Reflections of new museology criteria on the architectural design of contemporary art museums in Türkiye
Yeni müzecilik kriterlerinin Türkiye'deki çağdaş sanat müzelerinin mimari tasarımlarına yansımaları
- Tez No: 1004935
- Danışmanlar: PROF. DR. MARCUS GRAF
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzecilik, Museology
- Anahtar Kelimeler: yeni müzecilik, çağdaş sanat müzeleri, müze mimarisi, mimari tasarım parametreleri, new museology, contemporary art museums, museum architecture, architectural design parameters
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Kültür Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
YENİ MÜZECİLİK KRİTERLERİNİN TÜRKİYE'DEKİ ÇAĞDAŞ SANAT MÜZELERİNİN MİMARİ TASARIMLARINA YANSIMALARI Bu tez, yeni müzecilik kriterlerinin çağdaş sanat müzelerinin mimari tasarımlarına nasıl yansıdığını Türkiye örnekleri üzerinden incelemektedir. Tarihsel süreç içinde müzenin koleksiyon ve koruma odaklı bir yapıdan kamusal iletişim ve deneyim merkezine dönüşmesi, mimari tasarım yaklaşımlarının yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Araştırmanın amacı, katılım, erişilebilirlik, kapsayıcılık, şeffaflık, esneklik, sürdürülebilirlik, teknolojik entegrasyon ve ziyaretçi deneyimi gibi yeni müzecilik kriterlerinin mimari tasarım kararlarıyla ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışmada öncelikle müzeciliğin gelişimi ve yeni müzecilik yaklaşımının kavramsal çerçevesi ortaya konulmuş; ardından söz konusu yaklaşımın tasarım parametreleri üzerindeki etkileri uluslararası örnekler üzerinden incelenmiştir. Bu kuramsal çerçeve doğrultusunda Türkiye'den seçilen çağdaş sanat müze örneklerinden Baksı Müzesi, Arter, Odunpazarı Modern Müze (OMM) ve İstanbul Modern yapıları; bağlamsal bütünleşme, program kurgusu, mekânsal organizasyon, malzeme ve teknoloji kullanımı ile mimari dil açısından değerlendirilmiştir. Bulgular, yeni müzecilik kriterlerinin yalnızca müze işleyişini değil, mimari tasarım kararlarını da yönlendirdiğini göstermektedir. İncelenen müzelerde mimari formun kent ve çevre ile kapsayıcı ve erişilebilir biçimde bütünleştiği; mimari fonksiyonların eğitim ve kamusal kullanım programlarını kapsayacak şekilde esnekleştiği; malzeme ve teknolojinin sürdürülebilirlik ve deneyim odaklı biçimde tercih edildiği; mimari dilin şeffaflık, kapsayıcılık ve katılımcılık kavramları etrafında şekillendiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, yeni müzeciliğin yalnızca kuramsal bir yaklaşım olarak kalmadığı; Türkiye'deki çağdaş sanat müzelerinde mimari tasarım yaklaşımlarını belirleyen bütüncül bir çerçeve hâline geldiği ve mimarlığın kültürel etkileşim ile toplumsal katılımı destekleyen aktif bir araç hâline geldiği ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
REFLECTIONS OF NEW MUSEOLOGY CRITERIA ON THE ARCHITECTURAL DESIGN OF CONTEMPORARY ART MUSEUMS IN TÜRKİYE This thesis examines how the criteria of new museology are reflected in the architectural design of contemporary art museums in Türkiye. The transformation of museums from collection- and conservation-oriented institutions into public spaces centred on communication and experience required the reconsideration of architectural design parameters. The aim of the research is to examine the relationship between new museology criteria—such as participation, accessibility, inclusivity, transparency, flexibility, sustainability, technological integration, and visitor experience—and architectural design decisions. The study first outlines the historical development of museology and the conceptual framework of the new museology approach. It then examines the effects of this approach on design parameters of museums through international examples. Within this theoretical framework, selected contemporary art museums in Türkiye—Baksı Museum, Arter, Odunpazarı Modern Museum (OMM), and Istanbul Modern—are evaluated in terms of contextual integration, program structure, spatial organization, material and technology use, and architectural language. The findings indicate that new museology criteria guide not only museum operations but also architectural design decisions. In the examined museums, it is observed that architectural form integrates with the urban and environmental context in an inclusive and accessible manner; architectural functions become flexible to incorporate educational and public uses; material and technology are selected in relation to sustainability and experience; and architectural language is shaped around transparency, inclusivity, and participation. As a result, it is demonstrated that new museology evolved beyond a solely theoretical approach and became a holistic framework shaping the architectural design of contemporary art museums in Türkiye.
Benzer Tezler
- Türk halk oyunları oyun müziklerinin çokseselilik açısından değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ENGİN ŞAFAK GÜRLER
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1997
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiGüzel Sanatlar Ana Bilim Dalı
DOÇ. FİKRET DEĞERLİ
- Türkülerin dinamik yapısını oluşturan olguların öğretiminde izlenecek bir yaklaşım önerisi: Orta Anadolu ağzı örneği
A recommendation for an approach to teaching the phenomenons which form that the dynamic structure of turkus: Central Anatolia example
ERHAN USLU
Doktora
Türkçe
2022
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK
- Âşık tarzı müzik geleneğinin usta-çırak ilişkisi çerçevesinde aktarımı (Aşık Ali Rıza Ezgi ve Aşık İrfan Erdağı örneklemi)
Transfer of âşık style music tradition within the framework of master-apprentice relationship (Sample of Aşık Ali Rıza Ezgi ve Aşık Irfan Erdağı örneklemi)
GONCA DEMİR
Doktora
Türkçe
2026
Halk Bilimi (Folklor)Ege ÜniversitesiTürk Müziği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SITKI BAHADIR TUTU
- Evkaf-ı İslamiye Müzesi'nden günümüze Vakıflar Genel Müdürlüğüne bağlı müzeler ve bu müzelerin yeni müzecilik anlayışı kapsamında değerlendirilmesi
From Evkaf-ı İslamiye Museum to the present, museums affected by the General Directorate of Foundations and the evaluation of these museums within the scope of the new museum approach
AYŞENUR SEZGİN ÖZRİLİ
Doktora
Türkçe
2023
MüzecilikVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET TOP
- Yönetim ve katılım kavramlarının müzelerdeki yansıması
Reflection of management and participation concepts in museums
CANSEN DENİZ BÜKE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MüzecilikDokuz Eylül ÜniversitesiMüzecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP ÇAKMAKÇI