Sosyal medyada linç kültürü, ifade özgürlüğü ve adalet algısı
Lynch culture, freedom of expression and perception of justice in social media
- Tez No: 1005208
- Danışmanlar: PROF. DR. KAAN YILANCIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Adli Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Adli Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, sosyal medyada karşılaşılan linç ve yoğun eleştiri deneyimlerinin bireylerin ifade özgürlüğü algıları ve adli mercilere başvurma niyetleri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışma, sosyal medya platformlarında yaşanan bu tür deneyimlerin yalnızca çevrimiçi etkileşimleri değil, bireylerin hukuki tutumlarını da etkileyebileceği varsayımına dayanmaktadır. Araştırma nicel yöntem temelinde yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde, Türkiye'de yaşayan 297 katılımcıya çevrimiçi anket uygulanmıştır. Anket, demografik soruların yanı sıra linç korkusu, ifade özgürlüğü algısı ve adli başvuru niyetini ölçen psikometrik ölçekler yer alır. Ayrıca, ekonomi, toplumsal cinsiyet, dini hassasiyetler, kadın ve çocuk şiddeti ve insan hakları gibi farklı temaları içeren senaryo blokları kullanılarak katılımcıların bağlama duyarlı değerlendirmeleri alınmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçeklerin iç tutarlılığı Cronbach's alfa katsayısı ile değerlendirilmiş, değişkenler arasındaki ilişkiler korelasyon analizleriyle incelenmiştir. Senaryo temelli sorulara verilen yanıtlar ise betimleyici istatistikler aracılığıyla analiz edilerek, farklı içerik temalarına göre algı ve değerlendirmelerdeki değişimler ortaya konmuştur. Araştırma bulguları, sosyal medyada linç edilme korkusunun bireylerin ifade özgürlüğü algıları ve adli mercilere başvurma niyetleriyle ilişkili olabileceğini göstermektedir. Senaryo temelli değerlendirmeler ise, paylaşılan içeriğin temasına bağlı olarak katılımcıların algılarında farklılaşmalar yaşandığına işaret etmektedir. Bu çerçevede çalışma, sosyal medyada linç deneyimlerinin psikolojik ve hukuki boyutlarının birlikte ele alınmasının önemine dikkat çekmekte ve dijital ortamlarda yaşanan mağduriyetlerin daha bütüncül biçimde anlaşılmasına katkı sunmayı amaçlamaktadır
Özet (Çeviri)
This study examines the effects of experiences of online lynching and intense criticism encountered on social media on individuals' perceptions of freedom of expression and their intentions of legal help seeking. The study assumes that such experiences on social media platforms may influence not only online interactions but also individuals' legal attitudes. The research was conducted using a quantitative methodology. Data was collected through an online survey administered to 297 participants residing in Türkiye. The survey included demographic questions as well as psychometric scales measuring fear of online lynching, perceptions of freedom of expression, and intention to apply to legal authorities. In addition, scenario-based blocks addressing different themes, such as economy, gender, religious sensitivities, violence against women and children, and human rights, were used to understand participants' perceptions of said themes. The collected data was analyzed using the IBM SPSS. The internal consistency of the scales were assessed using Cronbach's alpha and the relationships between variables were examined through correlation analyses. Responses to the scenario based questions were analyzed using descriptive statistics, allowing for the identification of differentiations in perceptions and evaluations across different themes. The findings indicate that fear of being subjected to online shaming may be associated with individuals' perceptions of freedom of expression and their intentions of legal help seeking. The scenario based evaluations further suggest that participants' perceptions vary depending on the thematic content. Within this framework, the study emphasizes the importance of addressing online lynching experiences by considering their psychological and legal dimensions together and aims to contribute to a more comprehensive understanding of social media–related victimization in digital environments in a holistic way.
Benzer Tezler
- Sosyal medyada linç kültürü: Twitter'da örnek olay incelemesi
Linch culture in social media: Case study on twitter
MAHMUT KUTLU
Doktora
Türkçe
2022
Radyo-TelevizyonErciyes ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VAHİT İLHAN
- Etik ilkeler bağlamında sosyal medyada linç kültürü: Örnek bir araştırma
Lynch culture on social media in the context of ethical principles: An exemplary study
MUHARREM YEŞİLIRMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Radyo-Televizyonİstanbul Aydın ÜniversitesiYeni Medya Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CÜNEYT BOZKURT
- Bireylerin sosyal medya paylaşımlarının Elısabeth Noelle-Neumann'ın suskunluk sarmalı kuramı açısından incelenmesi
Analyzing individuals' social media posts in terms of Elisabeth Noelle-Neumann's spiral of silence theory
BERK BOZTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜVEN NECATİ BÜYÜKBAYKAL
- Suriyeli mültecilerin Türkiye medyasındaki sınıfsal temsili
Class representation of Syrian refugees in Turkish media
FERAY ARTAR
Doktora
Türkçe
2019
SosyolojiAnkara ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜZEYYEN AYTÜL KASAPOĞLU
- Sosyal medyada linç kültürü: Twitter örneği
Lynching culture on social media: example of Twitter
ZEHRA RUMEYSA FİDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İletişim BilimleriÜsküdar ÜniversitesiYeni Medya ve Gazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN İRVAN