Aile sağlığı merkezlerinde sağlık çalışanlarının hizmet, performans ve hukuki süreç algıları ile hekim-hemşire işbirliği
Health workers perceptions of service, performance and legal processes at family health centers and physician-nurse collaboration
- Tez No: 1004857
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HIDIR SARI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, Hekim-Hemşire İlişkileri, Performans Ölçümü, Sağlık Personelinin Tutumu, Tıbbi Hukuk, Primary Health Care, Nurse-Physician Relations, Performance Measurement, Attitude of Health Personnel, Medical Law
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Aile Sağlığı Merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının hizmet sunumu, performans uygulamaları ve hukuki süreçlere ilişkin algıları ile hekim–hemşire iş birliği düzeyini incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir çalışma olup Diyarbakır ili Kayapınar ilçesinde bulunan Aile Sağlığı Merkezlerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, ilçede görev yapan 151 aile hekimi ve 151 aile sağlığı çalışanı olmak üzere toplam 302 sağlık çalışanı oluşturmuştur. Örneklem seçilmeden evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiş, gönüllülük esasına göre çalışmaya katılmayı kabul eden 129 aile hekimi ve 124 aile sağlığı çalışanı olmak üzere toplam 253 kişi araştırmaya dâhil edilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan veri formu ile Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri Ekiplerinde Hekimler ve Hemşireler Arasındaki İş Birliği Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Pearson ki-kare testi, Fisher kesin testi ve Mann–Whitney U testi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 42,13±7,32 yıl olup %63,64'ü kadındır. HHİÖ toplam puan ortalaması tüm katılımcılarda 42,24±7,87 olarak bulunmuştur. Sağlık çalışanlarının yasal bilgi, hizmet ve hukuki süreçlere ilişkin bazı değişkenlere verdikleri yanıtlar ile sosyodemografik özellikler arasında istatiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Performans uygulamalarına ilişkin bulgular, katılımcıların büyük çoğunluğunun mevcut performans ve ücretlendirme sistemlerini motive edici bulmadığını; buna karşılık kronik hastalık yönetimi ve vaka takibine dayalı performans uygulamalarının daha olumlu algılandığını göstermiştir. Çalışmada hekim–hemşire iş birliği düzeyinin katılımcıların yaş, cinsiyet, eğitim durumu, meslek ve çalışma süresi gibi sosyodemografik özelliklerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği saptanmıştır (p>0,05). Aile hekimlerinde görevlerin yerine getirilmemesine bağlı anlaşmazlık yaşama durumu ve aile sağlığı çalışanlarında atamalara yönelik yasal düzenleme gerekliliği görüşü açısından HHİÖ ortalama puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Sonuç : Bu çalışmanın bulguları, Aile Sağlığı Merkezlerinde hekim–hemşire iş birliğinin sosyodemografik özelliklerden çok, hizmet sunumu sırasında yaşanan deneyimler, rol algıları ve hukuki süreçlere ilişkin öngörülebilirlik ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Görev tanımlarının netleştirilmesi, hukuki süreçlere ilişkin farkındalığın artırılması ve ekip temelli çalışma anlayışını destekleyen uygulamaların geliştirilmesi, iş birliğinin güçlendirilmesine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study aimed to examine the perceptions of health care workers regarding service delivery, performance practices, and legal processes, and their relationship with the level of physician–nurse collaboration in Family Health Centers. Materials and Methods: This descriptive, cross-sectional study was conducted in Family Health Centers located in the Kayapınar district of Diyarbakır. The study population consisted of 302 health care workers, including 151 family physicians and 151 family health workers. Without selecting a sample, it was aimed to reach the entire population; however, a total of 253 participants (129 family physicians and 124 family health workers) who voluntarily agreed to participate were included in the study. Data were collected through face-to-face interviews using a data collection form developed by the researchers and the Scale for Physician–Nurse Collaboration in Primary Health Care Teams. Descriptive statistics, Pearson's chi-square test, Fisher's exact test, and the Mann–Whitney U test were used for data analysis. Findings: The mean age of the participants was 42.13±7.32 years, and 63.64% were female. The mean total score of the Physician–Nurse Collaboration Scale was 42.24±7.87 among all participants. Statistically significant differences were also found between responses to certain variables related to legal knowledge, service delivery, and legal processes and sociodemographic characteristics (p<0.05). Regarding performance practices, participation rates were low for some indicators related to the current performance and remuneration system, whereas higher participation rates were observed for indicators related to chronic disease management and case follow-up. No statistically significant differences were found in the level of physician–nurse collaboration according to sociodemographic characteristics such as age, sex, education level, profession, and duration of employment (p>0.05). A statistically significant difference was observed in the mean collaboration scores among family physicians according to the experience of conflict due to tasks not being fulfilled, and among family health workers according to their views on the necessity of legal regulations regarding appointments (p<0.05). Conclusion : The findings of this study suggest that physician–nurse collaboration in Family Health Centers is more closely related to work-related experiences, role perceptions, and the predictability of legal processes rather than sociodemographic characteristics. Clarifying roles and responsibilities, increasing awareness of legal processes, and promoting team-based practices may contribute to strengthening collaboration.
Benzer Tezler
- Örgütsel bağlılığın, bireysel iş performansına etkisi: Sağlık çalışanları üzerine bir araştırma
The effect of organizational commitment on indivudual work performance: A research on healthcare professionals
MENEKŞE ÜCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sağlık YönetimiÜsküdar ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN YILMAZ
- Aile sağlığı merkezi çalışanlarının gebeler ile iletişimlerinin incelenmesi ve iletişim becerilerinin çalışan performansına etkileri
An examination of communication between pregnant women and staff at at family health centres and the impact of communication skills on staff's performance
ZEKİYE UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sağlık Kurumları YönetimiBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA SÜHEYL POZANTI
- Van ili aile sağlığı merkezlerinde ve toplum sağlığı merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının kanser tarama testleri hakkındaki bilgi düzeylerinin ve farkındalık durumlarının araştırılması
Research of cancer screening test knowledge levels and awareness of healthcare workers who work in family health centers and community health centers in Van province
MUSTAFA GÖNEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK KUŞASLAN AVCI
- Ankara ili aile sağlığı merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının serviks kanseri taramalarına yönelik bilgi, tutum ve davranışlarının tarama düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of knowledge, attitudes and behaviors of health workers working in family health centers in Ankara province on cervical cancer screening on screening levels
EGE İHSAN ORUÇ HAMAVİOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Halk SağlığıSağlık Bilimleri ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASİYE ÇİĞDEM ŞİMŞEK
- Elazığ İl merkezinde bulunan aile sağlığı merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının anksiyete düzeyleri
Anxiety levels of health workers who work in family health centers located in the center of Elazığ
SİBEL KARAASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Halk SağlığıFırat ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN ERHAN DEVECİ