Şizofreni tanılı bireylerde tedaviye uyum ölçeğinin geliştirilmesi
Development of a treatment adherence scale in individuals diagnosed with schizophrenia
- Tez No: 1005137
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜL DİKEÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Geçerlilik, Güvenilirlik, Hemşirelik, Psikiyatri, Tedavi, Uyum, Şizofreni, Reliability, Nursing, Psychiatry, Treatment, Adjustment, Schizophrenia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tedaviye uyum; ilaçların düzenli kullanımı, psikososyal müdahaleler ve randevulara düzenli katılım gibi unsurları içeren, şizofreni yönetiminde klinik gidişatı ve bireyin işlevsel düzeyini doğrudan etkileyen temel bir değişkendir. Ancak mevcut ölçüm araçlarının kültürel adaptasyonu ve klinik uygulanabilirliğinin sınırlı olması, yeni bir ölçme aracı ihtiyacı doğurmaktadır. Bu çalışma, Şizofreni Tanılı Bireylerde Tedaviye Uyum Ölçeğinin geliştirilmesi ve test edilmesi amacıyla yapıldı. Araştırma metadolojik tiptedir. Ölçek maddeleri, literatür doğrultusunda ve araştırmacıların deneyimleri temel alınarak oluşturuldu; kapsam geçerliliği uzman görüşleri ile değerlendirildi. Ölçeğin yapı geçerliliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleriyle incelendi, güvenilirliği iç tutarlılık katsayıları ve madde-toplam korelasyonları üzerinden değerlendirildi. Şizofreni Tanılı Bireylerde Tedaviye Uyum Ölçeği'nin Cronbach alfa katsayısı 0,73 olarak bulundu. Ölçeğin zamana karşı güvenirliğini belirlemek amacıyla 220 kişi olan örneklemin %30'una (n=66) iki hafta sonra test-tekrar test (retest) uygulaması yapıldı. KMO değeri 0,72 olarak saptandı. Ölçeğin ICC değeri 0,95 olarak saptandı. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin üç alt boyuttan oluştuğu belirlendi. Oluşan alt boyutlar ilişkili maddelerle bilişsel tedaviye uyum, tedavide sorumluluk alma ve davranışsal tedaviye uyum olarak adlandırıldı. Alt boyutlar ile toplam ölçek puanı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki saptandı. Sonuç olarak, Şizofreni Tanılı Bireylerde Tedaviye Uyum Ölçeği'nin klinik uygulamalarda, hasta takibi, hemşirelik girişimi ve müdahale programlarının etkisinin değerlendirilmesinde kullanılabileceği; pratik ve kapsamlı bir ölçüm aracı olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Treatment adherence, encompassing elements such as regular medication use, psychosocial interventions, and regular appointment attendance, is a fundamental variable in schizophrenia management that directly affects clinical course and the individual's functional level. However, the limited cultural adaptation and clinical applicability of existing measurement tools necessitate a new measurement tool. This study was conducted to develop and test the Treatment Adherence Scale for Individuals Diagnosed with Schizophrenia. The research is methodological in nature. Scale items were developed based on the literature and the researchers' experiences; content validity was evaluated through expert opinions. The construct validity of the scale was examined using exploratory and confirmatory factor analyses, and its reliability was assessed through internal consistency coefficients and item-total correlations. The Cronbach's alpha coefficient of the Treatment Adherence Scale for Individuals Diagnosed with Schizophrenia was found to be 0.73. To determine the time-test reliability of the scale, a test-retest was administered to 30% of the sample (n=66) after two weeks. The KMO value was determined as 0.72. The ICC value of the scale was determined as 0.95. As a result of the analyses, it was determined that the scale consists of three sub-dimensions. These sub-dimensions were named cognitive treatment adherence, taking responsibility in treatment, and behavioral treatment adherence with related items. A positive and significant relationship was found between the sub-dimensions and the total scale score. In conclusion, it is considered that the Treatment Adherence Scale in Individuals Diagnosed with Schizophrenia can be used in clinical applications, in patient follow-up, in nursing interventions, and in evaluating the effectiveness of intervention programs; it is a practical and comprehensive measurement tool
Benzer Tezler
- Telefonla problem çözme müdahalesinin şizofreni tanılı bireylerin ilaç tedavisine uyumuna etkisi
The effect of phone problem solving intervention to medication adherence of schizophrenia diagnosed individuals
ESRA USLU
Doktora
Türkçe
2017
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADRİYE BULDUKOĞLU
- Şizofreni hastalarının ilaç uyumu ve içgörü düzeylerine motivasyonel görüşmenin etkisi
The effect of motivational interviewing on treatment adherence and insight levels of patients with schizophrenia
MELİKE ERTEM
Doktora
Türkçe
2016
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİYE ÇETİNKAYA DUMAN
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı alan ergenlerde ve ebeveynlerinde üstbiliş
Metacognition in adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder and their parents
ZEYNEP ECE TOKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZALP EKİNCİ
- Şizofreni tanılı bireylerde bilişsel davranışçı terapi temelli psikoeğitimin tedaviye uyum ve agresyona etkisi
The effect of cognitive behavioral therapy based psychoeducation on treatment adherence and aggression in individuals diagnosed with schizophrenia
SEVİNÇ YAŞAR CAN
- Şizofreni tanılı bireylerde ilaç tedavisi uyumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of factors affecting medication adherence of individuals diagnosed with schizophrenia
BUSE ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikiyatriEskişehir Osmangazi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA USLU