Sosyotropik ve otonomik kişilik özellikleri ile sürekli öfke arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolü
The mediating role of cognitive flexibility in the relationship between sociotropic and autonomic personality traits and trait anger
- Tez No: 1005212
- Danışmanlar: PROF. DR. ARİF HALDUN SOYGÜR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mevcut araştırma, sosyotropik ve otonomik kişilik özellikleri ile sürekli öfke arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları, 18 yaş üstü toplam 454 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, Sosyodemografik Bilgi Formu, Sosyotropi ve Otonomi Ölçeği, Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzları Ölçeği (SL-Öfke) ve Bilişsel Esneklik Envanteri aracılığı ile elde edilmiştir. Araştırmanın veri analizlerinin tamamı SPSS ve AMOS programları aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Öncelikle örnekleme dair betimleyici istatistikler saptanmış ve normallik değerlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Değişkenler için sosyodemografik özellikler bağlamında bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi gerçekleştirilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek üzere Pearson korelasyon analizi ve sürekli öfkenin diğer değişkenler tarafından ne ölçüde yordandığını incelemek amacıyla hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır. Aracılık analizini test etmek amacıyla ise yapısal eşitlik modeli kullanılmış, modelin geçerliliği doğrulayıcı faktör analizi ile değerlendirilmiştir. Mevcut araştırmanın bulguları, değişkenlerin sosyodemografik özelliklerin çoğunluğu ile anlamlı ilişkiler gösterdiğini sunmaktadır. Sosyotropik ve otonomik kişilik özellikleri ile sürekli öfke arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Sosyotropik kişilik özelliği ile bilişsel esneklik arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunurken, otonomik kişilik özelliği ile pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır. Bilişsel esneklik ve sürekli öfke arasında ise anlamlı negatif ilişki gözlenmiştir. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçları ise ilgili kişilik özelliklerinin sürekli öfkeyi anlamlı bir şekilde yordadığını ve bilişsel esnekliğin analize eklenmesi ile de açıklanan varyansın anlamlı bir şekilde arttığını göstermektedir. Aracılık analizi, sosyotropik ve otonomik kişilik özelliği (yalnızlıktan hoşlanma) ile sürekli öfke arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin anlamlı ve kısmi aracı rolü olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The current study was conducted to examine the mediating role of cognitive flexibility in the relationship between sociotropic and autonomic personality traits and trait anger. The participants consisted of 454 individuals over the age of 18. Data were collected using Sociodemographic Information Form, Sociotropy and Autonomy Scale, Trait Anger and Anger Expression Styles Scale (Trait Anger), and Cognitive Flexibility Inventory. All data analyses were conducted using SPSS and AMOS. First, descriptive statistics were calculated for the sample, and normality assumptions were assessed. Independent samples t-tests and one-way analysis of variance were conducted for variables in the context of sociodemographic characteristics. Pearson correlation analysis was used to examine the relationships between variables, and hierarchical regression analysis was used to examine the extent to which trait anger was predicted by other variables. Structural equation modeling was used to test the mediation analysis, and the validity of the model was assessed using confirmatory factor analysis. The findings of the study indicate that the variables exhibit significant relationships with the majority of sociodemographic characteristics. A significant and positive relationship was found between sociotropy and autonomy and trait anger. A negative significant relationship was found between sociotropy and cognitive flexibility, while a positive significant relationship was found with autonomy. A significant negative relationship was observed between cognitive flexibility and trait anger. Regression analysis indicate that the relevant personality traits significantly predict trait anger, and the variance explained increases significantly with the addition of cognitive flexibility to the analysis. Mediation analysis indicate that cognitive flexibility has a significant and partial mediating role in the relationship between sociotropic and autonomic personality (preference for solitude) and trait anger.
Benzer Tezler
- Ergenlerin sosyotropik otonomik kişilik özellikleri ile sürekli öfke ve öfke ifade tarzları arasındaki ilişki
The relationship between sociotropic autonomic personality of adolescents on state anger and their anger expression
ZEYNEP YÜCE
- Yetişkinlerde bağlanma stilleri ile sürekli kaygı düzeyi ve sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Research the relationsip between adult attachment styles with trait anxiety and sociotrophic-autonomic personality traits
DENİZ SENEM DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiIşık ÜniversitesiKlinik Psikoloji Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RUKİYE HAYRAN
- Sosyotropik ve otonomik kişilik özelliklerine sahip yetişkinlerin stresle başa çıkma tarzı ve ruhsal belirtiler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between stress management style and psychological symptoms of adults with sociotropic and autonomic personality traits
TUĞBA BALIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiIşık ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RUKİYE HAYRAN
- Yetişkin bireylerin sosyotropik-otonomik (Bağımlı-özerk) kişilik özelliklerinin, algılanan duygusal istismar seviyeleri ve takıntılı olma düzeyleri ilişkisi üzerine bir inceleme
A research on relationship between socio-tropic (Depentdent – autonomous) personality traits, perceived emotional abuse and obssesi̇veness
GÖZDE SEÇKİNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiBeykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. SELİN BİRGÜL BARAN
- Sosyotropik ve otonomik kişilik özellikleri ile ebeveyn öz-yeterlilik ilişkisinin incelenmesi
An investigation of the relationship between sociotropic-autonomic personality traits and parental self-efficacy
SEVDE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE TOLUN ARICI