Uzun süreli oksijen tedavisinde hasta uyumunu etkileyen faktörler
Factors affecting patient adherence to long-term oxygen therapy
- Tez No: 1004863
- Danışmanlar: PROF. DR. AZİZ GÜMÜŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
- Anahtar Kelimeler: Uzun süreli oksijen tedavisi, Kronik solunum yetmezliği, Tedavi uyumu, Dispne, Hasta eğitimi, Long-Term Oxygen Therapy (LTOT), Respiratory Insufficiency, Chronic, Treatment Adherence and Compliance, Dyspnea, Patient Education as Topic
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bakanlığı
- Enstitü: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ ve AMAÇ: Uzun süreli oksijen tedavisi (USOT), kronik hipoksemik solunum yetmezliği olan hastalarda sağkalımı artırdığı kanıtlanmış temel bir tedavi yöntemidir. MRC ve NOTT çalışmaları sonrasında günlük en az 15 saat kullanım“altın standart”olarak kabul edilmiştir. Bununla birlikte klinik uygulamada önerilen kullanım süresine uyum oranlarının düşük olduğu ve tedaviye uyumsuzluğun önemli bir klinik problem oluşturduğu bilinmektedir. USOT'un oluşturduğu tedavi yükü, hastaların fiziksel, psikososyal ve davranışsal özellikleri ile uyumu etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, kliniğimizde USOT reçete edilen kronik solunum yetmezliği hastalarında tedaviye uyum oranının belirlenmesi ve uyumu etkileyen klinik, fizyolojik ve psikososyal faktörlerin ortaya konulması amaçlanmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM: Retrospektif ve kesitsel olarak planlanan bu çalışmaya, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniğinde kronik solunum yetmezliği tanısı ile USOT reçete edilen 120 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, etiyolojileri, sigara öyküsü, komorbid hastalıkları, arteriyel kan gazı parametreleri, solunum fonksiyon testleri, Beck Depresyon Ölçeği skorları ve mMRC dispne skorları değerlendirildi. Hastalar günlük ≥15 saat kullanım kriterine göre uyumlu ve uyumsuz olarak sınıflandırıldı. Tedaviye uyumu etkileyen bağımsız faktörler çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile araştırıldı. BULGULAR: Toplam 120 hastanın yaş ortalaması 71,9 ± 11,7 yıl olup hastaların %67,5'i erkekti. Kronik solunum yetmezliğinin en sık nedeni %45 oranla KOAH idi. Bronşektazi (%12,5) ve interstisyel akciğer hastalıkları (%11,7) diğer sık nedenlerdi. Hastaların %58,3'ünde sigara öyküsü mevcuttu. USOT uyum oranı %33,3 olarak saptandı. Uyumsuz hastalarda en sık neden yeterli eğitim verilmemiş olması (%56,3) iken, ikinci sıklıkta tedaviye gereksinim duymama (%41,3) yer almaktaydı. va Uyumlu grupta USOT eğitimi almış olma, mMRC dispne skoru ve Beck depresyon skoru anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Uyumsuz grupta ise sigara öyküsü, diyabetes mellitus varlığı, hemoglobin düzeyi, PaO₂, oksijen satürasyonu ve FVC düzeyleri anlamlı olarak daha yüksekti. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde; USOT eğitimi almış olmanın uyumu 7,7 kat, dispne şiddetindeki artışın (mMRC) ise 9,7 kat artırdığı saptandı. Buna karşılık sigara öyküsü yaklaşık 4 kat, diyabetes mellitus varlığı ise yaklaşık 5 kat uyumsuzluk ile ilişkili bulundu. SONUÇ: Bu çalışma, USOT uyumunun yalnızca fizyolojik parametrelerle değil, büyük ölçüde davranışsal ve klinik belirleyicilerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Yapılandırılmış hasta eğitimi ve semptom odaklı hasta merkezli yaklaşımlar, tedavi uyumunu artırmada temel stratejiler olarak öne çıkmaktadır. USOT yönetiminde multidisipliner ve bireyselleştirilmiş izlem programlarının geliştirilmesi gereklidir.
Özet (Çeviri)
Background: Long-term oxygen therapy (LTOT) is a well-established treatment shown to improve survival in patients with chronic hypoxemic respiratory failure. Following the landmark MRC and NOTT trials, the use of oxygen for at least 15 hours per day has been accepted as the gold standard. However, adherence to the recommended duration remains suboptimal in routine clinical practice. The treatment burden of LTOT, together with patients' physical, psychosocial, and behavioral characteristics, may significantly influence adherence. This study aimed to determine the rate of adherence to LTOT and to identify the clinical, physiological, and psychosocial factors associated with adherence. Methods:In this retrospective cross-sectional study, 120 patients with chronic respiratory failure who were prescribed LTOT at Recep Tayyip Erdoğan University Training and Research Hospital were included. Demographic characteristics, underlying etiologies, smoking history, comorbidities, arterial blood gas parameters, pulmonary function tests, Beck Depression Inventory scores, and modified Medical Research Council (mMRC) dyspnea scores were evaluated. Patients were classified as adherent (≥15 hours/day) or non-adherent (<15 hours/day). Independent predictors of adherence were identified using multivariable logistic regression analysis. Results:The mean age of the patients was 71.9 ± 11.7 years, and 67.5% were male. Chronic obstructive pulmonary disease (45%) was the most common etiology. The overall adherence rate was 33.3%. The most frequent reason for non-adherence was lack of structured education (56.3%), followed by perceived lack of treatment necessity (41.3%). In multivariable analysis, receiving LTOT education increased adherence 7.7-fold, and higher dyspnea severity (mMRC) increased adherence 9.7-fold. Conversely, smoking history (approximately 4-fold) and the presence of diabetes mellitus (approximately 5-fold) were independently associated with non-adherence. Conclusion:LTOT adherence is influenced predominantly by clinical and behavioral determinants rather than physiological parameters alone. Structured patient education and symptom-oriented, patient-centered approaches are essential strategies to improve adherence. vaaa The development of multidisciplinary and individualized follow-up programs may enhance treatment effectiveness in patients receiving LTOT.
Benzer Tezler
- Göğüs hastalıkları yoğun bakım ünitesinde takip edilen orta-yüksek ve yüksek riskli pulmoner tromboemboli hastalarında prognozu etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting the prognosis in patients with moderate-high and high-risk pulmonary thromboembolism who are followed up in the chest diseases intensive care unit
ŞEYMANUR KÜÇÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA YILDIRIM
- Obstrüktif uyku apne sendromlu hastaların Pozitif Havayolu Basıncı (PAP) tedavisi öncesi ve sonrası kırmızı hücre dağılımı genişliği, nötrofil-lenfosit oranı ve platelet-lenfosit oranlarının değerlendirilmesi
Neutrophil-to-lymphocyte ratio, platelet-to-lymphocyte ratio, and red cell distribution width in obstructive sleep apnea syndrome: evaluation before and after Positive Airway Pressure (PAP) therapy
YUNUS BİÇERYEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLGÜN ÇETİNTAŞ AFŞAR
- Uykuda solunum bozukluğu ile takipli olguların uzun dönem mortalite ve morbiditeleri ile tedaviye uyumlarının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of long-term mortality and morbidity and adherence to treatment in cases followed up with sleep disordered breathing
MİHRİBAN TOKSUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Göğüs HastalıklarıBursa Uludağ ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KARADAĞ
- Akciğer enfeksiyonları nedeniyle, rifampisin kullanan hastaların retrospektif incelenmesi, uzun süreli rifampisin kullanımının hayat kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi
Retrospective investigation of patients using rifampisin because of lung infections determining the effects of long duration rifampisin on the quality of life
CEMİLE ZEYNEP KÜÇÜKAYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıErciyes ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAZIM ÜZÜM
- Hiperbarik oksijen tedavisi uygulanan karbonmonoksit zehirlenmesi tanılı hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients who underwent hyperbaric oxygen therapy with the diagnosis of carbon monoxide poisoning
ÖZDİNÇ ACARLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Deniz ve Sualtı Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiSualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AKIN SAVAŞ TOKLU