Yün iplik fabrikasında iş güvenliği riskleri ve çözüm önerileri, İran-Ardebil'de bir uygulama örneği
Occupational safety ri̇sks and solution suggestions in a wool yarn factory, an application example in Iran-Ardebi̇l
- Tez No: 1005550
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EBRU MAVİOĞLU AYAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği, Textile and Textile Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İplik üretimi, insanın çok eski çağlarda uzun yün liflerini bükerek ve devamında lifleri çekip bükme işlemiyle başlamıştır. El ile yapılan eğirme işlemi daha sonra çıkrık, ardından flayere ve günümüzde eğirme makinesiyle yapılmaya başlanmıştır. Teknolojinin gelişmesi ve sanayinin ilerlemesiyle birlikte, iplik üretimi tekstil sektörünün ilk basamağı haline gelmiş ve çok sayıda fabrikalar açılmıştır. Bu fabrikalarda, hem kullanılan çeşitli ekipmanlar hem de ortamda bulunan toz ve yün lifler ile yapılan yoğun manuel faaliyetler nedeniyle, çalışanlar büyük risk altında kalmıştır. Bu nedenle iş güvenliği, özellikle iplik üretimde hayati unsurlardan biri olarak kabul edilmiştir. Çalışanların sağlığının korunması, iş kazaların önlenmesi ve verimliliğin artırılması için risk değerlendirme yapılması ve uygun önlemlerin alınması gerekli görülmüştür. İran ve özellikle Ardebil dünyaca ünlü halıları nedeniyle çok sayıda fabrika barındırmaktadır. Ancak bu kadar çok üretim yapılan bir alanda iş güvenliğine dair çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırmada, İran'ın Ardebil şehrinde bulunan bir iplik üretim fabrikasındaki daha çok fiziksel etmenlerin dikkate alınarak 5×5 Matris, Fine-Kinney ve FMEA yöntemleriyle risklerin değerlendirmesi yapılmış ve uygulanabilir çözümlerin önerilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda üretim geneli 60, iplik hazırlık 79 ve iplik eğirme 18 adet olarak toplam 157 adet risk tespit edilmiştir. Risklerin tehlike kaynağına göre dağılımında mekanik, tehlikeli yöntem veya davranışlar ve ergonomik etmenler sırayla en fazla risklere sebep olan etmenler olarak elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, üç yöntemin risk seviyeleri birbirinden farklı biçimde sınıflandırdığını ve FMEA yönteminin daha gerçekçi yaklaşımını göstermiştir. Uygulanan üç farklı yöntem kapsamında belirlenen kontrol tedbirlerinin sonucunda yüksek risk ortadan kalkacaktır.
Özet (Çeviri)
Yarn production began in ancient times when humans twisted long wool fibers and then pulled and twisted the fibers. The spinning process, which was initially done by hand, later began to be performed using a spinning wheel, then a flyer, and today using a spinning machine. With the advancement of technology and the progress of industry, yarn production became the first step in the textile sector, and numerous factories were opened. In these factories, workers were exposed to significant risks due to the various equipment used, the dust and wool fibers present in the environment, and the intensive manual activities performed. Therefore, occupational safety has been recognized as one of the vital elements, especially in yarn production. It was deemed necessary to conduct risk assessments and take appropriate measures to protect workers' health, prevent accidents, and increase productivity. Iran, and Ardebil in particular, is home to many factories due to its world famous carpets. However, no studies on occupational safety have been found in such a high-production area. In this study, risks were assessed using the 5×5 Matrix, Fine-Kinney, and FMEA methods, focusing primarily on physical factors at a yarn production factory in the city of Ardebil, Iran, and feasible solutions were proposed. As a result of the assessment, a total of 157 risks were identified: 60 in general production, 79 in yarn preparation, and 18 in yarn spinning. The distribution of risks according to their source of danger revealed that mechanical, hazardous methods or behaviors, and ergonomic factors were the most significant risk factors, in that order. The findings showed that the three methods classified risk levels differently and demonstrated that the FMEA method offered a more realistic approach. The control measures identified under the three different methods applied will eliminate high risks.
Benzer Tezler
- Diyarbakır Sümerbank Halı ve Bez Fabrikası dokuma işçilerinde solunum fonksiyonunun spirometrik metodla araştırılması
Başlık çevirisi yok
ORHAN DENLİ
Doktora
Türkçe
1985
Göğüs HastalıklarıDicle ÜniversitesiTemel Tıp Bilimleri Bölümü
PROF.DR. HAMİT ÖZGÖNÜL
- Türk tekstil sektörünün genel görünümü ve hazır giyim sektörümüz
Başlık çevirisi yok
ZEYNEP ASLANTÜRK(DİLBAZ)
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Tekstil ve Tekstil Mühendisliğiİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİT TARGAN ÜNAL
- Yedikule İplik Fabrikasının endüstri mirası kapsamında korunması ve yeniden işlevlendirilmesi
Conservation and adaptive re-use of Yedikule Yarn Factory as an industrial heritage
SEVDENUR EMUCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU ÇELEBİOĞLU
- Sümer halı üretim desenleri kataloğu
The catalogue of Sümer halı production pattern
FERAH ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
El SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. ELVAN ÖZKAVRUK ADANIR
- Yün iplik bobinlerinin kuruma davranışının incelenmesi
Investigation of drying behavior of wool yarn bobbins
ERHAN AKYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
EnerjiTrakya ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OKTAY HACIHAFIZOĞLU