Yerel yönetimlerde dijital şeffaflık ve açık veri: İstanbul ilçe belediyeleri üzerine bir inceleme
Digital transparency and open data in local governments: a study on istanbul district municipalities
- Tez No: 1005138
- Danışmanlar: PROF. DR. FAZLI YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Yönetim Bilişim Sistemleri, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte yerel yönetimlerin web siteleri ve veri portalları, yalnızca kurumsal tanıtım araçları olmaktan çıkarak kentsel veriye erişim ve yönetim faaliyetlerinin izlenebilirliğini sağlamanın yanı sıra, verinin yeniden kullanımı üzerinden kamu değeri üretimini ve yerel inovasyonu destekleyen kritik altyapılara dönüşmüştür. Bu tez, İstanbul'daki seçili ilçe belediyelerinin dijital yönetişimde açıklık düzeyini iki tamamlayıcı boyutta inceler: Açık Veri Yetenekleri ve Dijital Şeffaflık. Türkiye'de ilçe düzeyinde bu iki boyutu birlikte değerlendiren çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Araştırma sorusu“İstanbul'daki ilçe belediyeleri açık veri yetenekleri ve dijital şeffaflık açısından ne düzeydedir?”olarak belirlenmiş; H1:“Örneklem ortalamasında Dijital Şeffaflık skoru, Açık Veri Yetenekleri skorundan daha yüksektir.”hipotezi test edilmiştir. Amaçlı örneklemle seçilen on belediyenin dijital içerikleri 15 Kasım–5 Aralık 2025 döneminde nitel içerik analiziyle incelenmiş; açık veri için 10, dijital şeffaflık için 7 alt kriter 0/1 kodlamayla puanlanmıştır. Bulgular, açık veri yeteneklerinde belirgin bir kutuplaşmaya işaret etmektedir: Kadıköy ve Tuzla %90, Eyüpsultan %80; Küçükçekmece %10; diğer altı belediye %0'dır. Dijital şeffaflıkta dağılım daha dengeli olup Esenyurt %43'te kalmış, diğer belediyeler %57–%71 bandında yer almıştır. Yedi belediyede dijital şeffaflığın açık veriden yüksek çıkması H1'i desteklemekte; örneklem ortalamaları sırasıyla yaklaşık %66 ve %27'dir. Sonuçlar, açık veri ile dijital şeffaflığın aynı dijital yönetişim mimarisinin iki tamamlayıcı boyutu olduğunu ve açık verinin daha yüksek teknik/kurumsal eşik gerektiren, daha dönüştürücü bir açıklık katmanı olarak ayrıştığını bulgular üzerinden göstermektedir.
Özet (Çeviri)
With the widespread adoption of digitalization, local governments' websites and data portals have evolved beyond mere institutional promotion tools into critical infrastructures that not only enable access to urban data and enhance the traceability of administrative activities, but also support the creation of public value and local innovation through data reuse. Drawing on the open government approach, this thesis examines the level of openness in digital governance among selected district municipalities in Istanbul through a comparative analysis of two complementary dimensions: Open Data Capabilities and Digital Transparency. In Türkiye, studies assessing these two dimensions together within a holistic framework at the district level remain limited. The main research question is formulated as:“To what extent do district municipalities in Istanbul perform in terms of open data capabilities and digital transparency?”Accordingly, the hypothesis H1“At the sample mean level, the Digital Transparency score is higher than the Open Data Capabilities score”is tested. Within the scope of qualitative content analysis, the digital content of ten municipalities selected via purposive sampling was examined between 15 November and 5 December 2025. Ten sub-criteria for open data and seven sub-criteria for digital transparency were scored using binary (0/1) coding. The findings indicate a pronounced polarization in open data capabilities: Kadıköy and Tuzla scored 90%, Eyüpsultan 80%, Küçükçekmece 10%, while the remaining six municipalities scored 0%. Digital transparency displayed a more balanced distribution: Esenyurt remained at 43%, whereas the other municipalities ranged between 57% and 71%. In seven municipalities, digital transparency scores exceeded open data scores, supporting H1; the sample mean scores were approximately 66% for digital transparency and 27% for open data. The results demonstrate, based on the findings, that open data and digital transparency constitute two complementary dimensions of the same digital governance architecture, and that open data stands out as a more transformative layer of openness requiring higher technical and institutional thresholds.
Benzer Tezler
- Türkiye'de elektronik belediyecilik (E-belediyecilik) uygulamaları: Büyükşehir, il ve ilçe belediyeleri üzerine bir inceleme
Electronic municipalty (E-municipalty) applications in Türkiye: A stduy on metropolitan, provincial and district municipalities
HALİL İBRAHİM ÖZBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu YönetimiNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EZGİ SEÇKİNER BİNGÖL
- Smart city concept and urban planning: Geographical analysis of the smart city index and implications for Turkish context
Akıllı kent kavramı ve kent planlama: Akıllı kent indeksinin coğrafi çözümlemesi ve Türkiye bağlamına ilişkin çıkarsamalar
KABEER SALEH TIJJANI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YASEMİN SARIKAYA LEVENT
- Türkiye'de yerel yönetimlerin açık veri politikası
Open data policy of local governments in Türkiye
NURAL CENGİZ YAMAKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kamu YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELVETTİN AKMAN
- Kamu yönetiminde açık veri: Türkiye'de yerel yönetim uygulama örnekleri üzerinden bir değerlendirme
Open data in public administration: An evaluation based on examples of local administration practices in Türkiye
NURAN SAKARYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu YönetimiSelçuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET SALAHADDİN GEZİCİ
- Belediye hizmetlerinin yürütülmesinde e-belediyeciliğin rolü: Malatya Büyükşehir Belediyesi örneği
The role of e-municipality in the delivery of municipal services: The case of Malatya Metropolitan Municipality
YUSUF KAPTANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Kamu YönetimiMarmara ÜniversitesiYerel Yönetimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ ARIKBOĞA