Diksiyon eğitiminde kullanılan kaynak kitapların dilbilimsel açıdan incelenmesi
Linguistic analysis of resource books used in diction training
- Tez No: 1005114
- Danışmanlar: PROF. DR. CANER KERİMOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Eğitim ve Öğretim, Türk Dili ve Edebiyatı, Linguistics, Education and Training, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada diksiyon eğitiminde kullanılan kaynak kitaplar dilbilimsel açıdan incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, diksiyon öğretiminde başvurulan eserlerde dil, konuşma ve dilbilgisi konularının nasıl ele alındığını ortaya koymak ve bu eserlerde yer alan dilbilgisi kurallarını dilbilim alanındaki yaklaşımlar doğrultusunda değerlendirmektir. Araştırmada veri çözümleme yöntemi olarak“Doküman İncelemesi”ve“Betimsel Analiz”yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın kuramsal çerçevesinde dil, konuşma, yazı dili, konuşma dili, dilbilgisi ve ses bilgisi gibi temel kavramlar ele alınmış; bu kavramların dilbilim alanındaki yeri ve işlevi açıklanmıştır. Bu bölümde ayrıca konuşmanın fizyolojik yapısı ile seslerin oluşum süreci üzerinde durularak diksiyon eğitiminin dilbilimsel dayanakları ortaya konulmuştur. Araştırmanın inceleme bölümünde diksiyon eğitiminde yaygın olarak kullanılan on farklı kaynak eser belirlenmiş ve bu eserler dil, anlatım, üslup ve içerik özellikleri bakımından değerlendirilmiştir. Bunun yanında söz konusu eserlerde yer alan dilbilgisi kuralları belirlenmiş ve bu kuralların dilbilim alanındaki görüşlerle ne ölçüde örtüştüğü karşılaştırmalı bir yaklaşımla incelenmiştir. Araştırma sonucunda diksiyon kitaplarında yer alan bazı dilbilgisi ve konuşma kurallarının dilbilimsel yaklaşımlarla uyumlu olduğu, ancak bazı durumlarda bu bilgilerin eksik, genelleştirilmiş ya da bilimsel açıdan tartışmalı biçimlerde sunulduğu belirlenmiştir. Bu çalışma, diksiyon eğitiminde kullanılan kaynak eserlerin dilbilimsel açıdan değerlendirilmesine katkı sağlamayı ve bu alanda yapılacak yeni araştırmalara bir bakış açısı kazandırmayı amaçlamaktadır
Özet (Çeviri)
This study examines the source books used in diction training from a linguistic perspective. The main purpose of the research is to reveal how language, speech, and grammar are addressed in the works used in diction instruction and to evaluate the grammatical rules presented in these works in line with approaches in the field of linguistics. In the study,“document analysis”and“descriptive analysis”methods were employed as data analysis techniques. Within the theoretical framework of the study, fundamental concepts such as language, speech, written language, spoken language, grammar, and phonetics were discussed, and their place and function in the field of linguistics were explained. In addition, the physiological structure of speech and the process of sound production were examined in order to present the linguistic foundations of diction training. In the analysis section of the research, ten different source books widely used in diction training were selected and evaluated in terms of language, style, expression, and content characteristics. In addition, the grammatical rules included in these works were identified and analyzed comparatively in order to determine the extent to which they correspond with the views of linguists. The findings indicate that some grammatical and speech rules presented in diction books are consistent with linguistic approaches; however, in some cases these explanations are incomplete, generalized, or presented in ways that may be considered scientifically debatable. This study aims to contribute to the linguistic evaluation of source books used in diction education and to provide a perspective for future research in this field.
Benzer Tezler
- Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki dinleme metinlerinin incelenmesi
Examination of listening texts in secondary school Turkish textbooks
MERVE ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELİM EMİROĞLU
- Ses eğitiminde diksiyon eğitiminin eksikleri üzerine bir çalışma
A study about elocution deficiencies on voice tranining
HASAN SARITAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MüzikCumhuriyet ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA HİLMİ BULUT
- Şan tekniğinin Türk halk müziğinde uygulanması ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
DİLEK TATLIDİL
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Halk Müziği Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. AFŞİN EMİRALİOĞLU
- Sınıf öğretmenlerinin Türkçe derslerinde tekerlemelerden yaralanma ve önem verme dereceleri
Taking advantage of tongue twister in Turkishc courses for class teachers and scale of measuring
FATMA NERGİZ SAYDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AZİZ KILINÇ
- Ses, nefes, konuşma ve beden ilişkisi
The relation between voice, breathing, speech and body
ALİ AZİZ ÇÖLOK
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTiyatro Ana Sanat Dalı
PROF. CÜNEYT GÖKÇER