Ameliyathane kaynaklı basınç yarası ve risk faktörlerinin incelenmesi
Investigation of operating room-related pressure injuries and risk factors
- Tez No: 1004933
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN ÖZER GÜÇLÜEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Basınç yarası, Hemşirelik bakımı, Risk faktörleri, İntraoperatif komplikasyonlar, Pressure sore, Nursing care, Risk factors, Intraoperative complications
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ameliyathane ortamında gelişen basınç yaralarını ve bu yaraların gelişiminde etkili olan risk faktörlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Ameliyathane kaynaklı basınç yaraları, uzun süreli cerrahilerde hastanın sabit pozisyonda kalmasına, basınç ve sürtünmeye maruz kalmasına bağlı olarak gelişen ve önlenebilir nitelikte önemli bir hemşirelik sorunudur. Tanımlayıcı ve kesitsel türdeki bu araştırma, Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ameliyathanesinde 19 Temmuz–19 Ağustos 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Evreni bilinen örneklem formülü kullanılarak %95 güven düzeyi ve %5 hata payı ile örneklem büyüklüğü 205 olarak hesaplanmıştır. Veriler“Tanıtıcı Özellikler Formu”,“Braden Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçeği”ve“3S Ameliyathane Basınç Yarası Risk Tanılama Ölçeği”kullanılarak toplanmış; analizlerde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi ve bağımsız gruplarda t-testi uygulanmıştır. Katılımcıların %26,3'ünde basınç yarası geliştiği, bu yaraların çoğunun ameliyat sırasında ve Evre I düzeyinde olduğu saptanmıştır. Basınç yaralarının en sık görüldüğü bölge sırt olarak saptanmıştır. Braden skoru ile basınç yarası gelişimi arasında anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), 3S ölçeği puanlarının basınç yarası gelişen hastalarda anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,01). Ameliyat süresinin uzaması, masanın eğimli kullanımı, ameliyat pozisyonu, kan transfüzyonu, ileri yaş, düşük SpO₂ ve düşük hematokrit düzeyleri basınç yarası gelişimiyle anlamlı ilişki göstermiştir (p<0,05). Ameliyathane kaynaklı basınç yaralarının çoğu yüzeyel düzeyde olup, gelişiminde intraoperatif faktörlerin etkili olduğu saptanmıştır. 3S Ameliyathane Basınç Yarası Risk Tanılama Ölçeği'nin, ameliyata özgü riskleri belirlemede Braden Ölçeği'ne göre daha duyarlı olduğu görülmüştür. Perioperatif hemşirelerin ameliyat sürecinde yalnızca genel risk değerlendirme araçlarına değil, ameliyata özgü ölçeklere de başvurmaları; pozisyon, destek yüzeyleri ve dolaşım izlemini içeren koruyucu uygulamalara öncelik vermeleri önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This research was conducted to identify pressure ulcers in the operating room environment and to effectively manage the risk of these ulcers. Surgically resistant ulcers, persistent intervals in long-term resistance, due to pressure and exposure fractures, and preventable quality are a significant commercial problem. This descriptive and cross-sectional study was conducted in the operating room of Taksim Training and Research Hospital between July 19 and August 19, 2025. The population was calculated as 205 with a 95% confidence level and a 5% margin of error using a known formula. Data were collected using the“Descriptive Characteristics Form”,“Braden Pressure Ulcer Risk Assessment Scale”, and“3S Operating Room Pressure Ulcer Risk Assessment Scale”; descriptive statistics, chi- square test, and independent samples t-test were used in the analyses. It was observed that 26.3% of the participants showed signs of pressure ulcers, the majority of which occurred during surgery and were at the Stage I level. Pressure ulcers most frequently occur in the back area during surgery. While no significant difference was found between Braden scores and pressure values (p>0.05), the change in 3S pressure ulcer values was found to be significantly higher (p<0.01). Significant associations were shown with wound change due to surgical progression, changing table usage, surgical status, blood transfusion, advanced age, low SpO₂, and low hematocrit levels (p<0.05). Most operating room pressure ulcers are superficial and are located where intraoperative effects are felt. The 3S Operating Room Pressure Ulcer Risk Assessment Scale appears to be more sensitive than the Braden Scale in identifying surgery-specific risks. The use of not only general risk assessment tools but also surgery-specific scales by perioperative surgeons during the surgical process highlights the importance of protective practices including features, support surfaces, and circulation monitoring.
Benzer Tezler
- Covid-19 pandemi sürecinde ameliyat olan hastalarda basınç yarası insidansının ve seçilmiş risk faktörlerinin incelenmesi: Prospektif bir çalışma
Investigation of pressure injurıes incidence and selected risk factors in patients who underwent surgery during the Covid-19 pandemic process: a prospective study
BİLGİN SAVRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM BİLİK
- Ortopedik cerrahi geçiren hastalarda ameliyathane basınç yarası gelişiminin azaltılmasında basınç yarası bakım paketinin etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of care bundle for pressure injuries on reducing the development of operating room pressure injuries in patients undergoing orthopedic surgery
HATİCE EĞİLMEZ
- Litotomi pozisyonuna bağlı ameliyathane kaynaklı basınç yarası gelişiminde etkili olan faktörlerin belirlenmesi
Determination of factors affecting the development of operating room acquired pressure injuries due to lithotomy position
MEHTAP KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık Eğitimiİzmir Bakırçay ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİYE OKGÜN ALCAN
- Ortopedik cerrahi geçiren hastalarda intraoperatif basınç yaralanması gelişme riski ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Determination of the risk of developing intraoperative pressure injury and related factors in patients undergoing orthopedic surgery
ÖZDEN KILIÇER
- Ameliyat öncesi ve sonrasında ameliyat sırasındakinden farklı pozisyon verilmesinin basınç yaralanmasına etkisi
The effect of diffrent positioning before, during, and after surgery on pressure injury
BEDİA GÜLER