Mobbingin işe yabancılaşma üzerindeki etkisinde işin anlamının aracı rolü: Bankacılık sektöründe bir araştırma
The mediating role of meaning of work in the effect of mobbing on work alienation: A study in the banking sector
- Tez No: 1005113
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEYNAZ UYSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bankacılık, Banking
- Anahtar Kelimeler: Mobbing, İşe yabancılaşma, Mobbing, Work alienation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, mobbingin işe yabancılaşma üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide işin anlamının aracı rolünü ortaya koymaktır. Araştırma nicel yöntemle yürütülmüş, veriler anket tekniğiyle toplanmıştır. Örneklem, kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenmiş olup Türkiye'de faaliyet gösteren bankalarda çalışan 558 kişi araştırmaya katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Einarsen ve Raknes tarafından geliştirilen ve Aydın ile Öcel tarafından Türkçe'ye uyarlanan İşyeri Zorbalığı Ölçeği, Steger ve arkadaşları tarafından geliştirilen ve Akın tarafından Türkçe'ye uyarlanan İşin Anlamı Ölçeği ile Hirschfeld ve Field tarafından geliştirilen ve Özbek tarafından Türkçe'ye uyarlanan İşe Yabancılaşma Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenirliği Cronbach Alpha katsayısı ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programından yararlanılmış; değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiş, mobbingin işin anlamı ve işe yabancılaşma üzerindeki etkileri regresyon analizi ile test edilmiş, aracılık etkisi ise SPSS PROCESS modeli ile analiz edilmiştir. Bulgular, mobbingin işe yabancılaşmayı anlamlı biçimde artırdığını ve işin anlamını anlamlı biçimde azalttığını göstermektedir. Ayrıca işin anlamının işe yabancılaşma üzerinde anlamlı ve negatif yönlü bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Aracılık analizi sonuçlarına göre işin anlamı, mobbing ile işe yabancılaşma arasındaki ilişkide kısmi aracı rol üstlenmektedir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda mobbingin örgütlerde yapısal bir risk olarak ele alınması, mobbingi önlemeye yönelik açık ve caydırıcı politikaların geliştirilmesi, çalışanların işin anlamına ilişkin algılarını destekleyici geri bildirim ve katılım mekanizmalarının güçlendirilmesi ve mobbinge maruz kalan çalışanlara yönelik destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of mobbing on work alienation and to reveal the mediating role of meaning of work in this relationship. The study was conducted using a quantitative approach, and the data were collected through a survey method. The sample was determined through convenience sampling, and a total of 558 employees working in banks operating in Türkiye participated in the study. As data collection instruments, the Workplace Bullying Scale developed by Einarsen and Raknes and adapted into Turkish by Aydın and Öcel, the Work and Meaning Inventory developed by Steger et al. and adapted into Turkish by Akın, and the Work Alienation Scale developed by Hirschfeld and Field and adapted into Turkish by Özbek were used. The reliability of the scales was assessed using Cronbach's Alpha. Data analyses were conducted using SPSS 25.0; relationships among variables were examined through Pearson correlation analysis, the effects of mobbing on meaning of work and work alienation were tested using regression analysis, and the mediation effect was analyzed using the SPSS PROCESS model. The findings indicate that mobbing significantly increases work alienation and significantly decreases meaning of work. In addition, meaning of work was found to have a significant negative effect on work alienation. According to the mediation analysis results, meaning of work plays a partial mediating role in the relationship between mobbing and work alienation. Based on the findings, it is recommended that mobbing should be addressed as a structural risk within organizations, that clear, sustainable, and deterrent organizational policies should be developed to prevent mobbing, that feedback and participation mechanisms supporting employees' perceptions of meaning of work should be strengthened, and that support services for employees exposed to mobbing should be expanded.
Benzer Tezler
- Akademisyenlerin mobbing algılarının örgütsel yabancılaşma düzeyleri ile ilişkisi (Munzur Üniversitesi örneği)
The relationship of academicians' mobbing perception with the level of organizational alienation (Sample of Munzur University)
EDA GÜVEN SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ÖNDER
- Bursa 112 acil sağlık hizmetleri çalışanlarının problemlerinin ardındaki“Değer belirsizliği ve yarattığı etik ikilemlerin”tıp etiği açısından tahlili
An analysis of the“Valuation uncertainty and ethical dilemmas it creates”behind the problems of bursa 112 emergency health service employees in terms of medical ethics
AHMET ÖNEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Deontoloji ve Tıp TarihiBursa Uludağ ÜniversitesiTıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF ATICI
- İşyerinde psikolojik şiddetin iş tatmini, işe yabancılaşma ve işten ayrılma niyeti ile ilişkisi
The relationships of workplace psychological violence with job satisfaction, work alienation and intent to quit
ÇİĞDEM İNCE AYAYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
İşletmeGümüşhane Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. M. FERHAT ÖZBEK
- İş sağlığı ve güvenliğinde psikososyal etmenlerden biri olan mobbingin işe yabancılaşma ve iş performansıyla ilişkisi: Sağlık sektörü örneği
The relationship of mobbing which is one of the psychosocial factors in occupational health and safety with work alienation and work performance : Health sector example
MÜGE DEMİRSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Esenyurt Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUFAN ÖZTÜRK
- Örgütsel güven, mobbing ve işe yabancılaşmaya ilişkin sınıf öğretmeni görüşleri
Classroom teachers' views on organizational trust, mobbing and work alienation
ERHAN DURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADEM BAYAR