Zebra balıklarında mikroplastik nörotoksisitesine karşı borik asittakviyesinin olası etkilerinin incelenmesi
Evaluation of the effects of boric acid supplementation on microplastic-induced neurotoxicity in zebrafish
- Tez No: 1004907
- Danışmanlar: PROF. DR. EBRU IŞIK EMEKLİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyokimya, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Mikroplastik, borik asit, nörodejenerasyon, nörodejeneratif hastalık, zebra balığı, Microplastic, boric acid, neurodegeneration, neurodegenerative diseases, zebrafish
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyokimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyokimya (eczacılık) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, zebra balığı modelinde mikroplastik (MP) maruziyetinin nörodejeneratif süreçlerle ilişkili parametreler üzerindeki etkilerini incelemeyi ve borik asidin bu değişiklikler üzerindeki olası rolünü değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Zebra balıkları kontrol (K), borik asit (BOR), mikroplastik (MP) ve mikroplastik ile borik asit (MP+BOR) olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. Dört haftalık maruziyet süresinin sonunda lokomotor aktivite kayıtları alınmış ardından balıkların beyin dokuları alınmıştır. Beyin dokularında lipid peroksidasyonu (LPO) ve nitrik oksit (NO) düzeyleri ile glutatyon S-transferaz (GST), süperoksit dismutaz (SOD) ve asetilkolinesteraz (AChE) aktiviteleri; bdnf, nrf2, lrrk2, park7, pink1 ve parkin genlerinin ekspresyon düzeyleri analiz edilmiştir. Bulgular: MP grubunda kontrol grubuna kıyasla LPO düzeylerinde ve GST aktivitesinde artış, SOD aktivitesinde azalma; nrf2 ve park7 gen ekspresyonlarında artış ortaya konmuştur. MP+BOR grubunda MP grubuna kıyasla SOD aktivitesinde artış, GST aktivitesi ve LPO düzeylerinde ise azalma tespit edilmiştir. Ayrıca nrf2 ekspresyonunun arttığı ve park7 ekspresyonunun kontrol grubuna benzer seviyelere gerilediği gözlemlenmiştir. MP grubunda pink1, parkin ve lrrk2 ekspresyonları kontrol grubuna kıyasla artmış, MP+BOR grubunda bu genlerin ekspresyon düzeyleri MP grubuna göre azalmıştır. MP maruziyeti lokomotor aktiviteyi ve bdnf ekspresyonunu azaltıp AChE aktivitesini artırırken, MP grubunda BOR uygulanması lokomotor aktiviteyi ve bdnf ekspresyonunu yükseltirken AChE aktivitesini azaltmıştır. Sonuç: Çalışma sonuçları, MP maruziyetinin zebra balıklarında nörodejeneratif süreçleri tetikleyebileceğini göstermektedir. Buna karşılık MP+BOR grubunda oksidatif stresin azalması, mitokondriyal hasarla ilişkili gen ekspresyonlarının düşmesi ve sinaptik plastisite parametrelerindeki iyileşme, borun MP kaynaklı nörotoksik değişiklikler üzerinde koruyucu ve düzenleyici etkiler gösterebileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to investigate the effects of microplastic (MP) exposure on parameters associated with neurodegenerative processes in a zebrafish model and to assess the potential modulatory role of boron on these alterations. Material and Method: Zebrafish were divided into four groups: control (K), boric acid (BOR), microplastic (MP), and microplastic combined with boric acid (MP+BOR). At the end of the 28-day exposure period, video recordings were obtained for locomotor activity analysis, after which brain tissues were collected from the zebrafish. In brain tissues, lipid peroxidation (LPO) and nitric oxide (NO) levels, as well as glutathione S-transferase (GST), superoxide dismutase (SOD), and acetylcholinesterase (AChE) activities, and the expression levels of the bdnf, nrf2, lrrk2, park7, pink1, and parkin genes were analyzed. Results: Compared with the control group, the MP group showed increased LPO levels and GST activity, decreased SOD activity, and elevated expression of nrf2 and park7 genes. In the MP+BOR group, SOD activity increased, whereas GST activity and LPO levels decreased compared with the MP group. In addition, nrf2 expression increased and park7 expression returned to levels similar to the control group. The expression levels of pink1, parkin, and lrrk2 were significantly increased in the MP group compared with the control group, while these gene expressions were reduced in the MP+BOR group compared with the MP group. MP exposure reduced locomotor activity and bdnf expression while increasing AChE activity, whereas BOR administration in the MP group increased locomotor activity and bdnf expression and decreased AChE activity. Conclusion: The results of the study suggest that MP exposure may trigger neurodegenerative processes in zebrafish. In contrast, the reduction of oxidative stress, decreased expression of genes associated with mitochondrial damage, and improvements in parameters related to synaptic plasticity in the MP+BOR group indicate that boron may exert protective and regulatory effects against MP-induced neurotoxic alterations.
Benzer Tezler
- Çevresel kirletici mikroplastiklerin zebra balıklarında (Danio rerio) genotoksik ve oksidatif hasar üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of effects genotoxic and oksidative damage of environmental pollutant microplastics on zebra fish (Danio rerio)
SEVDA ÖNDER
Doktora
Türkçe
2023
Çevre MühendisliğiGazi ÜniversitesiÇevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLİN SEPİCİ DİNÇEL
PROF. DR. AYSEL ÇAĞLAN GÜNAL
- Zebra balıklarında (Danio rerio) ginogenetik üretim ve üretimde etkili bazı faktörlerin araştırılması
A research on gynogenetic production of zebrafish (Danio rerio) and some effecting factors on production
RAHMİ CAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Biyoteknolojiİstanbul ÜniversitesiSu Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYGÜL EKİCİ
- Zebra balıklarında deneysel olarak oluşturulan Edwardsiella tarda enfeksiyonu üzerine histopatolojik incelemeler
Histopathological investigations on experimentally Edwardsiella tarda infection in zebrafish
HAMZA KALKAN
- Zebra balıklarında rotenon ile oluşturulan deneysel parkinson modelinde oleandrinin ve mitokuinonun olası etkilerinin incelenmesi
Investigation of possible effects of oleandrin and mitoquinone in experimental parkinson model generated by rotenon in zebrafish
İSMAİL ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
BiyokimyaMarmara ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU IŞIK ALTURFAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN AK
- Zebra balıklarında oluşturulan tip 2 diyabet modelinde stevia rebaudiana'nın olası etkilerinin incelenmesi
Investigation of the possible effects of stevia rebaudiana on TYPE 2 diabetes model in zebrafish
ESRA DANDİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyokimyaMarmara ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU IŞIK ALTURFAN