Geri Dön

Bireylerin mikroplastikler konusundaki farkındalıkları ile sürdürülebilir beslenme davranışlarının değerlendirilmesi

Assessing individuals' awareness of microplastics and their sustainable nutritional behaviours

PDF İndir

  1. Tez No: 1004893
  2. Yazar: ERVA SEZER
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SEYLAM KÜŞÜMLER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Mikroplastik kirliliği son yıllarda çevre ve insan sağlığı açısından önemli bir küresel sorun haline gelmiş olup gıda zinciri aracılığıyla insan vücuduna taşınabilmektedir. Bu durum, bireylerin mikroplastiklere yönelik farkındalıklarının ve sürdürülebilir beslenme davranışlarının incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu araştırma, paylaşımlı ofis çalışanlarının mikroplastik farkındalık düzeylerini ve sürdürülebilir beslenmeye yönelik davranışlarını belirlemek ve bu iki değişken arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel ve ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini 18–64 yaş arasındaki, paylaşımlı ofislerde çalışan gönüllü 289 birey oluşturmuştur. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Mikroplastik Farkındalık Ölçeği (MFÖ) ve Sürdürülebilir Beslenmeye Yönelik Davranış Ölçeği (SBYDÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmış; bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis H ve korelasyon analizleri uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların %52,2'si kadın (n=151), %47,8'i erkek (n=138) olup büyük çoğunluğu 20–35 yaş aralığındadır (%64,4). Katılımcıların %70,2'sinin yiyeceklerini çoğunlukla evde hazırladığı ve %59,2'sinin alışveriş sırasında sürdürülebilir veya organik ürün tercihine dikkat ettiği belirlenmiştir. Mikroplastik farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu (MFÖ ort.=23,22±4,40) ve sürdürülebilir beslenmeye yönelik davranış puanlarının orta düzeyin üzerinde olduğu saptanmıştır (SBYDÖ ort.=95,81±21,22). Cinsiyete göre mikroplastik farkındalık puanlarında anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), sürdürülebilir beslenme davranış puanlarının kadınlarda daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Yaş ve eğitim düzeyine göre anlamlı farklılıklar saptanmış (p<0,05); sürdürülebilir beslenme davranışları özellikle 51–64 yaş grubunda, mikroplastik farkındalığı ise lisansüstü eğitim düzeyine sahip bireylerde daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca evli bireylerde, kronik hastalığı bulunanlarda, yiyeceklerini çoğunlukla evde hazırlayanlarda ve alışveriş sırasında sürdürülebilir veya organik ürün tercih edenlerde sürdürülebilir beslenme davranış puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Analizler, mikroplastik farkındalığı ile sürdürülebilir beslenme davranışları arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olduğunu göstermiştir (r=0,345; p<0,05). Alt boyutlar incelendiğinde,“Mevsimsel ve Yerel Beslenme”alt boyutunun mikroplastik farkındalığı ile en yüksek korelasyonu gösterdiği belirlenmiştir (r=0,364). Ayrıca mikroplastik farkındalığının“Gıda İsrafının Azaltılması”ve“Besin Satın Alma”alt boyutlarıyla da pozitif ilişkili olduğu saptanmıştır (p<0,05). Genel olarak, mikroplastik kirliliğinin önlenmesi, canlılar üzerindeki etkileri ve insan sağlığına etkileri konusundaki farkındalığın; besin tercihi, gıda israfının azaltılması, mevsimsel beslenme ve bilinçli satın alma davranışlarıyla pozitif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Bu bulgular, bireylerin mikroplastiklerin zararları ve önlenmesi konusundaki farkındalıkları arttıkça, besin tercihlerinde ve tüketim alışkanlıklarında daha sürdürülebilir davranışlara yöneldiklerini göstermektedir. Sonuç olarak, paylaşımlı ofis çalışanlarının mikroplastik farkındalıklarının yüksek düzeyde olduğu ve sürdürülebilir beslenme davranışlarının çeşitli demografik ve yaşam tarzı faktörlerine bağlı olarak farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Mikroplastik farkındalığı ile sürdürülebilir beslenme davranışları arasındaki pozitif ilişki, beslenme ve diyetetik alanında çevresel sürdürülebilirlik ile bireysel beslenme alışkanlıklarının birlikte ele alınmasının önemini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, özellikle genç yetişkinlere yönelik mikroplastik kirliliği ve sürdürülebilir beslenme konularını içeren eğitim ve farkındalık programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

In recent years, microplastic pollution has emerged as a significant global issue for both the environment and human health, with the potential to enter the human body through the food chain. This situation necessitates examining individuals' awareness of microplastics and their sustainable dietary behaviors. The present study aimed to determine the microplastic awareness levels and sustainable eating behaviors of co-working office employees and to examine the relationship between these two variables. The study was conducted using a quantitative research design, specifically descriptive and relational survey models. The sample consisted of 289 voluntary individuals aged 18–64 working in co-working offices. Data were collected using a Personal Information Form, the Microplastic Awareness Scale (MAS), and the Sustainable Eating Behavior Scale (SEBS). Data analysis was performed using SPSS; independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis H, and correlation analyses were conducted. The significance level was set at p<0.05. Of the participants, 52.2% were female (n=151) and 47.8% male (n=138), with the majority aged 20–35 (64.4%). Most participants (70.2%) primarily prepared their food at home, and 59.2% paid attention to choosing sustainable or organic products during shopping. Microplastic awareness levels were high (MAS mean=23.22±4.40), and sustainable eating behavior scores were above the moderate level (SEBS mean=95.81±21.22). No significant difference was found in microplastic awareness scores by gender (p>0.05), whereas sustainable eating behavior scores were significantly higher in women compared to men (p<0.05). Significant differences were observed based on age and education (p<0.05), with sustainable eating behaviors higher in the 51–64 age group and microplastic awareness higher among individuals with postgraduate education. Additionally, married participants, those with chronic illnesses, those who mainly prepared food at home, and those preferring sustainable or organic products during shopping exhibited significantly higher sustainable eating behavior scores (p<0.05). Correlation analysis revealed a positive and statistically significant relationship between microplastic awareness and sustainable eating behavior (r=0.345; p<0.05). Among subdimensions,“Seasonal and Local Eating”showed the highest correlation with microplastic awareness (r=0.364). Microplastic awareness was also positively associated with the“Reducing Food Waste”and“Food Purchasing”subdimensions (p<0.05). Overall, awareness of the prevention of microplastic pollution, its effects on living organisms, and its impact on human health was positively related to food choice, reduction of food waste, seasonal eating, and conscious purchasing behaviors. These findings indicate that as individuals' awareness of the harms and prevention of microplastics increases, they tend to adopt more sustainable behaviors in their food consumption habits. In conclusion, co-working office employees demonstrated high levels of microplastic awareness, and sustainable eating behaviors varied according to demographic and lifestyle factors. The positive relationship between microplastic awareness and sustainable eating behaviors highlights the importance of addressing environmental sustainability alongside individual dietary habits in the field of nutrition and dietetics. Accordingly, it is recommended to develop and expand educational and awareness programs on microplastic pollution and sustainable eating, especially targeting young adults.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    885461

    Gıda güvenliği tutumu ve mikroplastik farkındalığının sosyal medya kullanımı ile ilişkisinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between food safety attitudes and microplastic awareness with social media usage

    HATİCE BİLİCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Besin Hijyeni ve TeknolojisiBursa Uludağ Üniversitesi

    Veterinerlik Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ARTUN YIBAR

  2. Tez No

    953042

    Fen bilimleri ve sınıf öğretmeni adaylarının mikroplastik kavramına yönelik bilgi ve kavramsal anlamalarının incelenmesi

    Examining science and classroom teacher candidates knowledge and conceptual understanding of the concept of microplastic

    HİCRET BALIK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

    Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA YAZICI

  3. Tez No

    1021059

    Sağlık çalışanı olan ve olmayan kadınların sürdürülebilir beslenme davranışları ile mikroplastiklere yönelik farkındalık düzeylerinin incelenmesi

    Examination of sustainable eating behaviors and microplastic awareness levels among female healthcare workers and non-healthcare workers

    AYŞE ÇİFÇİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Beslenme ve DiyetetikBaşkent Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM OLCAY EMİNSOY

  4. Tez No

    910052

    Üriner sistem semptomu olan hastalarda idrarda mikroplastik varlığının piyüri ve bakteriüri üzerine etkisinin araştırılması

    Investigation of the effect of microplastic presence in urine on pyuria and bacteriuria in patients with urinary system symptoms

    FERHAT ARSLAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiKırıkkale Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL TUNA

  5. Tez No

    764045

    Mersin kıyı şeridinde dağılım gösteren Patellidae (Archeogastropoda) türlerinin zonasyonunda yumuşak doku mikroplastik düzeyinin etkisi

    The effect of soft tissue microplastic level on the zonation of Patellidae (Archeogastropoda) species distributed in Mersin coastline

    EZGİ DEĞİRMENCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Su ÜrünleriMersin Üniversitesi

    Su Ürünleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NURAY ÇİFTÇİ

Geri Dön