Yükseköğrenim öğrencilerinin teknolojiye yönelik tutumları ile işsizlik kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between higher education students' attitudes toward technology and unemployment anxiety
- Tez No: 1004988
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURTEZA AYDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma, yükseköğrenim öğrencilerinin teknolojiye yönelik tutumlarının işsizlik kaygısı ile ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Teknolojik dönüşüm çağında yapay zekâ, otomasyon, robotik sistemler, büyük veri ve nesnelerin interneti gibi yeniliklerin işgücü piyasasında yarattığı hızlı değişimler, özellikle genç nüfusun geleceğe ilişkin belirsizlik algılarını artırmakta ve işsizlik kaygısını derinleştirmektedir. Çalışma, kuramsal temelini Beceri Uyumsuzluğu Kuramı'ndan almakta ve bireylerin teknolojiyle kurdukları ilişkinin, beceri uyumsuzluğu algısı üzerinden kaygı düzeylerini nasıl etkilediğini açıklamayı hedeflemektedir. Ayrıca çalışma, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF) ile Mühendislik Fakültesi öğrencileri arasında teknolojiye yönelik tutumları ile işsizlik kaygısı ilişkisinin fakülteler bazındaki farklılaşmalarını ortaya koymayı amaçlamakta ve bu yönüyle disiplinler arası karşılaştırmalı bir bakış açısı sunmaktadır. Nicel araştırma yöntemiyle tasarlanan çalışmada ilişkisel tarama modeli benimsenmiş; 2023–2024 akademik yılında öğrenim gören dördüncü sınıf öğrencilerinden İİBF'den 572 ve Mühendislik Fakültesinden 432 öğrenci analiz kapsamına dâhil edilmiştir. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Öğrencilerin Teknolojiye Yönelik Tutum Ölçeği ve İşsizlik Kaygısı Ölçeği ile toplanmış; SPSS ve AMOS yazılımları aracılığıyla geçerlik–güvenirlik testleri, korelasyon, regresyon, moderasyon ve fark analizleri uygulanmıştır. Bulgular, İİBF öğrencilerinin işsizlik kaygısının Mühendislik Fakültesi öğrencilerine göre anlamlı biçimde daha yüksek; diğer taraftan Mühendislik Fakültesi öğrencilerinin teknolojiye yönelik tutumları ise İİBF öğrencilerinkinden anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Mühendislik Fakültesi öğrencilerinin teknolojiye yönelik tutumu ile işsizlik kaygısı arasında negatif yönde düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. İİBF öğrencilerinde bu ilişki anlamlı bulunmamıştır; ancak alt boyutlar düzeyinde anlamlı ve biribirinden farklı ilişkiler tespit edilmiştir. Cinsiyetin İİBF grubunda düzenleyici role sahip olduğu, ekonomik durumun ise her iki fakültede kaygı düzeylerini anlamlı biçimde farklılaştırdığı görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, öğrencilerin teknolojiye yönelik tutumları ile işsizlik kaygısı arasındaki ilişkilerin fakültelere, bölümlere ve demografik özelliklere göre farklılaştığını ortaya koymakta; yükseköğrenim kurumlarının müfredatlarında teknolojik yetkinlikleri artırmaya yönelik düzenlemelere ihtiyaç olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between higher education students' attitudes toward technology and their unemployment anxiety. In the age of technological transformation, rapid changes in the labor market driven by innovations such as artificial intelligence, automation, robotic systems, big data, and the Internet of Things increase young people's perceptions of uncertainty about the future and deepen their unemployment anxiety. The study is theoretically grounded in Skill Mismatch Theory and seeks to explain how individuals' relationship with technology affects their anxiety levels through their perception of skill mismatch. In addition, the study aims to reveal faculty-based differences in the relationship between attitudes toward technology and unemployment anxiety among students of the Faculty of Economics and Administrative Sciences (FEAS) and the Faculty of Engineering, thereby offering an interdisciplinary comparative perspective. Designed as a quantitative study, the research adopts a correlational survey model. The sample consists of fourth-year students enrolled in the 2023–2024 academic year, including 572 students from the Faculty of Economics and Administrative Sciences and 432 students from the Faculty of Engineering. Data were collected using a Personal Information Form, the Students' Attitudes Toward Technology Scale, and the Unemployment Anxiety Scale. Validity and reliability tests, correlation, regression, moderation, and difference analyses were conducted using SPSS and AMOS software. The findings indicate that unemployment anxiety levels of students in the Faculty of Economics and Administrative Sciences are significantly higher than those of students in the Faculty of Engineering. Conversely, engineering students demonstrate significantly higher attitudes toward technology compared to FEAS students. A low-level, negative, and statistically significant relationship was identified between attitudes toward technology and unemployment anxiety among engineering students. This relationship was not found to be significant among FEAS students; however, significant and distinct relationships were identified at the sub-dimension level. Gender was found to play a moderating role within the FEAS group, while economic status significantly differentiated anxiety levels in both faculties. In conclusion, the study reveals that the relationship between students' attitudes toward technology and unemployment anxiety varies according to faculty, department, and demographic characteristics. The findings suggest the need for higher education institutions to revise their curricula in order to enhance technological competencies.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencilerinin teknolojiye yönelik tutumları ile bilim insanı, mühendis ve STEM alanlarına yönelik algılarının incelenmesi
Investigation of secondary school students 'attitudes towards technology and perceptions of science, engineer and STEM areas
EBRU ÖZTÜRK İRTEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANİFE GAMZE HASTÜRK
- Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin dijital spor oyunlarına yönelik motivasyonları ile yapay zekâ teknolojilerine dair tutumlarının karşılaştırmalı incelenmesi
A comparative analysis of Sports Sciences Faculty students' motivation towards digital sportsgames and their attitudes towards artificial intelligence technologies
MİKAİL ULUCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporBayburt ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKAİ ÇAKIR
- Ortaokul öğrencilerinin problem çözümüne işlemsel ve kavramsal yaklaşımları, matematiksel modelleme yeterlikleri ve matematiğe yönelik tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationships among secondary school students' operational and conceptual approaches to problem solving, their mathematical modeling competencies and their attitudes towards mathematics
MUSTAFA UZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MatematikÇukurova ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMURAN TARIM
- İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji dersine karşı tutumlarının fen ve teknoloji dersini günlük hayatla ilişkilendirebilmedeki başarılarına etkisi
Eighth class students attitude toward science and technology and the effect on their achievement in relating it with everday life
AYŞE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SUNA KALENDER
- Ters yüz edilmiş sınıf modeli uygulamasının jandarma ve sahil güvenlik akademisi öğrencilerinin kolluk savunma ve müdahale teknikleri dersine etkilerinin farklı parametreler açısından incelenmesi
An investigation of the application of the flipped classroom model in terms of different parameters for the LAW enforcement defense and intervention techniques course for the gendarmerie and coast guard academy faculty students
EMSAL ÖZTÜRK