18 yaş altı çocuklarda zehirlenme nedenlerinin incelenmesi
Investigation of poisining causes in children under 18 years of age
- Tez No: 1005179
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEM GÜN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Çocuk, Zehirlenme, Acil Servis, İlaç Zehirlenmesi, Suisid, Risk Faktörü, Child, Poisoning, Emergency Department, Drug Poisoning, Suicide, Risk Factor
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Çocukluk çağı zehirlenmeleri, acil servis başvuruları arasında en sık ve en kritik acil durumlardan biri olup, morbidite ve mortalite açısından önemli bir sağlık sorunudur. Çalışmamızda, 18 yaş altı çocuklarda zehirlenme nedenlerinin dağılımı, klinik özellikleri ve risk faktörlerinin çok merkezli bir veriyle değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Araştırmamızda, 1 Ocak 2022 ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasında İstanbul'da iki üçüncü basamak hastanenin çocuk acil servislerine kaza veya özkıyım amaçlı zehirlenme nedeniyle başvuran ve dosya incelemesine dahil edilen toplam 94 çocuk hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Hayvan/böcek ısırığı, alkol ve besin zehirlenmeleri dışlandı. Olguların yaş, cinsiyet, zehirleyici madde türü, klinik başvuru bulguları, başvuru zamanı, uygulanan tedavi yöntemleri, yatış durumu ve sosyal/ailesel faktörleri analiz edildi. Veriler SPSS 26.0 ile değerlendirildi, istatistiksel analizlerde uygun testler kullanıldı. p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Zehirlenme vakalarının %73,4'ünde ilaç, %26,6'sında kimyasal madde etkeni saptandı. Vakaların %76,6'sı kaza, %23,4'ü ise suisid (özkıyım) amaçlı gelişti. Erkeklerde kaza, kızlarda ise suisid amaçlı başvuru anlamlı şekilde daha yüksekti (p<0,05). Özellikle 13-18 yaş arası kızlarda suisid oranı dikkat çekiciydi. En sık zehirlenme nedeni olarak vitamin/takviye ürünleri, antidepresanlar ve analjezikler ilaç grubunda; deterjan, tiner ve dezenfektan ise kimyasal grupta öne çıktı. Kimyasal zehirlenmelerin tamamı kazara, suisid vakalarının tamamı ise ilaç ile gelişti. Acil servise başvuruların %63,8'i ilk bir saatte gerçekleşti; bu oran küçük yaşlarda daha yüksekti. Olguların büyük çoğunluğunda (%95,7) Glasgow Koma Skalası (GKS) 15 olarak değerlendirildi. Olguların %19,1'ine mide lavajı uygulandı. Vakaların %53,2'si ayaktan izlenirken, %36,2'si servise, %10,6'sı ise yoğun bakıma yatırıldı. Suisid vakalarında yatış ve yoğun bakım oranı anlamlı şekilde yüksekti. Psikiyatrik tanısı olan çocukların oranı genel seride %17,0 iken, suisid vakalarında bu oran %68,2'ye yükselmişti. Ayrıca, ebeveyn ayrılığı suisid grubunda belirgin şekilde fazlaydı 2 Sonuç: Çocukluk çağı zehirlenmelerinde 0-5 yaş grubunda erkeklerde kaza, 13-18 yaş kızlarda ise suisid amaçlı ilaç alımı ön plandadır. İlaçlar başta olmak üzere, evde kolay erişilebilen tıbbi ve kimyasal ürünler en önemli risk unsurudur. Özellikle ergen kızlarda ruh sağlığı sorunları ve aile bütünlüğündeki bozulma, suisid riskini artırmaktadır. Basit güvenlik önlemleri, aile ve toplum eğitimi ile erken psikososyal destek uygulamaları zehirlenmelerin sıklığını ve ağır sonuçlarını azaltmada etkili olacaktır. Acil servise başvuran 18 yaş ve altı hastalarda, iyi bir anamnez, şüphe, erken müdahele, hasta mortalite ve morbiditesi açısından önemlidir.
Özet (Çeviri)
Introduction: Childhood poisonings are among the most common and critical emergencies presenting to emergency departments and represent a significant health problem in terms of morbidity and mortality. This study aimed to retrospectively evaluate the distribution, clinical features, and risk factors of poisoning in children under 18 years of age admitted to two tertiary hospitals in Istanbul over a two-year period. Materials and Methods: This retrospective study included 94 pediatric patients who presented to the pediatric emergency departments of two tertiary hospitals between January 1, 2022, and December 31, 2023, due to accidental or intentional (suicidal) poisoning. Patients with animal/insect bites, alcohol, or food poisoning were excluded. Data on age, sex, type of toxic agent, clinical presentation, time to emergency admission, treatment modalities, hospitalization status, and familial/social background were collected. Statistical analyses were performed using SPSS v26.0, with appropriate parametric and non-parametric tests applied; p<0.05 was considered statistically significant. Results: Of all poisoning cases, 73.4% were attributed to pharmaceutical agents, whereas 26.6% involved chemical substances. Accidental poisonings accounted for 76.6% of cases, while 23.4% were the result of intentional self-poisoning (suicide attempts). Accidental exposures were significantly more frequent among males, whereas intentional self-poisoning was significantly more frequent among females (p<0.05). Notably, the prevalence of suicide attempts was particularly high among females aged 13–18 years. (p<0.05). The most frequent drug categories were vitamin/supplements, antidepressants, and analgesics; among chemicals, detergents, thinner, and disinfectants predominated. All chemical poisonings were accidental; all suicidal poisonings were due to drug ingestion. In 63.8% of cases, admission to the emergency department occurred within the first hour, with this rate being higher in 4 younger children. Most patients had a Glasgow Coma Scale (GCS) score of 15 (95.7%). In 19.1% of the cases, gastric lavage was performed. While 53.2% of the patients were managed on an outpatient basis, 36.2% were admitted to the ward, and 10.6% required admission to the intensive care unit.. Hospitalization and intensive care requirements were significantly higher in suicidal cases. No deaths were recorded. While the overall rate of children with a psychiatric diagnosis was 17.0%, this rate increased to 68.2% in suicidal cases. Parental separation was also significantly more frequent among suicide attempts. Conclusion: In childhood poisoning, accidental poisonings are most common in young boys, whereas intentional (suicidal) poisonings are predominant among adolescent girls. Easily accessible drugs and household chemicals remain the most important risk factors. Mental health problems and parental separation significantly increase the risk of suicide in adolescents, especially girls. Basic preventive measures, family and community education, and early psychosocial support can effectively reduce both the incidence and the severity of childhood poisonings.
Benzer Tezler
- 2014 – 2017 yılları arasında Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi acil servisine başvuran 0 – 1 yaş arası çocuk travma olgularının incelenmesi
The investigation of 0 - 1 years child trauma cases in The Afyon Kocatepe University Medical Faculty Hospital emergency service between 2014-2017
MERVE ÖZKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
İlk ve Acil YardımAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE NUR USER
- Nörolojik ilaç zehirlenmesi nedeni ile başvuran çocukların değerlendirilmesi
Evaluation of children presented with neurological drug intoxication
MEHMET KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET CELAL DEVECİOĞLU
- Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk acil servisine başvuran zehirlenme vakalarının geriye dönük değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of poisoning case application to the pediatric emergency department of Haseki Training and Research Hospital
ŞEHADET AKDENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAMİL ŞAHİN
PROF. DR. MURAT ELEVLİ
- Selçuk Tıp Fakültesi Çocuk Acil Polikliniğine başvuran travma dışı adli vakaların değerlendirilmesi
Investigation of the forensic cases who had been admitted to Pediatric Emergency Department, Selcuk University Medical Faculty Hospital
SEVİL ŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSelçuk ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALAADDİN YORULMAZ
- 2021-2023 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesine başvuran 18 yaş altı adli vakaların medikolegal açıdan değerlendirilmesi
A medico-legal assessment of forensic cases involving individuals under 18 admitted to Akdeniz University Hospital (2021-2023)
GÖKÇE İBZE