Ortaokul sosyal bilgiler dersi öğretiminde aktif öğrenme yaklaşımlarının kullanılması: Bir eylem araştırması
The use of acti̇ve learni̇ng approaches i̇n mi̇ddle school soci̇al studi̇es teachi̇ng: An acti̇on research
- Tez No: 1004864
- Danışmanlar: PROF. DR. HİLMİ DEMİRKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan doğal ve beşerî çevre ile doğal afetler öğrenme çıktıları ve süreç bileşenlerinin öğrenciler tarafından edinilmesinde zorluklarla karşılaşılabilmektedir. Bu araştırmada, aktif öğrenme yaklaşımları ile hazırlanmış eylem planları ile söz konusu öğrenme çıktıları ve süreç bileşenlerini öğrencilere edindirmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada eylem araştırması metodolojisi kullanılmıştır. Eylem araştırması, pratik, uyarlanabilir ve katılımcı doğası nedeniyle seçilmiş ve araştırmacının eğitim uygulamalarını eşzamanlı olarak uygulamasına ve değerlendirmesine olanak sağlamıştır. Araştırma, Kocaeli, İzmit'te bir devlet okulunda kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla seçilen, 5. sınıfta (5-A) öğrenim gören 32 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Uygulama, dört hafta boyunca her biri yeni 2024-2025 sosyal bilgiler dersi öğretim programı ile uyumlu aktif öğrenme yaklaşımını içeren dört eylem planından oluşmaktadır. Veriler eylem araştırmasının doğası gereği uygulama ile eş zamanlı toplanmış, bu süreçte video kayıtları ile dersler kaydedilmiştir. Verilerin toplanmasında yapılandırılmamış gözlem formu (video kayıtları), öğretmen günlükleri formu, çalışma kağıtları, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Ayrıca uygulama sürecinde öğrenciler iş birliğine dayalı ve uygulamalı etkinliklere aktif olarak katılarak şiirler, maketler, afişler, kompozisyonlar ve resimler gibi çeşitli çıktılar üretmişlerdir. Toplanan veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucu aktif öğrenme yaklaşımının bir eylem araştırması çerçevesine entegre edilmesi ile öğrencilerin çevresel değişim ve afete hazırlık konusunda daha iyi bir kavramsal anlayışa ulaştıklarını, eğlenerek kalıcı öğrenmeyi gerçekleştirdiklerini, derse katılım konusunda istek ve motivasyonlarının arttığını göstermiştir. Bu sonuçlar eğitimciler için pratik bilgiler sağlamakta ve eğitimde eylem araştırması literatürüne akademik değer katmakta, esnek öğretim planlamasının, öğretmen iş birliğinin ve sürekli düşünmenin önemini vurgulamaktadır. Gelecekteki araştırmalar ve sınıf uygulamaları için öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Students may encounter difficulties in comprehending the learning outcomes and process elements associated with the natural and human environment, as well as natural disasters, which are integral to the social studies curriculum. This research sought to facilitate students' attainment of these learning outcomes and process components through the development of action plans utilizing active learning strategies. To this end, the study employed the action research methodology. Action research was chosen for its practical, adaptable, and participatory nature, allowing the researcher to implement and evaluate educational practices concurrently. The study involved 32 fifth-grade students (5-A) from a public school in İzmit, Kocaeli, selected through convenient sampling. The implementation comprised four action plans, each incorporating an active learning strategy aligned with the new 2024-2025 social studies curriculum, over a four-week period. Data collection was conducted concurrently with the implementation, as is customary in action research, and lessons were documented using video recordings during this period. Data collection instruments included an unstructured observation form (video recordings), a teacher diary form, worksheets, and a semi-structured interview form. Additionally, during the implementation, students participated in collaborative and hands-on activities, producing various outputs such as poems, models, posters, compositions, and drawings. The collected data were analyzed through content analysis. The study's findings suggest that integrating the active learning approach within an action research framework enabled students to achieve a deeper conceptual understanding of environmental change and disaster preparedness, attain enduring learning while enjoying the process, and enhance their enthusiasm and motivation to participate in class. These findings provide practical insights for educators and contribute academic value to the action research literature in education, underscoring the importance of flexible teaching planning, teacher collaboration, and ongoing reflection. Recommendations are provided for future research and classroom applications.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencilerinin okulda, müzede ve sanal müzede sosyal bilgiler öğrenimine ilişkin görüş ve deneyimleri
Opinions and experiences of secondary school students on social studies learning in musem, school, virtual museum
DİLAN ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU ÇULHA ÖZBAŞ
- Sosyal bilgiler eğitiminde öğrenme kaynağı olarak müze ziyaretleri
Museum visits as a learning source in social studies education
FEYZA AKAY TANAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLHAN İLTER
- Bilişim destekli sosyal bilgiler öğretiminin öğrencinin akademik başarı, tutum ve kalıcılığına etkisi
The effect of informatics supported social studies teaching on students' academic achievement, attitude and retention
BURCU KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVZAT GÜMÜŞ
- Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin basılı ve dijital sözlük kullanma durumları
Print and digital dictionary for middle school 7th grade students' use cases
FESİH SARIGÜL
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimUşak ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSA ÇİFCİ
- Sosyal bilgiler öğretiminde 5 ve 6. sınıf kültür ve miras öğrenme alanlarında sanal müze kullanımına yönelik öğretmen görüşleri
Teacher's opinions on the use of virtual museums in 5th and 6th grade culture and heritage learning areas in social studies teaching
HATİCE ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN AYNUR YILMAZ