Türk müziğinde ses eğitiminin serüveni: Ekoller, tartışmalar ve analitik yaklaşımlar
The journey of vocal training in Turkish music: Schools, debates, and analytical approaches
- Tez No: 1004990
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMET AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Müzik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türk müziği ses icrasının ve eğitiminin; geleneksel“meşk”sisteminden Cumhuriyet dönemi müzik politikalarına, Radyo döneminin standartlaştırıcı etkisinden günümüz akademik konservatuvar eğitimine uzanan tarihsel dönüşümünü incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, sözlü kültürün belirlediği“yerel/doğal”icra biçimlerinin, kurumsallaşma ve yazılı kültüre geçiş sürecinde nasıl bir“teknik/standart”yapıya evrildiğini somut verilerle ortaya koymaktır. Yakınsayan karma desen modeliyle kurgulanan araştırmada; tarihsel ve kuramsal süreçler nitel verilerle, icradaki fiziksel değişimler ise nicel akustik analizlerle ele alınmıştır. Bu kapsamda, Türk Halk Müziği ve Türk Sanat Müziği repertuvarından seçilen, farklı dönemleri ve ekolleri temsil eden (Kaynak Kişi, Radyo Dönemi, Modern/Akademik Dönem) icracıların ses kayıtları, VoceVista Video programı aracılığıyla spektrografik analize tabi tutulmuştur.“Kışlalar Doldu Bugün”,“Bozlak”formları ve“Kalamış”gibi eserler üzerindeki karşılaştırmalı analizler; temel frekans (F0) kararlılığı, vibrato davranışı, enerji dağılımı (formant yapısı) ve harmonik/gürültü oranları üzerinden detaylandırılmıştır. Bulgular, Türk müziği ses icrasının“Meydan Estetiği”nden“Stüdyo/Sahne Estetiği”ne doğru keskin bir dönüşüm geçirdiğini göstermektedir. Geleneksel icracılarda (Kel Hamza, Muharrem Ertaş vb.) gözlemlenen yüksek gürültü oranı (noise), konuşma frekanslarına yakın enerji dağılımı ve düzensiz doğal vibrato yapısının; akademik eğitimli icracılarda (Zara, Bekir Ünlüataer vb.) yerini pürüzsüz harmoniklere, Batı şan tekniğine özgü“Şarkıcı Formantı”(2800-3500 Hz) kullanımına ve standartlaşmış bir vibrato formuna bıraktığı tespit edilmiştir. Bu durum, akademik eğitimin sesin teknik kapasitesini ve sağlığını geliştirdiğini, ancak“hançere”ve“ağız”gibi yerel kimlik belirteçlerinde bir sadeleşme ve hibritleşmeye yol açtığını kanıtlamaktadır. Çalışma, ses eğitimi müfredatlarında geleneksel tavır aktarımı ile modern analiz teknolojilerinin (spektrogram) entegre edildiği hibrit modellerin gerekliliğini vurgulayarak sona ermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the historical transformation of vocal performance and training in Turkish music, extending from the traditional“meşk”system to the music policies of the Republic era, the standardization effects of the Radio period, and contemporary academic conservatory education. The primary aim of the research is to demonstrate with concrete data how“local/natural”performance forms defined by oral culture evolved into a“technical/standardized”structure during the process of institutionalization and transition to written culture. Designed with a convergent mixed-method model, the research addresses historical and theoretical processes with qualitative data, and physical changes in performance with quantitative acoustic analyses. In this context, sound recordings of performers representing different periods and schools (Source Person, Radio Era, Modern/Academic Era) selected from the Turkish Folk Music and Turkish Art Music repertoire were subjected to spectrographic analysis using the VoceVista Video software. Comparative analyses on works such as“Kışlalar Doldu Bugün,”“Bozlak”forms, and“Kalamış”are detailed through fundamental frequency (F0) stability, vibrato behavior, energy distribution (formant structure), and harmonic/noise ratios. The findings indicate that Turkish music vocal performance has undergone a sharp transition from“Meydan (Public Square) Aesthetics”to“Studio/Stage Aesthetics.”It has been determined that the high noise ratio, energy distribution close to speech frequencies, and irregular natural vibrato structure observed in traditional performers (e.g., Kel Hamza, Muharrem Ertaş) have been replaced by smooth harmonics, the use of“Singer's Formant”(2800-3500 Hz) peculiar to Western singing techniques, and a standardized vibrato form in academically trained performers (e.g., Zara, Bekir Ünlüataer). This proves that while academic education improves the technical capacity and health of the voice, it leads to a simplification and hybridization in local identity markers such as“hançere”(throat techniques) and regional dialects. The study concludes by emphasizing the necessity of hybrid models in voice training curricula where traditional style transmission is integrated with modern analysis technologies (spectrograms).
Benzer Tezler
- 1952-1987 döneminde müzik makaleleri
Başlık çevirisi yok
AYŞEN ÖDÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Müzikİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET NİYAZİ ÖKTEM
- Geleneksel Türk sanat müziğinde uygulanan ses eğitimi yöntemlerinin incelenmesi
Examining the methods of voice training being applied in traditional Turkish classical music
ÖZGE ALTINTAŞ ÖZCAN
- Türk makam müziğinde ses eğitimine yönelik öğretim metodu modeli önerisi
Model suggestion for teaching method in Turkish makam music
NURAN AYAZ
Doktora
Türkçe
2018
MüzikNecmettin Erbakan ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA SEVİNÇ
- Türk halk müziği ses eğitiminde karşılaşılan problemlerin incelenmesi
Examination of the problems encountered in Turkish folk music
EMİN KARADAYI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MüzikAnkara Müzik ve Güzel Sanatlar ÜniversitesiSes Eğitimi Ana Sanat Dalı
PROF. EROL PARLAK
- Geleneksel Türk halk müziği eserlerinin seslendirilmesi bağlamında 'temel ses eğitimi' üzerine bir eylem araştırması
An action research on“basic voice training”in the context of performing traditional Turkish folk music works
EZGİ DİLAN BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MüzikAydın Adnan Menderes ÜniversitesiGeleneksel Türk Müzikleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUATTAR DEMET DOĞRUÖZ