Erişkin hastalarda idrar kültürlerinden izole edilen bakteriyel etkenler ve antibiyotik direnç profilleri; retrospektif bir analiz
Bacterial pathogens isolated from urine cultures in adult patients and their antibiotic resistance profiles: A retrospective analysis
- Tez No: 1004987
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR, DR. AYŞE RÜVEYDA UĞUR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: İdrar yolu enfeksiyonu, Enterobacterales, ESBL, İdrar kültürü, Antimikrobiyal direnç, Urinary tract infection, Enterobacterales, ESBL, Urine culture, Antimicrobial resistance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Herhangi bir polikliniğe başvuran erişkin hastalardan alınan idrar kültürü örneklerinden izole edilen bakteriyel etkenlerin sıklığını belirlemek ve bu mikroorganizmaların antibiyotik duyarlılık profillerini; ayrıca genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (ESBL) üretimi, cinsiyet ve poliklinik başvuruları ile ilişkili direnç farklılıkları retrospektif olarak analiz etmektir. Elde edilecek verilerle, ampirik tedavi yaklaşımlarının daha doğru yönlendirilmesi ve bölgesel antibiyotik direncinin izlenmesine katkı sağlanması hedeflenmektir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif arşiv taramasında 01.01.2024-01.07.2024 tarihleri arasında çeşitli polikliniklerden Mikrobiyoloji Laboratuvarımıza gönderilen erişkin idrar örneklerinin sonuçları retrospektif olarak incelendi. Kültürlerde genellikle ≥10⁵ koloni/mL düzeyinde anlamlı üreme saptanan örnekler değerlendirmeye alınmış; ancak klinik olarak anlamlı kabul edilen, piyüri pozitif ve daha düşük koloni yoğunluğuna sahip bazı örnekler de çalışmaya dâhil edilmiştir. Bakteri tanımlamaları ve antibiyotik duyarlılık testleri; konvansiyonel yöntemler uygulanarak otomatik bakteri tanımlama ve duyarlılık cihazı ile yapıldı. Bulgular: İncelenen 9816 örnekten 641'inde anlamlı üreme saptandı. İzolatların %90'ını Gram Negatif, %10'unu Gram Pozitif bakteriler oluşturdu. En sık etken E. coli (%77,8), ikinci sırada K. pneumoniae (%15,9) yer aldı. E. coli suşlarında ampisilin (%59,9), üçüncü kuşak sefalosporinler (%28,3–35,4) ve siprofloksasine (%31) karşı yüksek direnç saptanırken, nitrofurantoin (%1,8) ve karbapenemlere (<%1) karşı direnç oldukça düşüktü. K. pneumoniae suşlarında nitrofurantoin direnci %18,5 olup karbapenemlere karşı direnç düşük bulundu. ESBL pozitiflik oranı E. coli'de %32,5, K. pneumoniae'da %28,3 idi; ESBL pozitif suşlarda sefalosporin ve florokinolon dirençleri anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). Gram pozitif suşlarda genel duyarlılık korunmuş olup, Enterococcus spp. ve Staphylococcus spp. suşlarının tamamı linezolid ve glikopeptidlere duyarlı bulundu. Poliklinik bazlı analizde florokinolon ve trimetoprim-sülfametoksazol direncinin özellikle üroloji ve nefroloji polikliniklerinde daha yüksek olduğu tespit edildi (p<0,05). Sonuç: Çalışmamızda elde edilen bulgularda, toplum kökenli idrar yolu enfeksiyonlarında E. coli başlıca etken olup, ESBL pozitifliği önemli oranlara ulaşmaktadır. Ampisilin, üçüncü kuşak sefalosporinler ve florokinolonlara karşı direnç yüksektir. Nitrofurantoin ve karbapenemler etkinliğini korumaktadır. Cinsiyet ve poliklinik bazlı direnç farklılıkları, ampirik tedavide hasta özelliklerinin göz önünde bulundurulması gerektiğini göstermektedir. Lokal antibiyogram takibi, akılcı antibiyotik kullanımı ve kültüre dayalı tedavi yaklaşımları direnç gelişimini azaltmada kritik öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to determine the distribution of bacterial pathogens isolated from urine cultures obtained from adult outpatients presenting to various clinics and to evaluate their antimicrobial susceptibility profiles. Extended-spectrum beta-lactamase (ESBL) production, as well as resistance differences associated with gender and clinic-based admissions, were retrospectively analyzed. The findings are intended to support more accurate empirical treatment strategies and contribute to the monitoring of regional antimicrobial resistance. Materials and Methods: In this retrospective archive review, urine culture results from adult patients submitted to the Microbiology Laboratory between January 1 and July 1, 2024, were examined. Samples showing significant growth (generally ≥10⁵ CFU/mL) were included; however, clinically relevant specimens with pyuria and lower colony counts were also evaluated. Bacterial identification and antimicrobial susceptibility testing were performed using conventional methods supported by an automated identification and susceptibility system. Results: Among 9,816 urine samples, significant growth was detected in 641 (6.5%). Gram-negative bacteria accounted for 90% of isolates, while Gram-positive bacteria constituted 10%. The most frequently isolated pathogen was Escherichia coli (77.8%), followed by Klebsiella pneumoniae (15.9%). E. coli isolates exhibited high resistance to ampicillin (59.9%), third-generation cephalosporins (28.3–35.4%), and ciprofloxacin (31%), whereas resistance to nitrofurantoin (1.8%) and carbapenems (<1%) remained low. In K. pneumoniae isolates, nitrofurantoin resistance was 18.5%, and carbapenem resistance was low. ESBL positivity was 32.5% in E. coli and 28.3% in K. pneumoniae; ESBL-producing isolates showed significantly higher cephalosporin and fluoroquinolone resistance (p<0.001). Gram-positive isolates demonstrated preserved susceptibility, with all Enterococcus spp. and Staphylococcus spp. strains being susceptible to linezolid and glycopeptides. Clinic-based analysis revealed higher fluoroquinolone and trimethoprim-sulfamethoxazole resistance particularly in urology and nephrology outpatient clinics (p<0.05). Conclusion: E. coli remains the predominant pathogen in community-acquired urinary tract infections, and ESBL positivity has reached clinically relevant levels. Resistance to ampicillin, third-generation cephalosporins, and fluoroquinolones is notably high, whereas nitrofurantoin and carbapenems retain excellent activity. Observed resistance variations by gender and outpatient clinic highlight the necessity of considering patient characteristics in empirical therapy. Regular local antibiogram surveillance, rational antimicrobial use, and culture-guided treatment approaches are essential to limit resistance development.
Benzer Tezler
- Çocuklarda çoklu ilaç direnci gösteren gram negatif bakteriler ile gelişen enfeksiyon hastalıklarının özellikleri
The characteristics of infections caused by multidrug resistant gram negative bacteria in children
ECE ERCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ BÜLENT CENGİZ
- Ankara Bilkent Şehir Hastanesi evde sağlık hizmetleri birimine kayıtlı 65 yaş ve üzeri hastaların idrar yolu enfeksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of urinary tract infections in patients aged 65 and over registered in ankara Bilkent city Hospital home care services unit
TEBAREK BEGÜM ERCAN DÜZGÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN İREP KARATAŞ ERAY
- İdrar kültürüne bütüncül yaklaşım: Kontaminasyon oranı düşürülebilir mi?
A holistic approach to urine culture: Can contamination rate be reduced?
EBRU FİDAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiMarmara ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL KARAHASAN
- Akut nonkomplike alt üriner sistem enfeksiyonu olan kadın hastalarda fosfomisin-trometamol ve siprofloksasinin etkinliğinin karşılaştırılması
Akut nonkomplike alt üriner sistem enfeksiyonu olan kadin hastalarda fosfomisin-trometamol ve siprofloksasinin etkinliğinin karşilaştirilmasi
LEVENT ÖZCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
İlk ve Acil YardımKocaeli ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SERKAN YILMAZ
- İdrar kültürü için örnek almada iki farklı yöntemin maliyet-etkililik analizi
Cost efficiency analysis of two different methods in sampling for urine culture
HAYRİYE ÜNLÜ
Doktora
Türkçe
2003
Genel CerrahiHacettepe ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MEHTAP TATAR
PROF.DR. SAADET ÜLKER