Beden politikaları: Çağdaş feminist sanatta kadın bedeninin ikonografisi
Body politics: The iconography of the female body in contemporary feminist art
- Tez No: 1005421
- Danışmanlar: PROF. DR. BENGİSU BAYRAK SHAHMIRI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Beykoz Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim ve Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Görsel Sanatlar ve Görsel İletişim Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, 1960'lardan 1990'ların sonlarına kadar çağdaş feminist sanatta kadın bedeninin ikonografisinin dönüşümünü hem Batı hem de Türkiye bağlamlarına odaklanarak incelemektedir. Feminist teori ve beden politikası temelinde, kadın sanatçıların erkek bakışının nesnesi olarak kadın bedeninin tarihsel kurgusuna meydan okuduklarını ve onu eylem, direniş ve öz temsilin mekânı olarak nasıl yeniden tanımladıklarını analiz etmektedir. İkonografik ve bağlamsal analiz yoluyla, seçilen sanat çalışmaları incelenerek performans, fotoğraf, enstalasyon ve kavramsal pratiklerin egemen görsel kodları nasıl bozduğu ortaya konmaktadır. Araştırma, pasif çıplaktan aktif özneye geçişi izleyerek bedenin kimlik, iktidar, cinsellik ve ideoloji konularının müzakere edildiği bir araç haline nasıl geldiğini göstermektedir. Bu tez batıda feminist sanat temsilinin radikal eleştirisini incelerken aynı zamanda Türkiye'deki sanatçıların farklı sosyo-politik koşullarda feminist söylemle nasıl ilgilendiklerini de incelemektedir. Sanat yapıtlarını tarihsel çerçeveleri içinde konumlandırarak bu çalışma, imge ve iktidar arasındaki ilişkiyi vurgulamakta ve temsilin hem kültürel bir yapı hem de politik bir eylem olarak nasıl işlediğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu araştırma çağdaş feminist sanatın sadece kadın bedeninin görsel dilini değil, aynı zamanda kişisel deneyimin kolektif mücadeleyle kesiştiği kritik bir alan olan sanatın daha geniş anlamını da dönüştürdüğünü savunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the transformation of the female body's iconography in contemporary feminist art from the 1960s to the late 1990s, focusing on both Western and Turkish contexts. Based on feminist theory and body politics, it analyses how women artists challenged the historical construction of the female body as an object of the male gaze and redefined it as a space of action, resistance, and self- representation. Through iconographic and contextual analysis, selected artworks are examined to reveal how performance, photography, installation and conceptual practices subvert dominant visual codes. The research demonstrates how the body has become a tool for negotiating issues of identity, power, sexuality and ideology, tracing the transition from passive nudity to active subjectivity. Whilst examining a radical critique of feminist art representation in the West, this thesis also investigates how artists in Türkiye engage with feminist discourse under different socio-political conditions. By situating artworks within their historical contexts, this study highlights the relationship between image and power and reveals how representation functions both as a cultural structure and as a political act. Consequently, this research argues that contemporary feminist art transforms not only the visual language of the female body but also the broader meaning of art as a critical space where personal experience intersects with collective struggle.
Benzer Tezler
- L'art performance en Turquie à la lumière des théories post-structuralistes et féministes
Postyapısalcı ve feminist teori ışığında Türkiye'de performans sanatı
NURDAN DURMAZ
Yüksek Lisans
Fransızca
2019
SosyolojiGalatasaray ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ERGUR
- Toplumsal cinsiyet bağlamında 1970'lerden 2000'lere Türkiye çağdaş sanatında kadın sanatçılar
Women artists in contemporary art of Turkey from 1970s to 2000s in the context of gender
ESRA YILDIZ
Doktora
Türkçe
2012
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP KUBAN
- Başlangıcından Cumhuriyet'e Türk resminde çıplak
Nude in the Turkish painting, from the beginning to the Republic
ÖZLEM KUMRU
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. KEMAL İSKENDER
- Güncel tarihsel oyunlar bağlamında Gezi oyunları
Gezi plays within the context of current historical plays
YUNUS EMRE GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SEMİH ÇELENK
- Günümüz sanatında kırkyama tekniğinin kullanımı ve uygulamalar
The use of patchwork technique in today art and applications
EMİNE SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarGazi ÜniversitesiBileşik Sanatlar Ana Sanat Dalı
PROF. ATİLA İLKYAZ