Karaciğer sirozu olan hastalarda skorların mortaliteninöngörüsündeki etkinliğinin araştırılması
Comparative analysis of MELD 3.0 and GEMA scores in predicting mortality in patients with liver cirrhosis
- Tez No: 1005213
- Danışmanlar: PROF. DR. ONUR KESKİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Gastroenteroloji, Internal diseases, Gastroenterology
- Anahtar Kelimeler: Siroz, MELD-3.0, GEMA, mortalite, sağkalım, karaciğer transplantasyonu, Karaciğer nakli, Karaciğer sirozu, Prognoz, Cirrhosis, MELD 3.0, GEMA, mortality, survival, liver transplantation, Liver cirrhosis, Prognosis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gastroenteroloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Karaciğer sirozu, ilerleyici seyri ve yüksek mortalite oranları nedeniyle dünya genelinde önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Klinik gidişin heterojen olması, hastaların prognozunun doğru biçimde öngörülmesini zorlaştırmakta; bu durum hem tedavi stratejilerinin belirlenmesinde hem de karaciğer transplantasyonu için önceleme süreçlerinde güvenilir prognostik skorlara olan gereksinimi artırmaktadır. Bu amaçla geliştirilmiş olan Model for End-Stage Liver Disease (MELD) temelli skorlar klinik pratikte yaygın olarak kullanılmakla birlikte, son yıllarda güncellenmiş ve ek parametreler içeren yeni skorlama sistemlerinin prognostik üstünlüğü tartışılmaktadır. Amaç: Karaciğer sirozu, yüksek mortalite riski ve sınırlı tedavi seçenekleri nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Mortalitenin doğru öngörülmesi, klinik yönetimin planlanması ve karaciğer nakli bekleme listelerinin adil biçimde düzenlenmesi açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada, karaciğer nakli bekleme listesindeki siroz hastalarında MELD, MELD-Na, MELD-3.0, GEMA ve GEMA-Na skorlarının mortalite, genel sağkalım ve transplantasyonsuz sağkalımı öngörme güçlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, retrospektif kohort çalışmaya Ocak 2020–Aralık 2025 tarihleri arasında izlenen 178 erişkin siroz hastası dahil edilmiştir. Klinik, laboratuvar ve görüntüleme verileri retrospektif olarak toplanmıştır. Her hasta için Child–Pugh, MELD, MELD-Na, MELD-3.0, GEMA ve GEMA-Na skorları hesaplanmıştır. Sonlanım noktaları karaciğer transplantasyonu veya exitus ile tanımlanan karaciğer ilişkili olay ve transplantasyonsuz mortalite olarak belirlenmiştir. Sağkalım analizleri Kaplan–Meier yöntemi ile yapılmış, gruplar log-rank testi ile karşılaştırılmıştır. Prognostik performans ROC eğrileri, AUC değerleri, DeLong testi, Cox regresyon analizleri ve Harrell's C istatistiği kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Hastaların %50,6'sı erkek olup ortanca yaş 57 idi. İzlem süresince hastaların %38,8'i exitus olurken %11,2'sine karaciğer transplantasyonu uygulanmıştır. Hastaların ortanca takip süresi 35,4 ay (min-max: 0,5-70,6) olarak belirlendi Tüm skorlar için belirlenen cut-off değerlerinin üzerinde yer alan hastalarda sağkalım anlamlı derecede daha kısaydı (tümü için p<0,001). ROC analizlerinde en yüksek ayırt edici performans MELD-3.0 skoru için saptandı (AUC=0,759), bunu GEMA-Na (AUC=0,724) ve MELD-Na (AUC=0,715) izledi. DeLong testlerinde MELD-3.0'ın MELD, MELD-Na ve GEMA skorlarına kıyasla anlamlı derecede üstün olduğu gösterildi. Transplantasyon dışlanan alt grup analizlerinde de MELD-3.0 ve GEMA-Na skorları mortalite öngörüsünde en yüksek diskriminasyon gücünü sergiledi. Harrell's C istatistiği transplantasyonsuz sağkalım için en yüksek MELD-3.0 skorunda bulundu (C=0,780). Sonuç: Bu çalışmada MELD-3.0 ve GEMA-Na skorları, sirozlu hastalarda hem genel sağkalım hem de transplantasyonsuz mortaliteyi öngörmede klasik MELD ve MELD-Na skorlarına kıyasla daha güçlü prognostik performans göstermiştir. Bulgular, özellikle transplantasyona erişimin sınırlı olduğu popülasyonlarda daha geniş parametreli skorlama sistemlerinin klinik karar süreçlerine anlamlı katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Cirrhosis is a progressive chronic liver disease associated with substantial morbidity and mortality worldwide. Due to the heterogeneous clinical course of cirrhosis, accurate prognostic assessment remains challenging yet essential for guiding clinical decision-making and prioritizing patients for liver transplantation. Although Model for End-Stage Liver Disease (MELD)–based scoring systems are widely used in clinical practice, emerging models incorporating additional clinical and laboratory parameters have been developed to improve prognostic accuracy. Objective: Cirrhosis is a major global health problem associated with high mortality and limited curative treatment options. Accurate prediction of mortality is essential for optimal clinical management and fair allocation of liver transplantation resources. This study aimed to compare the prognostic performance of MELD, MELD-Na, MELD 3.0, GEMA, and GEMA-Na scores in predicting mortality, overall survival, and transplant-free survival in patients with cirrhosis on the liver transplant waiting list. Methods: This single-center, retrospective cohort study included 178 adult patients with cirrhosis followed between January 2020 and December 2025. Clinical, laboratory, and imaging data were collected retrospectively. Child–Pugh, MELD, MELD-Na, MELD 3.0, GEMA, and GEMA-Na scores were calculated for each patient. The primary endpoint was a composite outcome of liver transplantation or death, while transplant-free mortality was evaluated in a predefined subgroup analysis. Survival analyses were performed using the Kaplan–Meier method with log-rank tests. Prognostic performance was assessed using ROC curve analysis, area under the curve (AUC), DeLong tests, Cox proportional hazards models, and Harrell's C statistic. Results: The median age was 57 years, and 50.6% of patients were male. During follow-up, 38.8% of patients died and 11.2% underwent liver transplantation. The median follow-up duration was 35.4 months (range: 0.5–70.6). For all scoring systems, patients above predefined cut-off values had significantly shorter survival (all p<0.001). Among the scores, MELD 3.0 demonstrated the highest discriminative ability for predicting liver-related outcomes (AUC=0.759), followed by GEMA-Na (AUC=0.724) and MELD-Na (AUC=0.715). DeLong tests showed that MELD 3.0 had significantly superior performance compared with MELD, MELD-Na, and GEMA. In the transplant-free survival analysis, MELD 3.0 and GEMA-Na maintained the highest prognostic accuracy. Harrell's C statistic was highest for MELD 3.0 in predicting transplant-free mortality (C=0.780). Conclusion: Both MELD 3.0 and GEMA-Na scores demonstrated superior prognostic performance compared with traditional MELD-based models in patients with cirrhosis. These findings suggest that updated, multi-parameter scoring systems may provide more accurate risk stratification, particularly in populations with limited access to liver transplantation.
Benzer Tezler
- Karaciğer sirozu tanılı hastalarda non invaziv methodların özofagus varis kanama riskini belirlemedeki rolü
The role of non invasive methods in determining the risk of esophagus bleeding in patients with liver cirrhosis
DOĞAN CAN ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANİFE USTA ATMACA
- Karaciğer Sirozu hastalarında sarkopeninin prognoza ve hepatik dekompansasyona etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of sarcopenia on prognosis and hepatic decompensation in patients with Liver Cirrhosis
GÜNDÜZ KARAOĞLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Gastroenterolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ AKYÜZ
- Karaciğer biyopsisi ile hepatosteatoz tanısı alan hastaların demografik, patolojik ve rutin laboratuvar verilerinin incelenmesi
Demographic, pathological and routine laboratory data analysis of patients with hepatosteatosis diagnosed by liver biopsy
TOPRAK KOÇAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
GastroenterolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLAY DANIŞ
- Karaciğer sirozu olan hastalarda, malnütrisyon, vücut bileşimi, enerji ve besin ögeleri alımının değerlendirilmesi
Assessment of malnutrition, body composition and energy and nutrient intakes in patients with liver cirrhosis
MERVE SUSUZLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Bölümü
DOÇ. DR. HÜLYA GÖKMEN ÖZEL
- Karaciğer sirozu olan hastalarda malnütrisyon belirlemede kullanılan tarama ve değerlendirme testlerinin biyokimyasal kan parametreleri, antropometrik ölçümleri ve besin tüketimleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between screening and evaluati̇on tests used in determining malnutrition in patients with liver cirrhosis, biochemical blood parameters, anthropometric measurements and food consumption
MERVE KARAASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE ARITICI