Diyabet tanılı erişkin hastalarda yaşam kalitesinin ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life and the factors affecting it in adult patients diagnosed with diabetes
- Tez No: 1005124
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM POLAT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Diyabet, yaşam kalitesi, insülin, oral antidiyabetik, aile hekimliği, Diabetes, quality of life, insulin, oral antidiabetics, family medicine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Diabetes mellitus, kısmi ya da tamamen insülin eksikliği veya periferik dokularda insüline karşı direnç gelişimi ile ortaya çıkan, hiperglisemi ile karakterize bir metabolizma bozukluğudur. Diyabet, özellikle hastaların fiziksel, psikososyal, sosyal fonksiyon ve sosyal iyilik halini etkileyen bir hastalıktır. Bu çalışma Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğinde; diyabet tanılı erişkin hastaların muayene ve takiplerinde yaşam kalitesinin araştırılması ve yaşam kalitesini sıklıkla bozan nedenlerin tespit edilmesi amacıyla planlanmıştır Gereç ve Yöntem: Bu araştırmamızda 01.08.2024-01.12.2024 tarihleri arasında İstanbul ili Bakırköy Dr Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliğine başvuran erişkin hastalardan, diyabet tanılı ve çalışmaya katılmayı kabul eden hastaların son ölçülen tetkikleri not edildi. Hazırlanan 22 sorudan oluşan sosyodemografik anket ve 45 soru ve 4 alt bölümden (memnuniyet, etki, diyabet ile ilgili kaygı ve sosyal mesleki kaygı) oluşan 'Diyabete Özgü Yaşam Kalite Ölçeği (DQOL) kullanılarak çalışma yapıldı.Çalışmaya; 18-65 yaş arasında olan, diyabet tanısı olan ve araştırmaya katılmayı kabul eden kişiler dahil edilmiştir. Ayrıca çalışmaya Bakırköy Dr. Sadi Araştırma hastanesi hastası olmayanlar, 18 yaşının altında olanlar, 65 yaşının üstünde olanlar, diyabet tanısı olmayanlar dahil edilmemiştir. Toplam örneklem kitlesi 200'dür. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS (Statistical Package for the Social Sciences, versiyon 29.0) programı kullanılmıştır. Verinin normallik varsayımı Shapiro Wilk testi ile incelenerek anlamlılık düzeylerinin p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza katılan 200 hastanın %54'i kadın, %46'u erkektir. Katılımcıların büyük çoğunluğu (%85,0) evli olup, bekar bireylerin oranı %15,0'dir. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 57,64±7,30 yıl olup, ortalama beden kitle indeksi (BKİ) 29,45±7,18 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %85,0 i evli olup, bekar bireylerin oranı %15,0'dir.Katılımcıları %34,0 ü lise,%26,0 ortaöğretim , %21,0 ilkokul ve %19,0 üniversite mezunudur. Çalışma durumlarına bakıldığında, %36,0'ı çalışmakta, %34,0'ı emekli ve %30,0'ı çalışmamaktadır. Gelir düzeyine ilişkin veriler, katılımcıların yarısından fazlasının (%52,0) düşük gelir grubunda olduğunu, %31,0'inin orta, %17,0'sinin ise yüksek gelir grubunda yer aldığını göstermektedir. Bireylerin %43,0'ü sigara içmekte, %50,0'si içmemekte ve %7,0'si sigarayı bırakmış durumdadır. Katılımcıların %55,0'inin 5-10 yıl arası süredir diyabet tanısı aldığı, %30,0'ının 5 yıldan kısa süredir ve %15,0'ının 10 yıldan uzun süredir diyabetle yaşadığı tespit edilmiştir. Katılımcıların %80'inde hipertansiyon, %32'sinde kalp damar hastalıkları, %29'unda kolesterol ve %11'inde tiroid hastalıkları izlemektedir. Hastaların %82'si OAD, %5' insülin ve %13' OAD + insülin kullanmaktadır. Çalışmamızda DQOL ortalama puanı 3.81 olarak bulundu. Alt boyutların ortalama puanı incelendiğinde“Tedaviden Memnuniyet”puan ortalaması 3.41,“Tedavinin Psikolojik Etkisi”puan ortalaması 3.75,“Şeker Hastalığının Gelecekteki Seyri/Etkileri Hakkında Duyulan Kaygı/Endişe”ortalaması 3.77,“Sosyal Mesleki Kaygı/Endişe”puan ortalaması 4.31 olarak tespit edildi Çalışmamız, DQOL'den alınan ortalama puanlara göre değerlendirildiğinde; kadın cinsiyeti, eğitim ve gelir düzeyinin düşük olması, diyet ve egzersiz yapmama, HbA1c>7 olması ve diyabet süresinin 10 yıldan fazla olması yaşam kalitesini olumsuz etkilemiştir. Ayrıca diyabet dışında başka kronik hastalık varlığı da olumsuz etkileyen durumlardan biridir. AKŞ, Trigliserit, Sigara ve alkol kullanımının yaşam kalitesi ile arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Sadece oral antidiyabetik kullananların yaşam kalitesi, insülin ve OAD + insülin kullananlara göre yaşam kalitesi daha yüksek bulundu. .Sonuç: Çalışmaya katılan hastalarda; eğitim düzeyinin, gelir düzeyinin, beslenme ve fiziksel aktivitenin, tedavi uyumu ve şeklinin yaşam kalitesini etkilediği görülmüştür. Hastaların bu konularda eğitilmesi, önleyici sağlık hizmetlerinin arttırılması yaşam kalitesini arttıracaktır.
Özet (Çeviri)
Objective: Diabetes mellitus is a metabolic disorder characterized by hyperglycemia, arising from partial or complete insulin deficiency or the development of insulin resistance in peripheral tissues. Diabetes particularly affects patients' physical, psychosocial, and social functioning, as well as their overall well-being. This study was designed to evaluate the quality of life in adult patients diagnosed with diabetes who are followed up and treated at the Family Medicine Outpatient Clinic of Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital, and to identify the factors that most frequently impair their quality of life. Materials and Methods: This study was conducted between August 1, 2024, and December 1, 2024, among adult patients who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic of Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital in Istanbul and had been diagnosed with diabetes and agreed to participate in the study. The most recent laboratory results of the patients were recorded. Data were collected using a 22-item sociodemographic questionnaire and the Diabetes Quality of Life (DQOL) scale, which consists of 45 items and four subscales: satisfaction, impact, diabetes-related worry, and social/vocational worry. Inclusion criteria were being between the ages of 18 and 65, having a diagnosis of diabetes, and consenting to participate in the research. Patients who were not treated at Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital, those under the age of 18 or over 65, and those without a diabetes diagnosis were excluded from the study. The total sample size was 200 participants. For statistical analysis, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences), version 29.0, was used. The normality of data distribution was assessed using the Shapiro-Wilk test, and a p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: Of the 200 patients who participated in the study, 54% were female and 46% were male. The vast majority of the participants (85.0%) were married, while 15.0% were single. The mean age of the participants was 57.64 ± 7.30 years, and the mean body mass index (BMI) was calculated as 29.45 ± 7.18. In terms of educational background, 34.0% were high school graduates, 26.0% had completed secondary school, 21.0% had only primary education, and 19.0% were university graduates. Regarding employment status, 36.0% were employed, 34.0% were retired, and 30.0% were unemployed. Income-related data showed that more than half of the participants (52.0%) belonged to the low-income group, while 31.0% were in the middle-income group and 17.0% in the high-income group. As for smoking status, 43.0% of the participants were smokers, 50.0% were non-smokers, and 7.0% were former smokers. In terms of disease duration, 55.0% of the participants had been living with diabetes for 5 to 10 years, 30.0% for less than 5 years, and 15.0% for more than 10 years. Comorbid conditions included hypertension in 80% of the participants, cardiovascular diseases in 32%, hypercholesterolemia in 29%, and thyroid disorders in 11%. Regarding treatment modalities, 82.0% of the patients were using oral antidiabetic drugs (OAD), 5.0% were on insulin therapy, and 13.0% were receiving a combination of OAD and insulin.In our study, the mean total score of the Diabetes Quality of Life (DQOL) scale was 3.81. When the mean scores of the subscales were examined, the following values were identified:“Treatment Satisfaction”3.41,“Psychological Impact of Treatment”3.75,“Worry/Concern About the Future Course/Effects of Diabetes”3.77, and“Social/Vocational Worry/Concern”4.31. Based on the evaluation of the mean DQOL scores, female gender, low educational level, low income level, lack of adherence to diet and exercise, HbA1c levels >7%, and a diabetes duration longer than 10 years were found to negatively affect quality of life. In addition, the presence of another chronic disease besides diabetes was among the factors adversely affecting quality of life. No significant association was found between quality of life and fasting blood glucose (FBG), triglyceride levels, smoking, or alcohol use. Patients using only oral antidiabetic drugs had higher quality of life scores compared to those using insulin or a combination of OAD and insulin therapy. Conclusion: In the patients who participated in the study, it was observed that educational level, income status, nutrition and physical activity, as well as treatment adherence and the type of treatment, had a significant impact on quality of life. Educating patients in these areas and enhancing preventive healthcare services are likely to improve their overall quality of life.
Benzer Tezler
- COVİD-19 tanısı ile Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesinde izlenen hastaların hastalık ile ilgili risk algıları ve yaşam tarzı değişikliği planlarının değerlendirilmesi
Evaluation of disease-related risk perceptions and lifestyle change plans of patients followed up at Hacettepe University adult hospital with the diagnosis of COVİD-19
KAMIL ZARNISHANOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY SAİN GÜVEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÇALIK BAŞARAN
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- Self-care management among adult patients with diabetes mellitus type2 in Thi-Qar city
Thi Qar şehrindeki diabetes mellitus tip 2 hastaları için özbakım yönetimi
WATHEQ ALWAN HUSSEIN HUSSEIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN SERDAR ESMER
- Tokat Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesinde kolelitiazis tanısı almış hastaların risk faktörleri açısından retrospektif incelenmesi
Retrospective examination of patients diagnosed at the Tokat Gaziosmanpasa University Hospital for risk factors
MÜNİR YASİN BİLGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
GastroenterolojiTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜHEYLA UZUN
- 65 yaş üstü tip 2 diyabet mellitus (DM) tanılı hastalarda serum renin-aldosteron düzeyinin vücut sıvı volümü ve arteriyel sertlik-kan basıncı arasındaki ilişkisi
The relationship of serum renin-aldosterone levels with body fluid volume and arterial stiffness-blood pressure in patients over 65 years of age with type 2 diabetes mellitus (DM)
SÜMEYYE YILDIZ ŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSelçuk Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN BALDANE