bilinen örneklem hesaplamalarıyla belirlenen minimum sayı (n=334) aşılarak, çalışma toplam 427 hemşire ile tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri,“Kişisel Bilgi Formu”,“İş Yerinde Karanlık Liderlik Algısı Ölçeği”ve“Öznel Kariyer Başarısı Ölçeği”ile toplandı. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS 27 programı kullanıldı. Araştırma grubu; %87,4'ü (n=373) kadın, %12,6'sı (n=54) erkek olmak üzere toplam 427 kişiden oluşmaktadır. Katılımcıların yaşı 25 ile 53 (33,73±6,81) arasında değişirken, %76,1'inin (n=325) üniversite mezunu olduğu belirlenmiştir. Araştırma, yönetici hemşirelerin karanlık liderlik tutumlarının hemşirelerin kariyer başarısı algısı üzerinde olumsuz etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Karanlık liderlik algısı,“Tanınma”,“İşin Anlamlılığı”,“İşin Niteliği”ve“Otantiklik”boyutlarında negatif yönde anlamlı ilişki göstermiştir. Özellikle“Zorbaca Davranışlar”alt boyutunun bu olumsuz etkisi belirgindir. Buna karşın, karanlık liderlik algısının“Etki”,“Kişisel Yaşam”,“Büyüme ve Gelişme”ve“Tatmin”boyutlarına anlamlı etkisi bulunmamıştır. Sonuç olarak, bu çalışma, hemşirelik alanında karanlık liderlik ve öznel arasındaki ilişkiyi anlamak için önemli bir adım atmıştır. Çalışmanın bulguları, literatürdeki genel eğilimleri desteklemekle birlikte, bu bulgular, hemşirelik yönetimi ve insan kaynakları uygulamaları için hangi alanlara odaklanılması gerektiği konusunda önemli bir yol haritası sunmaktadır. Ulaşılan veriler doğrultusunda, yöneticinin kariyer engelleme tutumları ile bezdirici davranış algısı arasında pozitif yönlü ve güçlü bir ilişki saptanmış; bu durumun işten ayrılma niyetini doğrudan tetiklediği görülmüştür. Sonuç olarak, sağlık kurumlarında karanlık liderlik davranışlarının izlenmesi ve hemşirelerin kariyer gelişimlerini destekleyen şeffaf yönetim politikalarının uygulanması, kurumsal sürdürülebilirlik açısından hayati önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between clinical nurses' perceptions of dark leadership attitudes exhibited by nurse managers and the perceived career success levels of these nurses. The research population consisted of 2,352 nurses working in six hospitals affiliated with the Istanbul No. 4 Public Hospitals Presidency. Proportional quota sampling was utilized for sample selection. While the minimum sample size was determined as 334 through power analysis and population-specific sampling formulas, the study was completed with a total of 427 nurses to enhance statistical power. Data were collected using a“Personal Information Form,”the“Perception of Dark Leadership at Work Scale,”and the“Subjective Career Success Scale.”Statistical analyses were performed using SPSS 27 software. The research group comprised 427 participants, of whom 87.4% (n=373) were female and 12.6% (n=54) were male. The ages of the participants ranged from 25 to 53 (33.73±6.81), and 76.1% (n=325) held a bachelor's degree. The findings revealed that dark leadership attitudes of nurse managers have a negative impact on nurses' perceptions of career success. Perception of dark leadership showed a significant negative correlation with the dimensions of“Recognition,”“Meaningfulness of Work,”“Quality of Work,”and“Authenticity.”The“Bullying Behaviors”sub-dimension, in particular, had a prominent negative effect. Conversely, dark leadership perception did not have a significant impact on the dimensions of“Influence,”“Personal Life,”“Growth and Development,”and“Satisfaction.”In conclusion, this study represents a significant step toward understanding the relationship between dark leadership and subjective career success in the field of nursing. While the findings support general trends in the literature, they provide a crucial roadmap for nursing management and human resources practices regarding areas for improvement. A strong positive correlation was identified between managers' career-blocking attitudes and the perception of intimidating behaviors, which directly triggers turnover intentions. Consequently, monitoring dark leadership behaviors in healthcare institutions and implementing transparent management policies that support nurses' career development are vital for institutional sustainability.
Benzer Tezler
- Hemşire yöneticilerin karanlık liderlik özellikleri ile hemşirelerin sessiz istifa davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between the dark leadership characteristics of nurses' managers and their silent resignation behavior
ŞEVVAL DURSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA AZİZOĞLU
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Örgüt kültürünün hemşirelerin örgütsel bağlılığına etkisi üzerine bir değerlendirme: Antalya eğitim araştırma hastanesi örneği
An evaluation on the effects of organizational culture to the organizational commitment: A case study of Antalya eği̇ti̇m araştirma hospital
AYSUN KARANLIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Sağlık Kurumları YönetimiOkan ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEŞE ÇAPRAZ
- Yönetici hemşirelerin kullandıkları güç tarzlarının astları tarafından algılanması ve organizasyona bağlılığın incelenmesi
The Study of organizational commitment and staff nurses perception of power types used by head nurses
BEDRİYE TURHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN KOCAMAN
- Yönetici hemşirelerin görev, yetki ve sorumluluklarını yerine getirme durumlarının incelenmesi
Investigating manager nurses fullfilling their job, qualifications and responsibilities
MÜNİRE TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN KOCAMAN